DEV Community: Asrorbek Ziyatov

C++ dasturlash tilida for tsikli: Asoslar va Misollar

Asrorbek Ziyatov — Tue, 19 Nov 2024 12:44:42 +0000

Kirish
Dasturlashda tsikllar (looplar) dasturga takrorlanadigan amallarni bajarishga imkon beradi. Bunda eng keng tarqalgan tsikllardan biri bu for tsikli. for tsikli odatda aniq miqdordagi takrorlanadigan operatsiyalarni bajarish uchun ishlatiladi. Bu maqolada biz C++ dasturlash tilida for tsiklini qanday ishlatishni o'rganamiz va uni qanday samarali ishlatish mumkinligini ko'rib chiqamiz.
for tsiklini tushunish
C++ dasturlash tilida for tsikli quyidagi sintaksisga ega:

for (initialization; condition; increment) {
    // Bu yerda bajariladigan kod
}

initialization – Tsikl boshlanishida bir marta bajariladigan kod. Odatda bu o'zgaruvchi qiymatini belgilash.
condition – Tsikl davom etishini belgilaydigan shart. Agar shart to'g'ri bo'lsa, tsikl davom etadi; aks holda to'xtaydi.
increment – Har bir iteratsiyada bajariladigan operatsiya. Bu odatda o'zgaruvchi qiymatini oshirish yoki kamaytirishdir.
Shunday qilib, for tsikli ma'lum bir shart asosida takrorlanadigan kodni bajaradi.

Misol 1: Oddiy for tsikli
Quyidagi kodda 1 dan 5 gacha bo'lgan sonlarni ekranga chiqaramiz:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // 1 dan 5 gacha bo'lgan sonlarni chiqarish
    for (int i = 1; i <= 5; i++) {
        cout << i << " ";
    }
    return 0;
}

Natija:

1 2 3 4 5

Bu kodda:

int i = 1 – Tsikl boshlanishida i ning qiymati 1 ga tenglanadi.
i <= 5 – Tsikl har safar i ning qiymati 5 yoki undan kichik bo'lsa davom etadi.
i++ – Har bir iteratsiyadan so'ng i ning qiymati 1 ga oshadi.
Misol 2: Bo'luvchilarni topish
Endi n sonining barcha bo'luvchilarini topadigan misolni ko'rib chiqamiz. Bu yerda for tsiklidani foydalanamiz:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int n;
    cout << "Sonni kiriting: ";
    cin >> n;

    // n sonining bo'luvchilarini chiqarish
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        if (n % i == 0) {
            cout << i << " ";
        }
    }

    return 0;
}

Misol chiqishi:

Sonni kiriting: 12
1 2 3 4 6 12

for tsikli — bu dasturlashda juda qulay va kuchli asbobdir. U odatda takrorlanuvchi vazifalarni bajarish uchun ishlatiladi, masalan, massivlar bilan ishlash, bo'luvchilarni topish, yoki sonlar ketma-ketligini hisoblash. for tsikli haqida tushuncha egallash, sizning dasturlash malakangizni yanada mustahkamlashga yordam beradi.

Endi siz for tsiklini qanday ishlatishni bilasiz! Umid qilamanki, bu maqola sizga foydali bo'ldi. Keling, o'z kodlaringizni yanada samarali va optimallashtirilgan holda yozishni davom ettiring.

Bugungi C++ darsimizda IF ELSE; mavzusini o'tdik.

Asrorbek Ziyatov — Sat, 24 Aug 2024 07:04:34 +0000

if else haqida ma'lumot berib o'tamiz
Tasavvur qiling bir abuturient o'qishga topshirdi va o'qishga o'tish ballari quyidagi tartibda.
1) 80 balldan yuqori va 100 ballgacha toplasa superkontrakt deb ekranga yozuv chiqsin.
2) 100 baldan 120 balgacha kontrakt deb chiqsin
3) 120 dan baland to'plagan bo'lsa grant deb yozuv chiqsin.

Biz Abuturentni to'plagan balini kiritsak uning balli qaysi katigoryaga kirishini aniqlab beradigan dastur tuzamiz.

#include <iostream>

using namespace std;

int main () {

int n;
cin >> n;

if(n>=80){
cout << "Superkontrakt";
}
if(n>=100) {
    cout << "Kontrakt";
  }
if(n>=120){
  cout << "Grand";
}

return 0;
}

Mana e'tibor bering 85 balni kiritgan edik Superkontrakt deb yozuv chiqdi. Endi huddi shu dasturimizga 105 balni kiritib ko'ramiz. Bizni hayolimizda kontrakt degan yozuv chiqishi kerak. Qani tekshirib ko'ramiz.

Mana natijani ko'ring ham superkontrakt ham kontrakt degan yozuv ekranga chiqib ketti. Huddi mana shu yerda nima bo'lganini tushintirib o'taman. If operatorining har biri mustaqil operator hisoblanadi. Ya'ni 1 chi if da shart bajarilgan taqdirda ham qolgan if larni tekshirib chiqadi. Va har birining sharti bajarilsa har birining natijasi ekranga chiqariladi. Shuning uchun endi ularning oldidan else operatorini qo'shadigan bo'lsa shart bajarilgan zaxoti qolgan else if larni inkor qiladi. Keling endi 1 chi if dan keyingi if lar oldidan else operatorini qo'shamiz va natijaga etibor beramiz.

Mana natija ekranda lekin baribir natija xato. Biz hoxlagan narsaga erishdik lekin qisman erishdik. Ya'ni birinchi shart bajarilishi bilan qolganlarini inkor qildi. Lekin nega kontrakt emas superkontrakt deb yozuv chiqdi. Jarayonni tushintiraman, 106 ni 1 chi shart bilan solishtirdi 80 dan kattaligi qanoatlantirgandan keyin qolgan shartlarni inkor qildi. Endi buni qanday tuzatishimiz kerak desa qavs ichiga yana shart qo'shish kerak yoki shartni yozish tartibini avval yaxshilab o'ylab keyin yozish kerak. Endi hozir yozgan daturimizni teskarisiga yozib chiqamiz yani 120 baldan boshlab yozamiz va natijani ko'ramiz.

Mana endi natijamiz to'g'ri ishladi. Mana endi bilib oldingizki ya'ni shart operatorini ishlatish uchun avval misolni yaxshilab o'qib tushinib olish darkor va else if operatori kerak bo'lsa undan agar kerak bo'lmasa faqatgina if ning o'zidan foydalanib ishlashingiz mumkin. Va yana dastur yozish tartibiga ham e'tibor berishni unutmang. Va foydali bo'ldi deb umid qilgan holda maqolamizni yakunlaymiz.

C++ 8 - dars

Asrorbek Ziyatov — Thu, 22 Aug 2024 10:08:19 +0000

c++ ko'p sonlarni ichidan end kattasi yoki kichigini miqdorini topilmoqchi bo'lsa max va min ishlatiladi ya'ni maxium va minium.

#include <iostream>
using namespace std;
int main(){

cout<<max(2,4)<< endl;
cout<< min(2,4);
}

Natijasi:

4
2

Max va Min faqat ikki sonni va katta va kichik sonlarni topib bera oladi. boshqa kattalikdagi sonlarni 3 xonalidan 5,xonaligacha sonlarni bir biri bilan solishtirib keyin natijalarni solishtiriladi.

blog;

#include <iostream>

using namespace std;
int main() {
  int a,s,d;
  cin >> a >> s >>d;
   cout << max(max(a,s),d) << endl;;
   cout << min(min(a,s),d);

}

Natija:

4
1