Jak programistycznie sprawdzić polską firmę (VAT, Biała Lista, KRS) — REST, Python, MCP

Bartosz Kuć — Sat, 22 Aug 2026 23:01:15 +0000

Weryfikacja kontrahenta to w Polsce nie fanaberia, tylko element należytej staranności — status VAT i zgodność rachunku z Białą Listą wprost wpływają na to, czy zaliczysz koszt i odliczysz VAT. Problem w tym, że oficjalne źródła (Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, GUS, Komisja Europejska) mają rozproszone, różniące się między sobą API. Poniżej pokazuję, jak sprowadzić to do kilku wywołań HTTP, które zwracają czysty JSON — z poziomu curl, Pythona i agenta AI mówiącego protokołem MCP.

Wszystkie przykłady korzystają z skanfirmy.pl — zestawu narzędzi do weryfikacji firm po NIP/KRS/REGON oraz unijnego VAT (VIES). Dane pochodzą wprost z oficjalnych rejestrów, endpointy są bez opłat i bez rejestracji (bez klucza API), a warstwa webowa działa client-side, bez trackingu.

Warstwa REST: jeden GET, jeden JSON

Najprostszy przypadek — sprawdzenie NIP-u. Endpoint jest publiczny, metoda GET, odpowiedź to JSON:

curl https://skanfirmy.pl/nip/5260250995

W odpowiedzi dostaniesz m.in. status VAT (czynny/zwolniony/niezarejestrowany), dane podmiotu z Wykazu VAT oraz rachunki figurujące na Białej Liście. Dostępne ścieżki:

GET /nip/{nip} — status VAT i dane z Białej Listy dla jednego NIP-u
GET /nips/{lista} — kilka NIP-ów naraz (lista rozdzielona przecinkami)
GET /regon/{nip} — dane z rejestru REGON (GUS)
GET /vies/{country}/{number} — walidacja unijnego numeru VAT (np. /vies/DE/811128135)

Ponieważ to zwykły GET zwracający JSON, wpina się bez ceremonii w dowolny pipeline — cron, funkcję serverless, hook w CI, cokolwiek co potrafi zrobić request HTTP.

Python: weryfikacja w kodzie

Z biblioteką requests całość mieści się w kilku linijkach. Poniżej minimalna funkcja, która sprawdza status VAT i sygnalizuje wyjątkiem, gdy podmiot nie jest czynnym płatnikiem:

import requests

def sprawdz_vat(nip: str) -> dict:
    r = requests.get(f"https://skanfirmy.pl/nip/{nip}", timeout=10)
    r.raise_for_status()
    dane = r.json()
    status = dane.get("vatStatus") or dane.get("status")
    if status != "Czynny":
        raise ValueError(f"NIP {nip}: status VAT = {status!r}")
    return dane

wynik = sprawdz_vat("5260250995")
print("Rachunki na Białej Liście:", wynik.get("accountNumbers", []))

Jedna uwaga na dobre praktyki: literały zwracane przez rejestry MF ("Czynny", "Zwolniony") traktuj jako wartości kanoniczne — porównuj się do oryginału, a ewentualne tłumaczenie zostaw wyłącznie na warstwę prezentacji. Dzięki temu logika nie rozjedzie się przy zmianie języka interfejsu.

Masę NIP-ów do przetworzenia hurtowo? Do jednorazowego batcha z eksportem CSV/JSON jest webowe /bulk, a programistycznie ten sam efekt osiągniesz przez GET /nips/{lista}.

MCP: to samo dla agenta AI

Tu robi się ciekawie. Kluczowy wyróżnik skanfirmy.pl to pełna dostępność dla agentów: pod https://skanfirmy.pl/mcp stoi serwer Model Context Protocol z 9 narzędziami — również bez klucza API. Agent (np. asystent księgowy) może wywołać weryfikację NIP-u tak samo, jak człowiek klika w formularz.

MCP mówi po JSON-RPC 2.0 przez POST. Wywołanie konkretnego narzędzia to metoda tools/call:

curl -X POST https://skanfirmy.pl/mcp \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{
    "jsonrpc": "2.0",
    "id": 1,
    "method": "tools/call",
    "params": {
      "name": "sprawdz_nip",
      "arguments": { "nip": "5260250995" }
    }
  }'

Listę narzędzi z ich schematami wejścia zwróci tools/list (ta sama koperta, inna method). Dla agentów, które wolą samo REST, jest jeszcze https://skanfirmy.pl/llms.txt — mapa endpointów i sposobu użycia w formacie czytelnym dla modeli. Chcąc iść szerzej niż polskie rejestry, zajrzyj do serwisu siostrzanego otwarteapi.pl — katalogu publicznych API (polskich i światowych) pod kątem agentów AI.

Poza jednorazowym sprawdzeniem: monitoring i webhook

Status VAT kontrahenta czy jego rachunek na Białej Liście potrafią zmienić się z dnia na dzień — a jednorazowy check tego nie wychwyci. Dlatego jest /monitoring: codzienne alerty o zmianie statusu VAT lub rachunku, z powiadomieniem push przez webhook podpisany HMAC. W praktyce dopinasz endpoint u siebie, weryfikujesz podpis nagłówka i reagujesz — bez odpytywania rejestrów w pętli.

Wersja EN

Cały serwis jest dwujęzyczny. Angielskie odpowiedniki stron żyją pod prefiksem /en/ (np. https://skanfirmy.pl/en/), a endpointy REST i MCP są językowo neutralne — działają identycznie niezależnie od tego, po której stronie interfejsu jesteś.