DEV Community: Berkay-Dmr

C İle Kendi Kabuğumu (Shell) Yazdım: BerkayOS ve Komut Satırı Mantığı

Berkay-Dmr — Sun, 14 Dec 2025 09:02:24 +0000

İşletim sistemleri ve komut satırları (CLI) her zaman ilgimi çekmiştir. "Siyah ekrana bir yazı yazıyoruz ve sistem bunu nasıl anlıyor?" sorusunun peşine düştüm ve C dilinde kendi mini işletim sistemi simülasyonumu, BerkayOS'u geliştirdim.

Bu proje basit bir algoritma çözümü değil; bellek yönetimi, string parçalama (parsing) ve dosya sistemi simülasyonunu içeren bütünleşik bir yapı.

🛠️ Neler Yaptım?

Bu sistemde standart bir terminalde yapabildiğiniz temel işlemleri simüle ettim:

Komut Parçalama (Parsing):
Kullanıcı dosya_olustur deneme.txt yazdığında, sistem bunu strtok fonksiyonu ile parçalara ayırıyor. İlk kelimeyi "komut", diğerlerini "argüman" olarak işliyor.
Sanal Disk Yönetimi:
Gerçek harddisk yerine RAM üzerinde çalışan bir struct yapısı kurdum. Dosyaları oluşturup, içine veri yazıp silebiliyoruz.
Uygulama Entegrasyonu:
Daha önce yazdığım "Öğrenci Not Sistemi"ni bu kabuğun içine bir komut (not_sistemi) olarak gömdüm. Yani işletim sisteminin içinde ayrı bir program çalıştırabiliyoruz.
Dinamik Bellek Yönetimi:
Girilen her komut için malloc ile yer açıp, işlem bitince free ile temizleyerek "Memory Leak" (Bellek Sızıntısı) oluşmasını engelledim.

💻 BerkayOS Kaynak Kodu

İşte komut satırı arayüzünü ve dosya yönetimini sağlayan kodun tamamı:

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <string.h>
typedef struct {
    char isim[20];
    char icerik[100];
    int dolu_mu;
}dosya;
typedef struct  {
    char name[20];
    int vize ;
    int final;
}ogrenci;

dosya disk [5];
typedef struct {
    char *komut_adi;
    char **argumanlar;
    int arguman_sayisi;
} komut;

void komut_temizle (komut *islem) {
    if (islem->komut_adi != NULL) {
        free(islem->komut_adi);
    }
    if (islem->argumanlar != NULL) {
        for (int i = 0; i < islem->arguman_sayisi; i++) {
            if (islem->argumanlar[i] != NULL) {
                free(islem->argumanlar[i]);
            }
        }
        free(islem->argumanlar);
    }
    free(islem);
}
int main(void) {
    for (int i = 0; i < 5; i++) {
        disk[i].dolu_mu = 0;
    }
    char satir[1000];
  while (1) {
      printf("BerkayOS > ");
      fgets(satir, sizeof(satir), stdin);
      satir[strcspn(satir, "\n")] = '\0';
      komut *yeni_islem = malloc(sizeof(komut));
      yeni_islem->argumanlar = malloc(10*sizeof(char*));
      yeni_islem->arguman_sayisi = 0;

      char *ilk_parca = strtok(satir, " ");
      if (ilk_parca== NULL) {
          free(yeni_islem->argumanlar);
          free(yeni_islem);
          continue;
      }

      if (ilk_parca != NULL) {
          yeni_islem->komut_adi = strdup(ilk_parca);
      }

      char *diger_parca = strtok(NULL, " ");

      while (diger_parca != NULL) {
          yeni_islem->argumanlar [yeni_islem -> arguman_sayisi] = strdup(diger_parca) ;
          yeni_islem->arguman_sayisi++;
          diger_parca = strtok(NULL, " ");
      }

      if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi, "cikis") == 0 ) {
          komut_temizle(yeni_islem);
          break;
      }
        else if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi, "yazdir") == 0 ) {
          for (int i = 0; i < yeni_islem-> arguman_sayisi; i++) {
              printf("%s "  , yeni_islem -> argumanlar[i]);
          }
            printf("\n");
      }
         else if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi, "temizle") == 0 ) {
              system("cls");
          }
      else if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi, "dosya_olustur") == 0 ) {
          if (yeni_islem-> arguman_sayisi < 1) {
              printf("dosya adi giriniz !\n");
          }
          else {
              int  basasrili = 0;
              for (int i = 0; i < 5; i++) {
                  if (disk[i].dolu_mu == 0) {
                      strcpy(disk[i].isim, yeni_islem -> argumanlar[0]);
                      strcpy(disk[i].icerik, "");
                      disk[i].dolu_mu =1;
                      basasrili=1;
                      printf("basarili dosya olusturldu %s (Index : %d)\n" ,disk[i].isim, i);
                      break;
                  }
              }
              if (basasrili == 0) {
                  printf("Hata : disk dolu!\n");
              }
          }
      }
      else if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi, "dir") == 0 ) {
          printf("-----Disk Icerigi----- \n");
          for (int i = 0; i < 5; i++) {
              if (disk[i].dolu_mu == 1) {
                  printf("Index : %d ismi : %s \n" ,i , disk[i].isim);
              }
          }
      }
      else if (strcmp(yeni_islem->komut_adi ,"dosya_yaz") == 0) {
          if (yeni_islem-> arguman_sayisi < 2) {
              printf("hata :dosya adi ve icerik giriniz \n");
          }
            else {
                int bulundu = 0;
                for (int i = 0; i < 5; i++) {
                    if (disk[i].dolu_mu == 1 ) {
                        if (strcmp (yeni_islem-> argumanlar[0] ,disk[i].isim ) == 0) {
                            disk[i].icerik[0] = '\0';
                            for (int j = 0; j < yeni_islem-> arguman_sayisi; j++) {
                                strcat(disk[i].icerik , yeni_islem-> argumanlar[j]);
                                if (j <yeni_islem -> arguman_sayisi - 1)
                                    strcat(disk[i].icerik , " ");
                            }
                            bulundu = 1;
                            break;
                        }
                    }
                }
                if (bulundu == 0) {
                    printf("boyle bir dosya yok \n");
                }
            }
      }
      else if (strcmp(yeni_islem->komut_adi, "dosya_oku") == 0) {
          if (yeni_islem-> arguman_sayisi < 1) {
              printf("hata :dosya adi giriniz \n");
          }
          else {
              int bulundu = 0;
              for (int i = 0; i < 5; i++) {
                  if (disk[i].dolu_mu == 1) {
                      if (strcmp(yeni_islem-> argumanlar[0] ,disk[i].isim ) == 0) {
                        printf("%s " , disk[i].icerik);
                          bulundu =1;
                          break;
                      }
                  }
              }
              if (bulundu == 0) {
                  printf("boyle bir dosya yok \n");
              }
          }
          printf("\n");
      }
      else if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi ,"dosya_sil") == 0 ) {
          if (yeni_islem-> arguman_sayisi < 1) {
              printf("hata :dosya adi giriniz \n");
          }
          else {
              int bulundu = 0;
              for (int i = 0; i < 5; i++) {
                  if (disk[i].dolu_mu == 1) {
                      if (strcmp (yeni_islem-> argumanlar[0], disk[i].isim)==0) {
                          disk[i].dolu_mu =0;
                          strcpy(disk[i].isim , "");
                          strcpy(disk[i].icerik ,  "");
                          bulundu =1;
                          printf("Basarili dosya [%s] silinidi \n" , yeni_islem-> argumanlar[0]);
                          break;
                      }
                  }
              }
              if (bulundu == 0) {
                  printf("silinecek boyle bir dosya yok \n");
              }
          }
      }
      else if (strcmp(yeni_islem-> komut_adi ,"yardim") == 0 ) {
          printf("dir ---> komutlari yazdirir\n"
                        "dosya_olustur ---> dosya olusturmayi sağlar\n"
                        "dosya_sil---> dosya silmeyi saglar\n"
                        "dosya_yaz ---> dosya'nın icine yazmayi saglar\n"
                        "dosya_oku ---> dosyaya yazilanlari okumayi saglar\n"
                        "yazdir ---> ekrana yazdiginiz islemleri tekrar ekrana yazmaya baslar \n"
                        "temizle---> ekrani siler \n"
                        "cikis ---> sistemi kapatmayi saglar \n"
                        "yardim---> sistem komutlarini gosterir\n"
                        "not_sistemi ---> not girdi sistemini acar\n"
                        );
      }
      else if (strcmp(yeni_islem->komut_adi, "not_sistemi")== 0) {
          FILE *belge;
          int i;
          int kisi;
          belge = fopen("notlar.txt" , "a");
          if ( belge == NULL ) {
              printf("Error opening file");
              exit(1);
          }
          printf("kisi sayisini giriniz");
          scanf("%d",&kisi);
          ogrenci *dizi = (ogrenci*) malloc(kisi*sizeof(ogrenci));
          for (i = 0 ; i<kisi; i++) {
              printf("ogrenci adini giriniz ");
              scanf("%s" , dizi[i].name);

              printf("ogrenci vize giriniz ");
              scanf("%d" , &dizi[i].vize);

              printf("ogrenci final giriniz ");
              scanf("%d" , &dizi[i].final);
          }
          for (i = 0 ; i<kisi; i++) {
              fprintf(belge , "%-10s // %-10d // %-10d \n" , dizi[i].name , dizi[i].vize ,  dizi[i].final );
          }
          fclose(belge);
          free(dizi);
          printf("belge basarıyla olusturuldu\n");
      }
      else {
          printf("bilinmeyen komut [%s]\n" , yeni_islem-> komut_adi);
      }
      komut_temizle(yeni_islem);
  }
    return 0;
}

Umarım Beğenirsiniz . Geliştirip paylaşmaya devam edeceğim . :)
Kodlarımı ve gelişim sürecimi GitHub'da paylaşıyorum: GitHub:https://github.com/Berkay-Dmr/C-Learning-Journey.git

C'de malloc ve struct Kullanarak Dinamik Bir Öğrenci Not Sistemi Nasıl Yazılır?

Berkay-Dmr — Sat, 13 Dec 2025 10:03:14 +0000

C programlamada projeler geliştikçe, sabit diziler (static arrays) ve basit değişkenler yetersiz kalmaya başlar.

Eskiden veriyi kullanıcıdan almak yerine, kodun başında dizilerin boyutunu kendim belirliyordum (Örn: ogrenci[100]). Ancak bu durum esnekliği öldürüyordu. Örneğin; kullanıcı 5 kişilik bir sınıf girmek istediğinde ama ben kodu 8 kişilik ayarladığımda, bellekte 3 kişilik yer boşuna harcanıyordu (Memory Waste).

Bu israfın önüne geçmek ve kontrolü tamamen kullanıcıya vermek için projemde Dynamic Memory Allocation (malloc) kullanmaya karar verdim.

🛠️ Projede Kullandığım 3 Temel Yapı

Koda geçmeden önce, bu sistemin arkasındaki mühendislik kararlarını açıklamak isterim:

1. Struct (Yapı) ile Veri Paketleme

Öğrencinin adı (string), vize notu (int) ve final notu (int) birbirinden kopuk değişkenlerde durmamalıydı. Bunları typedef struct kullanarak tek bir paket haline getirdim. Böylece her öğrenci bir nesne gibi yönetilebiliyor.

2. Malloc ile Dinamik Bellek

Kullanıcı programı çalıştırdığında "Kaç kişi gireceksiniz?" diye soruyorum. Gelen sayı (kisi) ne kadarsa, malloc fonksiyonu ile RAM'de tam o kadar yer açıyorum.

Sonuç: 100 kişilik yer açıp 3 kişi kaydetmek yok. Ne lazımsa o kadar hafıza tüketimi var.

3. Dosya İşlemleri (Append Modu)

Verilerin kalıcı olması için .txt dosyasına yazdırıyorum. Burada fopen fonksiyonunu "a" (append) moduyla açtım.

Neden "w" değil? Çünkü "w" (write) modu dosyayı her seferinde sıfırlar.
Neden "a"? Append modu, dosya varsa açar ve imleci dosyanın en sonuna koyar. Böylece eski kayıtları silmeden, yeni öğrencileri listenin altına ekleyerek devam edebiliriz.

💻 Kodun Tamamı

İşte struct yapısını, dinamik bellek yönetimini ve dosya işlemlerini birleştirdiğim kod:


c
#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>

typedef struct  {
    char name[20];
    int vize;
    int final;
} ogrenci;

int main(void) {
    FILE *belge;
    int i;
    int kisi;

    // Dosyayı "append" (ekleme) modunda açıyoruz
    belge = fopen("notlar.txt", "a");
    if ( belge == NULL ) {
        printf("Error opening file");
        exit(1); // Dosya açılmazsa programı güvenli şekilde kapat
    }

    printf("kisi sayisini giriniz: ");
    scanf("%d", &kisi);

    // Dinamik Bellek Tahsisi (Malloc)
    ogrenci *dizi = (ogrenci*) malloc(kisi * sizeof(ogrenci));

    for (i = 0; i < kisi; i++) {
        printf("%d. ogrenci adini giriniz: ", i+1);
        scanf("%s", dizi[i].name);

        printf("ogrenci vize giriniz: ");
        scanf("%d", &dizi[i].vize);

        printf("ogrenci final giriniz: ");
        scanf("%d", &dizi[i].final);
    }

    // Dosyaya Yazdırma
    for (i = 0; i < kisi; i++) {
        fprintf(belge, "%-10s // %-10d // %-10d \n", dizi[i].name, dizi[i].vize, dizi[i].final);
    }

    fclose(belge); // Dosyayı kapat
    free(dizi);    // Belleği temizle (Memory Leak önlemi)

    printf("belge basarıyla olusturuldu ve veriler eklendi.\n");
    return 0;
}

C Programlama: Dizileri Ezberlemeden Anlamak ve Pointer ile Ters Çevirme

Berkay-Dmr — Sat, 13 Dec 2025 09:16:37 +0000

C programlama öğrenirken "Diziler" (Arrays) konusu genelde kolay başlar ama işin içine diziyi değiştirmek veya pointer ile yönetmek girdiğinde işler biraz karışır.

Kendi öğrenme yolculuğumda (GitHub'da paylaşıyorum: C-Learning-Journey), dizilerin aslında bellekte yan yana duran kutucuklar olduğunu ve Pointer kullanarak bu kutucuklar üzerinde istediğimiz gibi gezinebileceğimizi fark ettiğimde taşlar yerine oturdu.

Bugün, mülakatlarda da sıkça sorulan klasik bir problemi inceleyeceğiz: Bir diziyi tersine çevirmek (Array Reverse).

🤔 Problem Nedir?

Elimizde şöyle bir dizi olsun:
int sayilar[] = {1, 2, 3, 4, 5};

Biz bunu şu hale getirmek istiyoruz:
{5, 4, 3, 2, 1}

Bunu yapmanın "kolay" yolu ikinci bir boş dizi oluşturup elemanları sondan başa doğru oraya kopyalamaktır. Ama ya belleğimiz kısıtlıysa? Ya "In-Place" (Yerinde) yani ekstra dizi kullanmadan yapmamız istenirse?

💡 Çözüm: İki Pointer Tekniği

Burada mantık aslında çok basit bir oyun gibi:

Sol elini dizinin başına (start), sağ elini dizinin sonuna (end) koy.
İki elindeki sayıları birbiriyle değiştir (Swap).
Sol elini bir adım sağa, sağ elini bir adım sola kaydır.
Eller birbirine değene veya geçene kadar devam et.

İşte yazdığım kod (dizi_ters_cevirme.c):

💻 Kod ve Uygulama

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <conio.h>
    int main(void) {
        int n;
        int *dizi;
        printf("kac sayi gireceksiniz :");
        scanf("%d",&n);
        dizi = (int*) malloc(n*sizeof(int));

        if (dizi == NULL) {
            printf("Malloc failed !");
        }
        for (int i = 0; i < n; i++) {
            printf("%d. sayiyi giriniz :" , i+1);
            scanf("%d", &dizi[i]);
        }
        int temp ;
        for (int i = 0; i < n/2; i++) {
            temp = dizi[i];
            dizi[i] = dizi[n-1-i];
            dizi[n-1-i] = temp;
        }
        printf("sonuc = ");
        for (int i = 0; i < n; i++) {
            printf("%d ", dizi[i]);
        }
        free(dizi);
    }

Umarım beğenirsiniz :-)

C Programlama ile İlk Projem: Öğrenci Not Takip Sistemi

Berkay-Dmr — Thu, 11 Dec 2025 17:29:23 +0000

Merhaba herkese! 👋 Ben Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisiyim. C programlama dersinde öğrendiğim teorik bilgileri (struct yapıları, pointerlar ve dosya işlemleri) pekiştirmek için kendime bir proje geliştirdim.

Bugün sizlerle yazdığım Öğrenci Not Hesaplama ve Kayıt Sistemi'ni ve bu süreçte neler öğrendiğimi paylaşmak istiyorum.

Proje Ne Yapıyor? Bu program, basitçe bir öğretmenin veya öğrencinin işini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Öğrenci bilgilerini alıyor.

Vize ve final notlarını girmenizi istiyor.

Tüm bu verileri bir .txt dosyasına kaydederek verilerin kaybolmamasını sağlıyor.

Neler Kullandım? Bu projeyi geliştirirken C dilinin şu özelliklerinden faydalandım:

Structs (Yapılar): Öğrenci verilerini (Ad, Numara, Notlar) tek bir çatı altında tutmak için.

File I/O (Dosya İşlemleri): Verileri kalıcı hale getirmek için fopen, fprintf gibi fonksiyonlar.

Algoritmalar: Veri girişi ve dosya yazdırma formatlaması.

İşte Kodum :

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>

struct ogrenci {
    char name[20];
    int vize;
    int final;
};

int main(void) {
    FILE *belge;
    int i;

    // Dosyayı ekleme (append) modunda açıyoruz
    belge = fopen("notlar.txt", "a");
    if (belge == NULL) {
        printf("Error opening file");
        return 1; // Hata durumunda programı durdurmak iyi bir pratiktir
    }

    struct ogrenci sinif[3] = {};

    for (i = 0; i < 3; i++) {
        printf("Ogrenci adini giriniz: ");
        scanf("%s", sinif[i].name);

        printf("Ogrenci vize giriniz: ");
        scanf("%d", &sinif[i].vize);

        printf("Ogrenci final giriniz: ");
        scanf("%d", &sinif[i].final);

        printf("-----------------------\n"); // Görsel ayrım için
    }

    for (i = 0; i < 3; i++) {
        // Dosyaya düzenli yazdırma işlemi
        fprintf(belge, "%-10s // %-10d // %-10d\n", sinif[i].name, sinif[i].vize, sinif[i].final);
    }

    fclose(belge);
    printf("Veriler basariyla kaydedildi.\n");

    return 0;
}

💡 Zorlandığım Noktalar ve Gelişim Süreci

Açıkçası bu projeye başlarken struct (yapı) ve dosya oluşturma konularında biraz zorlandım. Teorik olarak bilsem de kodlamaya gelince kafam karışıyordu.

Ancak pes etmek yerine örnek yapa yapa ve bolca hata alarak mantığın oturduğunu fark ettim. Şu an verileri yapısal olarak tutup dosyaya kaydetmek çok daha mantıklı geliyor. Eğer siz de bu konularda zorlanıyorsanız, sadece kod yazmaya devam edin! 🚀

Umarım Beğenirsiniz... :)