<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
  <channel>
    <title>DEV Community: Enrique Lazo Bello</title>
    <description>The latest articles on DEV Community by Enrique Lazo Bello (@enlabe).</description>
    <link>https://dev.to/enlabe</link>
    <image>
      <url>https://media2.dev.to/dynamic/image/width=90,height=90,fit=cover,gravity=auto,format=auto/https:%2F%2Fdev-to-uploads.s3.us-east-2.amazonaws.com%2Fuploads%2Fuser%2Fprofile_image%2F1304026%2F60b2a491-fffd-4a5c-8920-7276c674b3ec.png</url>
      <title>DEV Community: Enrique Lazo Bello</title>
      <link>https://dev.to/enlabe</link>
    </image>
    <atom:link rel="self" type="application/rss+xml" href="https://dev.to/feed/enlabe"/>
    <language>en</language>
    <item>
      <title>Matemáticas con Dados: cómo construí un juego para que mi niña aprenda a contar con dados y tapitas reales</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 12:31:40 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/matematicas-con-dados-como-construi-un-juego-para-que-mi-nina-aprenda-a-contar-con-dados-y-tapitas-6e1</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/matematicas-con-dados-como-construi-un-juego-para-que-mi-nina-aprenda-a-contar-con-dados-y-tapitas-6e1</guid>
      <description>&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Un juego web hecho con HTML, CSS y JavaScript, sin framework, pensado para los peques. En este tutorial lo construimos desde cero: la idea, la investigación detrás de cada decisión y el código, paso a paso.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Para quién es:&lt;/strong&gt; programadores que están empezando y personas entusiastas de la programación con conocimiento básico de HTML y JavaScript. Si sabes qué es una función y un &lt;code&gt;array&lt;/code&gt;, puedes seguirlo.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Qué vas a construir:&lt;/strong&gt; una versión mínima pero completa del juego, con Contar y Sumar, voz en español, ayuda cuando el niño se equivoca y una pantalla de cierre.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Código completo:&lt;/strong&gt; &lt;a href="https://github.com/the-bunker-code/matematicas-con-dados" rel="noopener noreferrer"&gt;https://github.com/the-bunker-code/matematicas-con-dados&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Vamos a jugar:&lt;/strong&gt; &lt;a href="https://the-bunker-code.github.io/matematicas-con-dados/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://the-bunker-code.github.io/matematicas-con-dados/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Índice
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;La idea&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;La investigación: qué necesita un niño para aprender a contar&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Decisiones técnicas: por qué sin framework&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 0: carpetas y servidor local&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 1: el HTML de las tres pantallas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 2: la configuración&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 3: las reglas del juego (lógica pura)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 4: probar las reglas antes de tener pantalla&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 5: el estado y las acciones&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 6: dibujar la pantalla&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 7: conectar los clics&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 8: voz y sonidos sin archivos de audio&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paso 9: los estilos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Del prototipo al proyecto real&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Publicarlo&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Lo que aprendí&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Glosario&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Anexo: el CSS completo de la versión mínima&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  1. La idea
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Todo empezó sobre una mesita para niños, con una caja blanca llena de tapitas de plástico y un teléfono apoyado al lado.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A sus casi 4 años, mi niña aprende con las manos: necesita palpar, mover, apilar y ordenar antes de que un símbolo abstracto tenga sentido. Las apps tradicionales de matemáticas hacían justo lo contrario: llenaban la pantalla de luces parpadeantes, ruidos estridentes al cometer un error y recompensas vacías que la absorbían en el cristal y la desconectaban de su entorno.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Decidí plantear la interacción al revés: la app no reemplaza a las tapitas, las acompaña.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;El teléfono, apoyado en la mesa, propone el reto en silencio o con una voz tranquila. Ella mira los dos dados en la pantalla: un 4 y un 3. Mete la mano en la caja, saca cuatro tapitas rojas y tres verdes, las ordena en filas y las cuenta en voz alta, tocando cada una con el dedo. Solo después de haber sentido la cantidad en sus manos vuelve a la pantalla y marca el resultado. A su lado siempre hay un adulto que no la interrumpe; solo la acompaña a su ritmo.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Estas reglas nacieron de verla jugar en esa mesa, y el código las respeta al pie de la letra:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Sin castigos ni ruidos fuertes.&lt;/strong&gt; Nunca hay un "no" cortante ni un sonido de error. Si se equivoca, la app cuenta junto a ella y le muestra el camino.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;La pantalla es un tablero, no una distracción.&lt;/strong&gt; El teléfono queda quieto sobre la mesa. Los gráficos son simples y estables, para que la atención esté en las tapitas.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Grupos que se pueden tocar.&lt;/strong&gt; Cada dado tiene su color y cada color es un grupo de tapitas. Así, sumar es juntar dos grupos reales.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Sesiones cortas y predecibles.&lt;/strong&gt; Ella elige 3, 5 u 8 rondas. Antes del final suena un aviso, para que el cierre no la tome por sorpresa.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;El final se siente como final.&lt;/strong&gt; El botón para volver a jugar tarda 4 segundos en aparecer. Esa pausa evita que siga tocando sin parar.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Respeta lo que hay en la mesa.&lt;/strong&gt; El juego nunca pide más tapitas de las que caben en su caja.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Calma visual.&lt;/strong&gt; Hay muy pocas animaciones (ninguna si el teléfono tiene activada la reducción de movimiento), cada operación tiene siempre el mismo color y las frases son cortas, en español neutro.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  2. La investigación: qué necesita un niño para aprender a contar
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Antes de escribir código, conviene entender qué estamos enseñando. No hace falta ser especialista; alcanza con unos pocos conceptos que la educación matemática temprana usa desde hace décadas.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Nota:&lt;/strong&gt; esta sección resume conceptos generales para explicar las decisiones de diseño. No es una guía clínica. Si trabajas con un niño con necesidades específicas, la palabra de su terapeuta y de su familia está por encima de cualquier app.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Contar no es recitar
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Un niño puede decir "uno, dos, tres, cuatro" de memoria y no saber contar. Los psicólogos Rochel Gelman y C. R. Gallistel describieron en 1978 los principios que hay detrás de contar de verdad. Tres de ellos guían este juego:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Principio&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué significa&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Cómo lo aplica el juego&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Correspondencia uno a uno&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Cada objeto se cuenta una sola vez.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Cada tapita tocada muestra su número y, si se toca de nuevo, repite el mismo número.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Orden estable&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Los números se dicen siempre en el mismo orden.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;La voz dice "uno, dos, tres…" con cada toque.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Cardinalidad&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;El último número dicho es cuántos hay.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Al terminar la ayuda, la voz dice "Hay cuatro." y la respuesta correcta empieza a latir.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  De lo concreto a lo abstracto
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Un enfoque muy usado para enseñar matemáticas es &lt;strong&gt;concreto → pictórico → abstracto&lt;/strong&gt;: primero objetos reales, después dibujos de esos objetos, y recién al final los símbolos (&lt;code&gt;2 + 1 = 3&lt;/code&gt;). El juego tiene los tres en la misma pantalla:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Concreto:&lt;/strong&gt; las tapitas reales en la mesa (modo "Tapitas reales").&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Pictórico:&lt;/strong&gt; las tapitas dibujadas y los puntos de los dados.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Abstracto:&lt;/strong&gt; la frase "2 más 1 es igual a…" y los números de las respuestas.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Ver cantidades sin contar
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Los adultos vemos tres puntos y sabemos que son tres sin contarlos. Esa capacidad se llama &lt;strong&gt;subitización&lt;/strong&gt; y funciona con cantidades chicas. Por eso:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Los dados se dibujan con sus puntos de siempre, no con números.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Debajo de cada respuesta hay tantos puntitos como vale.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Las tapitas se ordenan en filas de 5, como un cartón de huevos: es más fácil ver "una fila llena y dos más" que un montón desordenado.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Previsibilidad y transiciones
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Para muchos niños, y en especial para muchos niños autistas, lo inesperado es difícil: el final abrupto de una actividad, un sonido fuerte, un cambio de colores. De ahí salen varias reglas:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Ancla visual:&lt;/strong&gt; cada operación tiene su color fijo (Contar azul, Sumar naranja…) y la mascota es siempre la misma tapita roja.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Anticipar el final:&lt;/strong&gt; dos rondas antes de terminar la voz dice "Dos más y guardamos", y en la última, "La última y guardamos".&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Cierre:&lt;/strong&gt; la pantalla final dice "Ahora guardamos las tapitas juntos" y los botones aparecen después de 4 segundos. Así el cierre no se convierte en "una más, una más".&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Atención y error
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Con TDAH, cada estímulo compite por la atención. Por eso el juego tiene &lt;strong&gt;pocas animaciones&lt;/strong&gt;, sin premios que distraigan, y un error &lt;strong&gt;no se castiga&lt;/strong&gt;: suena un tono grave y suave, la app cuenta en voz alta con el niño y la respuesta correcta late. El error se convierte en una oportunidad de contar juntos.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  El adulto es parte del juego
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;El juego está pensado para jugar con un adulto al lado. En la pantalla hay una sección "Para el adulto" con consejos ("Cuenta tú primero, despacio…", "Si elige mal, no digas «no»…") y un modo en el que la pantalla solo muestra los dados y le dice al adulto qué sacar de la caja.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  3. Decisiones técnicas: por qué sin framework
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El juego tiene 3 pantallas y como mucho unas 60 tapitas en pantalla. Para eso &lt;strong&gt;no hace falta React, Vue ni un bundler&lt;/strong&gt;. Usar HTML, CSS y JavaScript "a secas" tiene ventajas reales:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Lo que publicas son exactamente los archivos que escribiste. No hay paso de compilación que pueda fallar.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Cualquier persona que esté empezando puede leer el código de arriba a abajo.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Los navegadores modernos ya traen todo lo que necesitamos: módulos (&lt;code&gt;import&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;export&lt;/code&gt;), voz (Web Speech API), sonido (Web Audio API) y almacenamiento (&lt;code&gt;localStorage&lt;/code&gt;).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  La arquitectura en una imagen
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;   clic del niño
        │
        ▼
   main.js ── busca el data-action del botón ──▶ game.js (acción)
                                                    │
                                     cambia `state` y llama a notify()
                                                    │
                                                    ▼
                                    render.js dibuja la pantalla
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Cada archivo tiene &lt;strong&gt;una sola responsabilidad&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Archivo&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué hace&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué NO hace&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Recibe ajustes y devuelve una ronda.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;No toca el DOM, no suena.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Guarda el estado y tiene las acciones.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;No arma HTML.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Lee el estado y dibuja.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;No cambia el estado.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;main.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Escucha los clics y llama a las acciones.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;No tiene lógica del juego.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;La regla más importante: &lt;strong&gt;la información fluye en una sola dirección.&lt;/strong&gt; Si algo se ve mal, el problema está en &lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt;. Si el juego hace algo que no debería, está en &lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt; o en &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;. Es la misma idea que usan React o Redux, pero sin la librería.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 0: carpetas y servidor local
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Crea esta estructura:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;matematicas-con-dados/
├── index.html
├── css/
│   └── styles.css
├── js/
│   ├── audio.js      voz y sonidos
│   ├── config.js     datos fijos: colores, tiempos
│   ├── game.js       estado y acciones
│   ├── main.js       punto de entrada
│   ├── render.js     dibuja la pantalla
│   ├── rules.js      reglas: arma cada ronda
│   └── spanish.js    números en palabras
├── tests/
│   └── rules.test.js
└── package.json
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;En &lt;code&gt;package.json&lt;/code&gt; solo necesitamos decirle a Node que usamos módulos:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight json"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"name"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"matematicas-con-dados"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"type"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"module"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"private"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Por qué no basta con abrir el archivo con doble clic
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Vamos a usar módulos de JavaScript (&lt;code&gt;&amp;lt;script type="module"&amp;gt;&lt;/code&gt;). Por seguridad, los navegadores &lt;strong&gt;no cargan módulos desde &lt;code&gt;file://&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;. Necesitas un servidor local. Cualquiera de estos sirve:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;python3 &lt;span class="nt"&gt;-m&lt;/span&gt; http.server 3000      &lt;span class="c"&gt;# si tienes Python&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;o la extensión &lt;strong&gt;Live Server&lt;/strong&gt; de VS Code. Luego abre &lt;code&gt;http://localhost:3000&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;En el proyecto real hay un pequeño servidor en Node (&lt;code&gt;scripts/serve.js&lt;/code&gt;) que además aplica las mismas cabeceras de seguridad que el sitio publicado. Para este tutorial no hace falta.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 1: el HTML de las tres pantallas
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El juego tiene tres pantallas: inicio, juego y final. Las tres están en el mismo HTML y se muestran u ocultan con el atributo &lt;code&gt;hidden&lt;/code&gt;. Las zonas que cambian (tarjetas, dados, mesa, respuestas) empiezan vacías: las llena JavaScript.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;index.html&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight html"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cp"&gt;&amp;lt;!doctype html&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;html&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;lang=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"es"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;head&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;meta&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;charset=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"UTF-8"&lt;/span&gt; &lt;span class="nt"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;meta&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;name=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"viewport"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;content=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"width=device-width, initial-scale=1.0"&lt;/span&gt; &lt;span class="nt"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;title&amp;gt;&lt;/span&gt;Matemáticas con Dados&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;link&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;rel=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"stylesheet"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;href=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"css/styles.css"&lt;/span&gt; &lt;span class="nt"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;script &lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"module"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;src=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"js/main.js"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/head&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;body&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;main&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"app"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="c"&gt;&amp;lt;!-- INICIO --&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen-home"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;h1&amp;gt;&lt;/span&gt;Matemáticas con Dados&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/h1&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"operation-tiles"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"tiles"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/span&gt;

      &lt;span class="c"&gt;&amp;lt;!-- JUEGO --&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen-game"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;hidden&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"button"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"prompt"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"prompt"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;data-action=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"repeat-prompt"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/button&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"dice-row"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"dice-row"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"table"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"table"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"answers"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"answers"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/span&gt;

      &lt;span class="c"&gt;&amp;lt;!-- FINAL --&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen-end"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;hidden&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;h2&amp;gt;&lt;/span&gt;Terminamos&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/h2&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&lt;/span&gt;Ahora guardamos las tapitas juntos.&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"end-buttons"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"end-buttons"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;hidden&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"button"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;data-action=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"go-home"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;Inicio&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"button"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;data-action=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"play-again"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;Otra vez&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/main&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/body&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Tres detalles:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;lang="es"&lt;/code&gt; hace que los lectores de pantalla lean en español.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;type="module"&lt;/code&gt; permite usar &lt;code&gt;import&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;export&lt;/code&gt; y hace que el script se ejecute cuando el HTML ya cargó. No hace falta esperar a &lt;code&gt;DOMContentLoaded&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ningún botón tiene &lt;code&gt;onclick&lt;/code&gt;. Llevan &lt;code&gt;data-action="..."&lt;/code&gt; y, en el paso 7, un solo listener se encarga de todos.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 2: la configuración
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Todo lo que es "dato fijo" va en un solo archivo. Si mañana quieres cambiar un color o un tiempo, sabes dónde buscar.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/config.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * CONFIGURACIÓN: todos los datos fijos del juego.
 * Si quieres cambiar un color o un tiempo, este es el archivo.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Cada operación tiene SIEMPRE el mismo color: es el ancla visual del niño. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;contar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Contar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#4f8ef7&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;+&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#ff7a4d&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Colores de las tapitas, y el color fijo de cada dado (dado 1 azul, dado 2 verde...). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#1d4ed8&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#15803d&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;red&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#b91c1c&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;orange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#c2410c&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;red&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;orange&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Tiempos, en milisegundos. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;nextRoundDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2800&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// después de acertar&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;demoStepDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// al contar una tapita en la ayuda&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;endButtonsDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// los botones del final aparecen después&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// cuántos dados&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// caras del dado: 1 a 3&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;rounds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// rondas por sesión&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;¿Por qué &lt;code&gt;defaultSettings()&lt;/code&gt; es una &lt;strong&gt;función&lt;/strong&gt; y no una constante? Porque cada vez que la llamas devuelve un objeto nuevo. Si fuera una constante compartida, cambiar los ajustes en un lugar los cambiaría en todos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Y un ayudante para que la voz diga los números en palabras, &lt;code&gt;js/spanish.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// prettier-ignore&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;NUMBER_WORDS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cero&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;uno&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dos&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;tres&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cuatro&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cinco&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;seis&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;siete&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;ocho&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;nueve&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;diez&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;once&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;doce&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** 3 → "tres". Desde el 13 usa la cifra, que los motores de voz leen bien. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;NUMBER_WORDS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;NUMBER_WORDS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 3: las reglas del juego (lógica pura)
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Este es el corazón del juego y el archivo más importante del tutorial. Su trabajo: &lt;strong&gt;recibir los ajustes y devolver una ronda&lt;/strong&gt;. Una ronda es un objeto así:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;                         &lt;span class="c1"&gt;// lo que salió en cada dado&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]],&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;// las tapitas, agrupadas, con su color&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;2 más 1 es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;          &lt;span class="c1"&gt;// lo que se lee en pantalla&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dos más uno es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;      &lt;span class="c1"&gt;// lo que dice la voz&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;2,1&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;                             &lt;span class="c1"&gt;// identifica la tirada, para no repetirla&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Fíjate en que &lt;strong&gt;la ronda no sabe nada de botones ni de pantallas&lt;/strong&gt;. Es solo datos. Eso es lo que llamamos "lógica pura": una función que recibe datos y devuelve datos, sin tocar el DOM, sin sonar y sin guardar nada.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/rules.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * REGLAS DEL JUEGO: lógica pura.
 * Recibe ajustes, devuelve una ronda. No toca el DOM, no suena, no guarda.
 * Por eso se puede probar en Node, sin navegador.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./config.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numberWord&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./spanish.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Entero al azar entre min y max, ambos incluidos. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;randomInt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;min&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;floor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;max&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;min&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reduce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** "2 más 1 es igual a…": en pantalla con cifras (String), en la voz con palabras (numberWord). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;operationPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;word&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;` &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;word&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt; `&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt; es igual a…`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;rollDice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;randomInt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;buildContar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;rollDice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;// Un solo montón, del color del primer dado: no hay grupos que juntar, solo contar.&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fill&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])],&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;¿Cuántas hay?&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;¿Cuántas hay?&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;buildSumar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;rollDice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;// Un grupo por dado, del color de su dado.&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fill&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;operationPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;más&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;operationPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;más&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BUILDERS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;contar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;buildContar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;buildSumar&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/**
 * Crea la siguiente ronda, sin repetir la tirada anterior.
 * @param {{ operation: string, dice: number, faces: number }} settings
 * @param {{ previousKey?: string, random?: () =&amp;gt; number }} [options]
 */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{})&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;BUILDERS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;](&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Tres respuestas distintas, de menor a mayor, con la correcta incluida. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// Mezcla de Fisher-Yates&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;--&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;j&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;floor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;j&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;j&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]];&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sort&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** "Hay tres." */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Hay una.&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`Hay &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Cuatro ideas para llevarte de este archivo:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Una función por operación y un objeto que las agrupa (&lt;code&gt;BUILDERS&lt;/code&gt;).&lt;/strong&gt; Para agregar Restar no hay que tocar &lt;code&gt;createRound&lt;/code&gt;: escribes &lt;code&gt;buildRestar&lt;/code&gt; y la sumas a &lt;code&gt;BUILDERS&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;El azar se puede reemplazar.&lt;/strong&gt; Todas las funciones reciben &lt;code&gt;random&lt;/code&gt; como parámetro, con &lt;code&gt;Math.random&lt;/code&gt; por defecto. En las pruebas le pasamos un generador predecible y así una prueba que falla, falla siempre igual.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Respuestas cercanas.&lt;/strong&gt; Las opciones incorrectas están a 1 o 2 de distancia de la correcta. Si una fuera 3 y la otra 50, el niño adivinaría sin contar.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;No repetir la tirada anterior.&lt;/strong&gt; Si sale dos veces seguidas "2 más 1", para el niño parece que no pasó nada. &lt;code&gt;key&lt;/code&gt; identifica la tirada y &lt;code&gt;createRound&lt;/code&gt; vuelve a tirar si se repite.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;La frase "es igual a…"&lt;/strong&gt;. Al principio el juego decía “Juntamos. ¿Cuántas hay?”. Un día, viendo con mi hija Numberblocks, su programa favorito, me di cuenta de que convenía decir la operación como se dice ahí: “2 más 1 es igual a…”. Así escucha desde el principio el mismo lenguaje que ya conoce del programa y que va a usar en la escuela. Fíjate en que la voz dice “uno” y no “una”: hablamos de números, no de tapitas.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 4: probar las reglas antes de tener pantalla
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Como &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt; es lógica pura, &lt;strong&gt;la podemos probar en la terminal antes de dibujar un solo botón&lt;/strong&gt;. Node trae su propio sistema de pruebas (&lt;code&gt;node:test&lt;/code&gt;), así que no hay que instalar nada.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;tests/rules.test.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;test&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;node:test&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;node:assert/strict&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;../js/rules.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Números al azar repetibles: si una prueba falla, falla siempre igual. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;seededRandom&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;seed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;42&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;seed&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1664525&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1013904223&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4294967296&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4294967296&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;contar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;test&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;: 500 rondas que cumplen las reglas`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;seededRandom&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;500&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;flat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;every&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cada dado va de 1 a 3&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;hay tantas tapitas como la respuesta&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;notEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;no repite la tirada anterior&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;tres respuestas distintas&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;incluye la correcta&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;every&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;ninguna negativa&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;test&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Sumar se dice como se lee&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;2 más 2 es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dos más dos es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Córrelas:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;node &lt;span class="nt"&gt;--test&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;





&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight tap"&gt;&lt;code&gt;✔ contar: 500 rondas que cumplen las reglas
✔ sumar: 500 rondas que cumplen las reglas
✔ Sumar se dice como se lee
ℹ pass 3
ℹ fail 0
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Fíjate en lo que prueban: no "que la función devuelva algo", sino &lt;strong&gt;las reglas que importan para el niño&lt;/strong&gt;. Nunca una respuesta negativa, siempre tres opciones distintas, nunca la misma tirada dos veces. Y no una ronda: 500. El azar esconde errores que aparecen una vez cada cien rondas.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;¿Cómo funciona &lt;code&gt;seededRandom&lt;/code&gt;?&lt;/strong&gt; Es un generador congruencial lineal: cada número sale del anterior con una multiplicación y una suma. Parece azar, pero con la misma semilla (&lt;code&gt;42&lt;/code&gt;) da siempre la misma secuencia.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 5: el estado y las acciones
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Ahora necesitamos un lugar que recuerde &lt;strong&gt;qué está pasando&lt;/strong&gt;: en qué pantalla estamos, qué ronda se juega, qué tapitas ya se contaron. Ese lugar es &lt;code&gt;state&lt;/code&gt;, un objeto simple.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La regla de oro: &lt;strong&gt;nadie más que &lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt; cambia &lt;code&gt;state&lt;/code&gt;.&lt;/strong&gt; La interfaz llama a una acción (&lt;code&gt;tapCap&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;chooseAnswer&lt;/code&gt;…), la acción cambia el estado y llama a &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt;, y &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt; avisa a quien esté escuchando (en el paso 7, la función que dibuja).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;, primera parte:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * ESTADO Y ACCIONES.
 * La interfaz nunca cambia `state` directamente: llama a una acción, la acción
 * cambia el estado y avisa con notify(), y la pantalla se vuelve a dibujar.
 *
 *     clic → acción → state → notify() → render()
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./config.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./rules.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numberWord&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./spanish.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;stopVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;playCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;playSuccess&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;playMiss&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./audio.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;screen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 'home' | 'game' | 'end'&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;phase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 'play' | 'helping' | 'solved'&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;roundNumber&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// rondas terminadas en esta sesión&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;answerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// id de tapita → número que se le asignó&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// la tapita que se agranda durante la ayuda&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// la respuesta correcta que late después de la ayuda&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;helpShown&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// --- Avisar cambios ---------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;listeners&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[];&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;listeners&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;push&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;listeners&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;forEach&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;phase&lt;/code&gt; es importante: dice qué puede hacer el niño ahora.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;&lt;code&gt;phase&lt;/code&gt;&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué significa&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué acepta&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;play&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;el niño puede tocar&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;tapitas, respuestas&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;helping&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;la app está contando&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;nada&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;solved&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;acertó; en un momento sigue la ronda&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;nada&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  El problema de las tareas que esperan
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Hay acciones que tardan: la ayuda cuenta una tapita cada 700 ms; después de acertar se espera 2,8 s antes de la ronda siguiente. ¿Qué pasa si el niño vuelve al inicio a mitad de la ayuda? La tarea sigue corriendo y la voz sigue contando en la pantalla de inicio.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La solución es sencilla: &lt;strong&gt;cada ronda tiene un número&lt;/strong&gt;. Cada tarea anota el número con el que empezó y, después de cada espera, revisa si sigue siendo el mismo. Si no, se detiene.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Agrégalo en &lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;, debajo de &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// --- Tareas con espera que se cancelan solas --------------------------------&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// Cada ronda tiene un número. Una tarea guarda el número con el que empezó y,&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// si cambió mientras esperaba (por ejemplo, el niño volvió al inicio), se detiene.&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;wait&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;ms&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Promise&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ms&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;isStale&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;goHome()&lt;/code&gt; y cada ronda nueva suben &lt;code&gt;roundId&lt;/code&gt;, y con eso todas las tareas viejas se cancelan solas.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Navegación y rondas
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Sigue en &lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;, debajo de lo anterior:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// --- Navegación ---------------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startOperation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;startSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;startRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;goHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;stopVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;repeatPrompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// --- Rondas -------------------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nb"&gt;Object&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assign&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;answerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;phase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;helpShown&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// Anticipar el final: el cierre no toma por sorpresa.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundsLeft&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundsLeft&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Dos más y guardamos. &lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundsLeft&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;La última y guardamos. &lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;finishSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Terminamos. Guardamos las tapitas.&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// Los botones aparecen después, para que el cierre se sienta como cierre.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Aquí están dos de las reglas de la investigación convertidas en código: el aviso "Dos más y guardamos" y los botones que aparecen a los 4 segundos.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Los toques del niño, y la ayuda sin "no"
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Y al final de &lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// --- Toques del niño ----------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Tocar una tapita la cuenta: uno, dos, tres... */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;tapCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;counted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;counted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;undefined&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;counted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// ya estaba contada: solo repite su número&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;chooseAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;celebrate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// Sin "no" y sin castigo: un tono suave y la app ayuda a contar.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playMiss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;helpShown&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;helpShown&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;showHelp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;celebrate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;solved&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playSuccess&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`Sí. &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;finishSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;nextRoundDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** La app cuenta en voz alta, tapita por tapita, y la respuesta correcta empieza a latir. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;showHelp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;helping&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clear&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;flat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`cap-&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;wait&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;demoStepDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Mira &lt;code&gt;tapCap&lt;/code&gt;: la &lt;code&gt;Map&lt;/code&gt; &lt;code&gt;countedCaps&lt;/code&gt; es la &lt;strong&gt;correspondencia uno a uno&lt;/strong&gt; en código. Una tapita ya contada no suma otra vez: repite su número.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Y &lt;code&gt;showHelp&lt;/code&gt; es la regla "nunca decir no": en vez de marcar el error, la app vuelve a contar desde cero, tapita por tapita, dice "Hay cuatro." (&lt;strong&gt;cardinalidad&lt;/strong&gt;) y deja latiendo la respuesta correcta. El niño es quien la toca.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 6: dibujar la pantalla
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt; recibe el estado y arma HTML con texto. Cada vez que algo cambia, &lt;strong&gt;se vuelve a dibujar la zona completa&lt;/strong&gt; con &lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt;. Es el modelo más simple que existe y, para unas pocas decenas de elementos, es rápido de sobra.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  El dado: una grilla de 3×3
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Un dado es una grilla de 9 celdas; algunas tienen punto. Basta una tabla que diga qué celdas se pintan para cada número:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt; 0 │ 1 │ 2        5:   ● │   │ ●
───┼───┼───           ───┼───┼───
 3 │ 4 │ 5               │ ● │
───┼───┼───           ───┼───┼───
 6 │ 7 │ 8             ● │   │ ●     → [0, 2, 4, 6, 8]
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/render.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * DIBUJO: lee el estado y arma HTML. Nunca cambia el estado.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./config.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;$&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getElementById&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Posiciones de los puntos en la grilla 3×3 del dado (0 = arriba a la izquierda). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;PIP_POSITIONS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;dieHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;cells&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;9&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;_&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;PIP_POSITIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;lt;span class="die__pip"&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;lt;span&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;div class="die" style="--edge:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" role="img" aria-label="Dado: &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;cells&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;capHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;highlighted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cap--highlighted&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;button type="button" class="cap &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlighted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" style="--cap-color:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"
    data-action="tap-cap" data-cap="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" aria-label="Tapita&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`, &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Cada tapita es un &lt;code&gt;&amp;lt;button&amp;gt;&lt;/code&gt; de verdad: así funciona con el dedo, con el mouse y con el teclado. El dado lleva &lt;code&gt;role="img"&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;aria-label="Dado: 5"&lt;/code&gt; para que un lector de pantalla diga el número.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;El color va en una &lt;strong&gt;variable CSS&lt;/strong&gt; (&lt;code&gt;--cap-color&lt;/code&gt;) y no en una clase por color. Así el CSS tiene una sola regla &lt;code&gt;.cap&lt;/code&gt; y el color sale de &lt;code&gt;config.js&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Las pantallas
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Al final de &lt;code&gt;js/render.js&lt;/code&gt;, debajo de &lt;code&gt;capHTML&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;operation-tiles&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Object&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`
      &amp;lt;button type="button" class="tile" style="--tile-color:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"
        data-action="start-operation" data-operation="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderGame&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;textContent&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`🔊 &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;result&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;solved&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dice-row&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;dieHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/span&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt;
    &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;span&amp;gt;=&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;result&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/span&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// Cada tapita tiene un id único (cap-0, cap-1...) para saber cuál se contó.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;capIndex&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;table&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;capHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`cap-&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capIndex&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;div class="cap-group" style="--columns:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;answers&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answerOptions&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;pulsing&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;is-pulsing&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;button type="button" class="answer &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;pulsing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" data-action="choose-answer" data-value="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;screen-home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;screen-game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;screen-end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// El fondo toma el color de la operación.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#ffa23a&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;documentElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;style&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setProperty&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;--theme&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderGame&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end-buttons&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;--columns: Math.min(5, group.length)&lt;/code&gt; es lo que ordena las tapitas en filas de 5, como un cartón de huevos.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Ojo con &lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt;.&lt;/strong&gt; Aquí es seguro porque todo lo que se interpola viene de &lt;code&gt;config.js&lt;/code&gt; o son números calculados: nunca texto que escribió una persona. Si alguna vez muestras texto de un usuario, escápalo primero (en el proyecto real hay una función &lt;code&gt;escapeHTML&lt;/code&gt; para eso).&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 7: conectar los clics
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Podríamos ponerle un &lt;code&gt;addEventListener&lt;/code&gt; a cada botón, pero los botones se crean y se destruyen en cada &lt;code&gt;render&lt;/code&gt;. En lugar de eso usamos &lt;strong&gt;delegación de eventos&lt;/strong&gt;: un solo listener en todo el documento que, ante cada clic, busca el &lt;code&gt;data-action&lt;/code&gt; más cercano.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/main.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * PUNTO DE ENTRADA: conecta el estado con el dibujo y traduce cada clic en una acción.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./game.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;render&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./render.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;unlockAudio&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./audio.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Qué hace cada data-action. Para un botón nuevo: ponle data-action y suma una línea aquí. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ACTIONS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;start-operation&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;unlockAudio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// primer toque: el navegador ya permite sonar&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startOperation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;repeat-prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;repeatPrompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;tap-cap&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;tapCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;cap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;choose-answer&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;chooseAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;go-home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;goHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play-again&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// Un solo listener para toda la página (delegación de eventos).&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// closest() encuentra el botón aunque se toque el número que tiene adentro,&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// y funciona con botones que se crearon después de cargar la página.&lt;/span&gt;
&lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;addEventListener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;closest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;[data-action]&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ACTIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]?.(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;

&lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;game.onChange(render)&lt;/code&gt; es la pieza que cierra el círculo: cada vez que una acción llama a &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt;, se ejecuta &lt;code&gt;render(state)&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 8: voz y sonidos sin archivos de audio
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El navegador trae dos APIs que nos ahorran grabar audios:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Web Speech API&lt;/strong&gt; (&lt;code&gt;speechSynthesis&lt;/code&gt;): convierte texto en voz.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Web Audio API&lt;/strong&gt; (&lt;code&gt;AudioContext&lt;/code&gt;): genera tonos con un oscilador.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/audio.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * VOZ (Web Speech API) Y SONIDOS (Web Audio API). Sin archivos de audio.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;window&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Prefiere una voz en español que funcione en el propio dispositivo (privacidad). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voices&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getVoices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lang&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startsWith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;es&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;find&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;localService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// La lista de voces puede llegar vacía al principio y completarse después.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;addEventListener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;voiceschanged&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/**
 * Dice una frase e interrumpe la anterior: si el niño toca rápido, se escucha
 * el último número y no una cola de números. Se resuelve al terminar de hablar.
 */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Promise&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;cancel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;SpeechSynthesisUtterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lang&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lang&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;es-MX&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.9&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// un poco más lento que lo normal&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;onend&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;onerror&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;speak&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// por si el navegador nunca avisa que terminó&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;stopVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;cancel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Los navegadores no dejan sonar hasta que la persona toca la pantalla. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;unlockAudio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AudioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;suspended&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;resume&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;catch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Un tono corto que se apaga solo. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;frequency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;volume&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.12&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;currentTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;createOscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;createGain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;frequency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;frequency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setValueAtTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;volume&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exponentialRampToValueAtTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;0.001&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;duration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;connect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;connect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;destination&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;start&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;stop&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;duration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Tres notas suaves al acertar (do, mi, sol). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playSuccess&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;523&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;659&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;784&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;forEach&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;note&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;note&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.18&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;110&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Un tono grave y corto al equivocarse. Suave: no es un castigo. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playMiss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;240&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.14&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.08&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** El tono sube con cada tapita: el niño "escucha" que el número crece. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;330&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.08&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Tres detalles que costaron aprender:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;El audio está bloqueado hasta el primer toque.&lt;/strong&gt; Los navegadores, y sobre todo Safari en iPhone, no dejan sonar una página que el usuario no tocó. Por eso &lt;code&gt;unlockAudio()&lt;/code&gt; se llama al elegir una operación.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;say&lt;/code&gt; devuelve una promesa.&lt;/strong&gt; Así la ayuda puede esperar a que termine una frase con &lt;code&gt;await say(...)&lt;/code&gt;. El &lt;code&gt;setTimeout&lt;/code&gt; de 5 s es una red de seguridad: algunos navegadores a veces nunca avisan que terminaron.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Privacidad:&lt;/strong&gt; algunas voces (por ejemplo, las "Google…" de Chrome) envían el texto a un servidor para convertirlo en audio. Las que tienen &lt;code&gt;localService === true&lt;/code&gt; funcionan en el propio dispositivo. Por eso se prefieren.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Y un detalle de diseño: &lt;code&gt;playCount&lt;/code&gt; sube el tono con cada tapita. Sin decir nada, el niño &lt;strong&gt;escucha&lt;/strong&gt; que el número crece.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 9: los estilos
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El CSS completo está en el anexo, al final del artículo. Estas son las partes que vale la pena entender.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;El dado&lt;/strong&gt;, con CSS Grid:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c"&gt;/* El dado: una grilla de 3×3 donde algunas celdas tienen punto. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.die&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;6px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;box-sizing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;border-box&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;solid&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.die__pip&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Las tapitas en filas de 5&lt;/strong&gt;, con la variable &lt;code&gt;--columns&lt;/code&gt; que pone &lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c"&gt;/* Un grupo de tapitas en filas de hasta 5, como un cartón de huevos. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.cap-group&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;auto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;8px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.cap&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dashed&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;rgb&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;45%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;La respuesta que late&lt;/strong&gt;, y la regla que la apaga si el sistema pide reducir el movimiento:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nc"&gt;.answer.is-pulsing&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1s&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ease-in-out&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;infinite&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;@keyframes&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="err"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1.12&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* Si el sistema pide "reducir movimiento", nada se mueve. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;@media&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;prefers-reduced-motion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reduce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transition&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;prefers-reduced-motion&lt;/code&gt; lee una opción de accesibilidad del sistema operativo (por ejemplo, "Reducir movimiento" en iPhone y Mac). Respetarla cuesta unas pocas líneas.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Punto de control
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Levanta el servidor, abre &lt;code&gt;http://localhost:3000&lt;/code&gt; y juega. Deberías poder:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Elegir Contar o Sumar, y ver el fondo cambiar al color de la operación.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Escuchar "2 más 1 es igual a…".&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tocar las tapitas y oír "uno, dos, tres" con un tono que sube.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Elegir una respuesta equivocada y ver cómo la app cuenta sola y la correcta empieza a latir.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Escuchar "Dos más y guardamos" en la cuarta ronda de cinco.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Llegar al final y ver los botones recién a los 4 segundos.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Ejercicio: agrega Restar
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Con lo que ya tienes, puedes agregar una operación sin tocar &lt;code&gt;createRound&lt;/code&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;En &lt;code&gt;config.js&lt;/code&gt;, suma &lt;code&gt;restar: { name: 'Restar', symbol: '−', color: '#ff5d8f' }&lt;/code&gt; a &lt;code&gt;OPERATIONS&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;, escribe &lt;code&gt;buildRestar(settings, random)&lt;/code&gt;: el primer dado dice cuántas tapitas poner; el segundo, cuántas quitar. Cuida que el segundo no sea mayor que el primero (¡nada de respuestas negativas!). Para la frase, &lt;code&gt;operationPhrase(values, 'menos', String)&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Regístrala en &lt;code&gt;BUILDERS&lt;/code&gt; y agrega &lt;code&gt;'restar'&lt;/code&gt; a la lista de operaciones de la prueba.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Corre &lt;code&gt;node --test&lt;/code&gt;. Si la prueba de "ninguna negativa" falla, ya sabes dónde buscar.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Del prototipo al proyecto real
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;La versión mínima funciona, pero el proyecto real tuvo que resolver bastante más. Esta sección muestra esos problemas con &lt;strong&gt;extractos del código real&lt;/strong&gt; y cuenta cómo se encontraron. Varios aparecieron recién en una auditoría, cuando el juego ya "funcionaba".&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. "Nunca pedir más tapitas de las que hay"
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;En el modo "Tapitas reales", la pantalla le dice al adulto qué sacar de la caja: "Saca 3 azules y 2 verdes". El adulto configura cuántas tapitas de cada color tiene. Regla: &lt;strong&gt;la app nunca puede pedir más de las que hay.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La primera versión probaba unas cuantas tiradas y, si ninguna cabía en la caja, aceptaba cualquiera. Con una caja con una sola tapita negra y el dado 1 de color negro, Restar pedía tapitas que no existían &lt;strong&gt;en 200 de 200 rondas&lt;/strong&gt;. La solución: un orden de preferencia explícito, y una última opción que siempre cumple la regla.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;120&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;tryBuild&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;fits&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// Caja chica o dado de un color con pocas tapitas: repetir la tirada&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// anterior es mejor que pedir tapitas que no hay.&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;tryBuild&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;fits&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;countingFallback&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Primero, una ronda nueva que quepa. Si no aparece, una que quepa aunque repita la anterior. Y si tampoco, &lt;code&gt;countingFallback&lt;/code&gt; arma una ronda de Contar con el color que más tapitas tiene. La lección: &lt;strong&gt;cuando una regla es sagrada, el código tiene que garantizarla en todos los caminos, también en el último.&lt;/strong&gt; Y la prueba tiene que usar cajas chicas a propósito.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  2. No confiar en &lt;code&gt;localStorage&lt;/code&gt;
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Los ajustes se guardan en el navegador para que el adulto no configure la caja cada vez. Pero &lt;code&gt;localStorage&lt;/code&gt; es texto que cualquiera puede editar desde las herramientas del navegador. La primera versión validaba la operación así:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Y &lt;code&gt;'toString' in OPERATIONS&lt;/code&gt; es &lt;code&gt;true&lt;/code&gt;: el operador &lt;code&gt;in&lt;/code&gt; también mira lo que el objeto hereda. Un ajuste con &lt;code&gt;"operation": "toString"&lt;/code&gt; rompía el juego. La versión real usa &lt;code&gt;Object.hasOwn&lt;/code&gt; y valida cada campo contra una lista cerrada:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;normalizeSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isPlainObject&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isOperationId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isInteger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="cm"&gt;/** @type {number} */&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;typeof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;boolean&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;typeof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;sound&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;boolean&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;sound&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;sound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;typeof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;realCaps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;boolean&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;realCaps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;realCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;El patrón: &lt;strong&gt;empezar de los valores por defecto y copiar solo lo que pasa la validación.&lt;/strong&gt; Nunca al revés.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  3. El teclado perdía su lugar en cada toque
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt; borra los botones y crea otros nuevos. Si el foco del teclado estaba en uno, el navegador lo manda al &lt;code&gt;&amp;lt;body&amp;gt;&lt;/code&gt; y quien navega con teclado tiene que empezar desde arriba &lt;strong&gt;después de cada toque&lt;/strong&gt;. En la versión mínima pasa; pruébalo con Tab.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;El proyecto real dibuja cada zona con &lt;code&gt;updateZone()&lt;/code&gt;, que no toca una zona si quedó igual y, si el foco estaba adentro, lo devuelve al "mismo" botón:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;updateZone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lastHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;lastHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;activeElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;HTMLElement&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;contains&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;selector&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;identitySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getAttribute&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;data-action&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;applyStyleVars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;selector&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;selector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`[data-action="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CSS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;escape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"]`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;button, [tabindex="0"], input, select&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;HTMLElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;focus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;"El mismo botón" se reconoce por sus atributos (&lt;code&gt;data-action&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;data-cap&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;data-value&lt;/code&gt;…), porque el elemento en sí es nuevo. No es un DOM virtual: compara texto HTML y nada más. Pero resuelve el problema.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Otras mejoras de accesibilidad del proyecto real, todas pequeñas:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;aria-disabled&lt;/code&gt; en vez de &lt;code&gt;disabled&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; en las respuestas mientras la app ayuda. &lt;code&gt;disabled&lt;/code&gt; saca el botón del orden del teclado y el foco se pierde.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;inert&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; en los botones del final mientras están ocultos: tampoco se pueden alcanzar con Tab.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Una sola región &lt;code&gt;aria-live&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; que anuncia la pregunta y el resultado. Antes se anunciaba la mesa entera en cada toque.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Contraste:&lt;/strong&gt; el texto sobre el color de cada operación es oscuro, con al menos 4,5:1 de contraste, sin cambiar los colores de las operaciones (que son el ancla del niño).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Al cambiar de pantalla, &lt;strong&gt;el foco va al título o a la pregunta&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  4. Seguridad: una CSP estricta sin perder los colores
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Una &lt;strong&gt;Content Security Policy (CSP)&lt;/strong&gt; le dice al navegador qué puede cargar la página. La del proyecto real es muy estricta: solo archivos del propio sitio y &lt;strong&gt;ningún estilo escrito dentro del HTML&lt;/strong&gt;. Eso incluye los &lt;code&gt;style="--cap-color:..."&lt;/code&gt; que usamos en la versión mínima.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La solución: el HTML lleva los colores en un atributo de datos, y JavaScript los aplica con &lt;code&gt;element.style.setProperty&lt;/code&gt;, que la CSP sí permite:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;applyStyleVars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;root&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;root&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelectorAll&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;[data-vars]&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;HTMLElement&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;SVGElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;continue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;declaration&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;vars&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;declaration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;part&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;part&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;trim&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;());&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startsWith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;--&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;style&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setProperty&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;En el HTML, &lt;code&gt;style="--edge:#1d4ed8"&lt;/code&gt; pasa a ser &lt;code&gt;data-vars="--edge:#1d4ed8"&lt;/code&gt;. El CSS no cambia. Y la función solo acepta variables (nombres que empiezan con &lt;code&gt;--&lt;/code&gt;), nunca otra propiedad.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  5. Privacidad: nada sale del dispositivo
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Es un juego para niños, así que la meta fue que &lt;strong&gt;no saliera ningún dato&lt;/strong&gt;. Dos hallazgos:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;La primera versión cargaba la letra Fredoka desde Google Fonts. Eso envía la dirección IP del dispositivo a un tercero en cada visita. Ahora la fuente se sirve desde el propio sitio: un solo archivo &lt;code&gt;woff2&lt;/code&gt; de unos 30 KB, con su licencia (OFL).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;La elección de voz, como viste en el paso 8, prefiere voces locales.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Una prueba automática verifica que &lt;strong&gt;ninguna petición sale del propio sitio&lt;/strong&gt;. Los ajustes guardados no tienen nada del niño: ni nombre, ni edad, ni aciertos.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  6. Funcionar sin internet
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Un &lt;strong&gt;service worker&lt;/strong&gt; es un script que el navegador ejecuta aparte de la página y que puede responder las peticiones. El proyecto real usa la estrategia más fácil de razonar, &lt;strong&gt;"primero la red"&lt;/strong&gt;: con internet siempre se descarga la versión publicada (y se guarda una copia); sin internet se usa la copia.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// Cada pedido: primero la red; si falla, la copia guardada.&lt;/span&gt;
&lt;span class="nb"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;addEventListener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;fetch&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;method&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;GET&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;URL&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;origin&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;location&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;origin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;respondWith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;fetch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
          &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;copy&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nx"&gt;caches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;open&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CACHE_NAME&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;put&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;copy&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;catch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;index.html&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Con un &lt;code&gt;manifest.webmanifest&lt;/code&gt; y sus íconos, el juego además se puede &lt;strong&gt;instalar en la pantalla de inicio&lt;/strong&gt; del celular o la tablet y abrirse a pantalla completa.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  7. Herramientas que cuidan el código
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Ninguna de estas herramientas se publica con el sitio. Son solo para desarrollo (&lt;code&gt;devDependencies&lt;/code&gt;):&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Herramienta&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Para qué&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;JSDoc + &lt;code&gt;tsc --noEmit&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Tipos escritos en comentarios. TypeScript los revisa en modo estricto sin compilar nada.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;ESLint&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Detecta errores comunes, como variables que no se usan.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Prettier&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Formato uniforme: nadie discute espacios ni comillas.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;&lt;code&gt;node:test&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Pruebas unitarias de las reglas, el estado y el almacenamiento, sin navegador.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Playwright&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Juega el juego de verdad en un navegador, en tamaño celular y en tamaño escritorio.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Una de las pruebas de Playwright que más me gusta comprueba la regla más importante del juego: &lt;strong&gt;ante una respuesta equivocada, ninguna frase de la voz contiene la palabra "no"&lt;/strong&gt;.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nf"&gt;test&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Respuesta equivocada: ayuda completa, sin "no", y la correcta late&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;goto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startOperation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;gameState&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;wrong&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`[data-action="choose-answer"]:not([data-value="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"])`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;first&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;wrong&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;poll&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;gameState&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;mood&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toBe&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;think&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;.answer[aria-disabled="true"]&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toHaveCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// mientras ayuda&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`.answer.is-pulsing[data-value="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"]`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toBeVisible&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;timeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;30&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;_000&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;.cap--counted&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toHaveCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;phrase&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;spoken&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;not&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toMatch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\b&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;no&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\b&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Las reglas del niño son requisitos, y los requisitos se prueban.&lt;/strong&gt; Si alguien cambia una frase dentro de un año, la prueba le avisa.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Publicarlo
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Es un sitio estático: se publica la carpeta tal como está, sin compilar.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Hosting&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Cabeceras de seguridad&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué hacer&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Cloudflare Pages&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Sí, desde el archivo &lt;code&gt;_headers&lt;/code&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Conectar el repositorio. Comando de build: ninguno. Carpeta de salida: &lt;code&gt;/&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Netlify&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Sí, desde el archivo &lt;code&gt;_headers&lt;/code&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Conectar el repositorio. Build command: vacío. Publish directory: &lt;code&gt;.&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;GitHub Pages&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;No permite cabeceras propias&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Publicar desde la rama &lt;code&gt;main&lt;/code&gt;. La CSP igual se aplica con una etiqueta &lt;code&gt;&amp;lt;meta&amp;gt;&lt;/code&gt; en el HTML.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Una vez publicado, se abre desde cualquier navegador moderno y, después de la primera visita, funciona sin internet.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Lo que aprendí
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;El usuario define las reglas, el código las garantiza.&lt;/strong&gt; "Nunca decir no" o "nunca pedir más tapitas de las que hay" no son detalles: son requisitos. Cada uno tiene su prueba.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Lo simple escala más de lo que parece.&lt;/strong&gt; Tres pantallas, un objeto de estado y &lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt; alcanzaron para un juego completo, accesible y con pruebas.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;La lógica pura se prueba sola.&lt;/strong&gt; Separar &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt; del DOM permitió probar miles de rondas en milisegundos, antes de tener pantalla.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;La accesibilidad son muchos detalles chicos.&lt;/strong&gt; Ninguno fue difícil; todos se habrían perdido sin probar con el teclado y con un lector de pantalla.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Las observaciones de otros mejoran el juego.&lt;/strong&gt; "Contar también necesita niveles" llegó de personas que lo usaron, y "2 más 1 es igual a…" salió de ver Numberblocks con mi hija.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Glosario
&lt;/h2&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Término&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Qué es&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Módulo ES&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Un archivo &lt;code&gt;.js&lt;/code&gt; que usa &lt;code&gt;import&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;export&lt;/code&gt;. Se carga con &lt;code&gt;&amp;lt;script type="module"&amp;gt;&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Lógica pura&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Código que recibe datos y devuelve datos, sin efectos: no toca la pantalla, no suena, no guarda.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Estado (&lt;code&gt;state&lt;/code&gt;)&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;El objeto que recuerda qué está pasando en el juego.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Delegación de eventos&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Un solo listener en un elemento padre que atiende los clics de todos sus hijos.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;&lt;code&gt;data-*&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Atributos propios en el HTML (&lt;code&gt;data-action&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;data-cap&lt;/code&gt;) que JavaScript lee con &lt;code&gt;element.dataset&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Variable CSS&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Un valor con nombre (&lt;code&gt;--cap-color&lt;/code&gt;) que el CSS usa con &lt;code&gt;var(--cap-color)&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;CSP&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Content Security Policy: reglas que le dicen al navegador qué puede cargar y ejecutar la página.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Service worker&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Un script que el navegador ejecuta aparte de la página y que permite, por ejemplo, funcionar sin internet.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;&lt;code&gt;aria-*&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Atributos que describen la página para los lectores de pantalla.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Subitización&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Reconocer cuántos objetos hay sin contarlos, en cantidades chicas.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Cardinalidad&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Saber que el último número que se dice al contar es cuántos objetos hay.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Anexo: el CSS completo de la versión mínima
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;css/styles.css&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;:root&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;--theme&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#ffa23a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="c"&gt;/* lo cambia render.js según la operación */&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;48px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-family&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;system-ui&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;sans-serif&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nt"&gt;body&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;min-height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;100vh&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;linear-gradient&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--theme&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;60%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.app&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;max-width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;600px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;auto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;text-align&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nt"&gt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;inherit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;cursor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;pointer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.tiles&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto-fit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;minmax&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;140px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.tile&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;24px&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--tile-color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;24px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.prompt&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;999px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;22px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.dice-row&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;flex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;align-items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;justify-content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;10px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;36px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* El dado: una grilla de 3×3 donde algunas celdas tienen punto. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.die&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;6px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;box-sizing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;border-box&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;solid&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.die__pip&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.table&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;flex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;flex-wrap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;wrap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;justify-content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#e8b77a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* Un grupo de tapitas en filas de hasta 5, como un cartón de huevos. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.cap-group&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;auto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;8px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.cap&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dashed&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;rgb&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;45%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.cap--highlighted&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;transform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1.2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.answers&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;flex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;justify-content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin-top&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.answer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;90px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;90px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;40px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.answer.is-pulsing&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1s&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ease-in-out&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;infinite&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;@keyframes&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="err"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1.12&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* Si el sistema pide "reducir movimiento", nada se mueve. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;@media&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;prefers-reduced-motion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reduce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transition&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;em&gt;Si construyes tu propia versión, o la usas con un niño, me encantaría saber cómo te fue.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>javascript</category>
      <category>a11y</category>
      <category>beginners</category>
      <category>tutorial</category>
    </item>
    <item>
      <title>Matemáticas con Dados: how I built a game to help my little girl learn to count with dice and real bottle caps</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 12:21:49 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/matematicas-con-dados-how-i-built-a-game-to-help-my-little-girl-learn-to-count-with-dice-and-real-2n3b</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/matematicas-con-dados-how-i-built-a-game-to-help-my-little-girl-learn-to-count-with-dice-and-real-2n3b</guid>
      <description>&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;A web game made with HTML, CSS and JavaScript, no framework, designed for little kids. In this tutorial we build it from scratch: the idea, the research behind every decision, and the code, step by step.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Who it's for:&lt;/strong&gt; programmers who are just starting out and programming enthusiasts with basic HTML and JavaScript knowledge. If you know what a function and an &lt;code&gt;array&lt;/code&gt; are, you can follow along.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;What you'll build:&lt;/strong&gt; a minimal but complete version of the game, with Count and Add, a Spanish voice, help when the child gets it wrong, and a closing screen.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Full code:&lt;/strong&gt; &lt;a href="https://github.com/the-bunker-code/matematicas-con-dados" rel="noopener noreferrer"&gt;https://github.com/the-bunker-code/matematicas-con-dados&lt;/a&gt;&lt;br&gt;
&lt;strong&gt;Let's play:&lt;/strong&gt; &lt;a href="https://the-bunker-code.github.io/matematicas-con-dados/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://the-bunker-code.github.io/matematicas-con-dados/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;A note on language.&lt;/strong&gt; The game is in Spanish: it was made for a Spanish-speaking child, and the voice speaks Spanish. In the code below, the comments are translated to English, but identifiers and on-screen strings stay exactly as they are in the repository, so you can match them. A few words you'll see often: &lt;em&gt;contar&lt;/em&gt; = count, &lt;em&gt;sumar&lt;/em&gt; = add, &lt;em&gt;tapita&lt;/em&gt; = bottle cap, &lt;em&gt;"2 más 1 es igual a…"&lt;/em&gt; = "2 plus 1 equals…", &lt;em&gt;"¿Cuántas hay?"&lt;/em&gt; = "How many are there?", &lt;em&gt;"Hay cuatro."&lt;/em&gt; = "There are four.", &lt;em&gt;"Dos más y guardamos"&lt;/em&gt; = "Two more and we put them away". Want it to speak English? Step 8 explains what to change.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Table of contents
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;The idea&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;The research: what a child needs to learn to count&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Technical decisions: why no framework&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 0: folders and a local server&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 1: the HTML for the three screens&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 2: configuration&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 3: the game rules (pure logic)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 4: test the rules before there is a screen&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 5: state and actions&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 6: drawing the screen&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 7: wiring up the clicks&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 8: voice and sounds without audio files&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Step 9: styles&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;From prototype to real project&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Publishing it&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;What I learned&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Glossary&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Appendix: the full CSS of the minimal version&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  1. The idea
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;It all started on a small children's table, with a white box full of plastic bottle caps and a phone resting beside it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;At almost 4 years old, my little girl learns with her hands: she needs to feel, move, stack and sort before an abstract symbol makes sense. Traditional math apps did exactly the opposite: they filled the screen with flashing lights, harsh noises when she made a mistake, and empty rewards that pulled her into the glass and disconnected her from what was around her.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;I decided to flip the interaction around: the app doesn't replace the bottle caps, it accompanies them.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The phone, resting on the table, poses the challenge silently or with a calm voice. She looks at the two dice on the screen: a 4 and a 3. She reaches into the box, takes out four red caps and three green ones, lines them up in rows and counts them out loud, touching each one with her finger. Only after she has felt the quantity in her hands does she go back to the screen and pick the result. Next to her there is always an adult who doesn't interrupt; they just go along at her pace.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;These rules were born from watching her play at that table, and the code follows them to the letter:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;No punishment and no loud noises.&lt;/strong&gt; There is never a sharp "no" or an error sound. If she gets it wrong, the app counts along with her and shows her the way.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;The screen is a board, not a distraction.&lt;/strong&gt; The phone stays still on the table. The graphics are simple and stable, so attention stays on the caps.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Groups you can touch.&lt;/strong&gt; Each die has its own color, and each color is a group of caps. That way, adding means joining two real groups.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Short, predictable sessions.&lt;/strong&gt; She picks 3, 5 or 8 rounds. A warning plays before the end, so the ending doesn't catch her by surprise.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;The end feels like the end.&lt;/strong&gt; The button to play again takes 4 seconds to appear. That pause keeps her from tapping on and on.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;It respects what's on the table.&lt;/strong&gt; The game never asks for more caps than fit in her box.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Visual calm.&lt;/strong&gt; There are very few animations (none if the phone has reduced motion turned on), each operation always has the same color, and the phrases are short, in neutral Spanish.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  2. The research: what a child needs to learn to count
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Before writing code, it pays to understand what we're teaching. You don't need to be a specialist; a few concepts that early math education has used for decades are enough.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Note:&lt;/strong&gt; this section summarizes general concepts to explain the design decisions. It is not a clinical guide. If you work with a child with specific needs, the word of their therapist and their family comes before any app.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Counting is not reciting
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A child can say "one, two, three, four" from memory and still not know how to count. In 1978, psychologists Rochel Gelman and C. R. Gallistel described the principles behind real counting. Three of them guide this game:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Principle&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What it means&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;How the game applies it&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;One-to-one correspondence&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Each object is counted exactly once.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Each tapped cap shows its number and, if tapped again, repeats the same number.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Stable order&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Numbers are always said in the same order.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;The voice says "uno, dos, tres…" with each tap.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Cardinality&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;The last number said is how many there are.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;When the help ends, the voice says "Hay cuatro." ("There are four.") and the correct answer starts pulsing.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  From concrete to abstract
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A widely used approach to teaching math is &lt;strong&gt;concrete → pictorial → abstract&lt;/strong&gt;: first real objects, then drawings of those objects, and only at the end the symbols (&lt;code&gt;2 + 1 = 3&lt;/code&gt;). The game has all three on the same screen:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Concrete:&lt;/strong&gt; the real caps on the table ("Tapitas reales", real caps mode).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Pictorial:&lt;/strong&gt; the drawn caps and the pips on the dice.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Abstract:&lt;/strong&gt; the phrase "2 más 1 es igual a…" and the numbers on the answers.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Seeing quantities without counting
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Adults see three dots and know there are three without counting them. That ability is called &lt;strong&gt;subitizing&lt;/strong&gt;, and it works with small quantities. That's why:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;The dice are drawn with their usual pips, not with numbers.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Under each answer there are as many little dots as its value.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;The caps are arranged in rows of 5, like an egg carton: "one full row and two more" is easier to see than a messy pile.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Predictability and transitions
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;For many children, and especially for many autistic children, the unexpected is hard: the abrupt end of an activity, a loud sound, a change of colors. Several rules come from that:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Visual anchor:&lt;/strong&gt; each operation has its fixed color (Count blue, Add orange…) and the mascot is always the same red cap.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Announce the end:&lt;/strong&gt; two rounds before finishing, the voice says "Dos más y guardamos" ("Two more and we put them away"), and on the last one, "La última y guardamos" ("The last one and we put them away").&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Closing:&lt;/strong&gt; the final screen says "Ahora guardamos las tapitas juntos" ("Now we put the caps away together") and the buttons appear after 4 seconds. That way the ending doesn't turn into "one more, one more".&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Attention and mistakes
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;With ADHD, every stimulus competes for attention. That's why the game has &lt;strong&gt;few animations&lt;/strong&gt;, no distracting prizes, and a mistake is &lt;strong&gt;not punished&lt;/strong&gt;: a soft, low tone plays, the app counts out loud with the child, and the correct answer pulses. The mistake becomes a chance to count together.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  The adult is part of the game
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;The game is designed to be played with an adult nearby. On screen there is a "Para el adulto" (For the adult) section with tips ("Count first, slowly…", "If they pick wrong, don't say «no»…") and a mode where the screen only shows the dice and tells the adult what to take out of the box.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  3. Technical decisions: why no framework
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The game has 3 screens and at most about 60 caps on screen. For that &lt;strong&gt;you don't need React, Vue or a bundler&lt;/strong&gt;. Using "plain" HTML, CSS and JavaScript has real advantages:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;What you publish is exactly the files you wrote. There is no build step that can break.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Anyone who is just starting out can read the code from top to bottom.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Modern browsers already ship everything we need: modules (&lt;code&gt;import&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;export&lt;/code&gt;), voice (Web Speech API), sound (Web Audio API) and storage (&lt;code&gt;localStorage&lt;/code&gt;).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  The architecture in one picture
&lt;/h3&gt;


&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;   child's click
        │
        ▼
   main.js ── finds the button's data-action ──▶ game.js (action)
                                                    │
                                     changes `state` and calls notify()
                                                    │
                                                    ▼
                                    render.js draws the screen
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Each file has &lt;strong&gt;a single responsibility&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;File&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What it does&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What it does NOT do&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Takes settings and returns a round.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Doesn't touch the DOM, no sound.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Holds the state and has the actions.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Doesn't build HTML.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Reads the state and draws.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Doesn't change the state.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;main.js&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Listens for clicks and calls the actions.&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Has no game logic.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;The most important rule: &lt;strong&gt;information flows in one direction only.&lt;/strong&gt; If something looks wrong, the problem is in &lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt;. If the game does something it shouldn't, it's in &lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;. It's the same idea React or Redux use, but without the library.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Step 0: folders and a local server
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Create this structure:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;matematicas-con-dados/
├── index.html
├── css/
│   └── styles.css
├── js/
│   ├── audio.js      voice and sounds
│   ├── config.js     fixed data: colors, timings
│   ├── game.js       state and actions
│   ├── main.js       entry point
│   ├── render.js     draws the screen
│   ├── rules.js      rules: builds each round
│   └── spanish.js    numbers as words
├── tests/
│   └── rules.test.js
└── package.json
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;In &lt;code&gt;package.json&lt;/code&gt; we only need to tell Node that we use modules:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight json"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"name"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"matematicas-con-dados"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"type"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"module"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"private"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Why double-clicking the file isn't enough
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;We're going to use JavaScript modules (&lt;code&gt;&amp;lt;script type="module"&amp;gt;&lt;/code&gt;). For security reasons, browsers &lt;strong&gt;don't load modules from &lt;code&gt;file://&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;. You need a local server. Any of these works:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;python3 &lt;span class="nt"&gt;-m&lt;/span&gt; http.server 3000      &lt;span class="c"&gt;# if you have Python&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;or the &lt;strong&gt;Live Server&lt;/strong&gt; extension for VS Code. Then open &lt;code&gt;http://localhost:3000&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;The real project has a small Node server (&lt;code&gt;scripts/serve.js&lt;/code&gt;) that also applies the same security headers as the published site. You don't need it for this tutorial.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 1: the HTML for the three screens
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The game has three screens: home, game and end. All three live in the same HTML and are shown or hidden with the &lt;code&gt;hidden&lt;/code&gt; attribute. The zones that change (tiles, dice, table, answers) start empty: JavaScript fills them in.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;index.html&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight html"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cp"&gt;&amp;lt;!doctype html&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;html&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;lang=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"es"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;head&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;meta&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;charset=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"UTF-8"&lt;/span&gt; &lt;span class="nt"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;meta&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;name=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"viewport"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;content=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"width=device-width, initial-scale=1.0"&lt;/span&gt; &lt;span class="nt"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;title&amp;gt;&lt;/span&gt;Matemáticas con Dados&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;link&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;rel=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"stylesheet"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;href=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"css/styles.css"&lt;/span&gt; &lt;span class="nt"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;script &lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"module"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;src=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"js/main.js"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/head&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;body&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;main&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"app"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="c"&gt;&amp;lt;!-- HOME --&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen-home"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;h1&amp;gt;&lt;/span&gt;Matemáticas con Dados&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/h1&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"operation-tiles"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"tiles"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/span&gt;

      &lt;span class="c"&gt;&amp;lt;!-- GAME --&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen-game"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;hidden&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"button"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"prompt"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"prompt"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;data-action=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"repeat-prompt"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/button&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"dice-row"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"dice-row"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"table"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"table"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"answers"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"answers"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/span&gt;

      &lt;span class="c"&gt;&amp;lt;!-- END --&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen-end"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"screen"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;hidden&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;h2&amp;gt;&lt;/span&gt;Terminamos&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/h2&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&lt;/span&gt;Ahora guardamos las tapitas juntos.&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;id=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"end-buttons"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;class=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"end-buttons"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;hidden&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"button"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;data-action=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"go-home"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;Inicio&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;type=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"button"&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;data-action=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"play-again"&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;Otra vez&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/main&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/body&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;span class="nt"&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Three details:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;lang="es"&lt;/code&gt; makes screen readers read the page in Spanish.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;type="module"&lt;/code&gt; lets us use &lt;code&gt;import&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;export&lt;/code&gt; and runs the script once the HTML has loaded. No need to wait for &lt;code&gt;DOMContentLoaded&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;No button has an &lt;code&gt;onclick&lt;/code&gt;. They carry &lt;code&gt;data-action="..."&lt;/code&gt; and, in step 7, a single listener handles all of them.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 2: configuration
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Everything that is "fixed data" goes in a single file. If tomorrow you want to change a color or a timing, you know where to look.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/config.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * CONFIGURATION: all of the game's fixed data.
 * If you want to change a color or a timing, this is the file.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Each operation ALWAYS has the same color: it is the child's visual anchor. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;contar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Contar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#4f8ef7&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;+&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#ff7a4d&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Cap colors, and each die's fixed color (die 1 blue, die 2 green...). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#1d4ed8&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#15803d&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;red&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#b91c1c&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;orange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#c2410c&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;red&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;orange&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Timings, in milliseconds. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;nextRoundDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2800&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// after a correct answer&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;demoStepDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// per cap while the app helps&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;endButtonsDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// the end buttons appear after this&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// how many dice&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// die faces: 1 to 3&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;rounds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// rounds per session&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Why is &lt;code&gt;defaultSettings()&lt;/code&gt; a &lt;strong&gt;function&lt;/strong&gt; and not a constant? Because every time you call it, it returns a new object. If it were a shared constant, changing the settings in one place would change them everywhere.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;And a helper so the voice says numbers as words, &lt;code&gt;js/spanish.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// prettier-ignore&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;NUMBER_WORDS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cero&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;uno&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dos&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;tres&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cuatro&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cinco&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;seis&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;siete&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;ocho&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;nueve&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;diez&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;once&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;doce&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** 3 → "tres". From 13 on it returns the digits, which speech engines read well. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;NUMBER_WORDS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;NUMBER_WORDS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Step 3: the game rules (pure logic)
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;This is the heart of the game and the most important file in the tutorial. Its job: &lt;strong&gt;take the settings and return a round&lt;/strong&gt;. For example, if Add rolls a 2 and a 1, &lt;code&gt;createRound()&lt;/code&gt; returns this object (you don't write it yourself; the code below builds it):&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;                         &lt;span class="c1"&gt;// what each die rolled&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]],&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;// the caps, grouped, with their color&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;2 más 1 es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;          &lt;span class="c1"&gt;// what is shown on screen&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dos más uno es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;      &lt;span class="c1"&gt;// what the voice says&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;2,1&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;                             &lt;span class="c1"&gt;// identifies the roll, so it isn't repeated&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Notice that &lt;strong&gt;the round knows nothing about buttons or screens&lt;/strong&gt;. It's just data. That's what we call "pure logic": a function that takes data and returns data, without touching the DOM, without making sound and without saving anything.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/rules.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * GAME RULES: pure logic.
 * Takes settings, returns a round. Doesn't touch the DOM, doesn't make sound, doesn't save.
 * That's why it can be tested in Node, without a browser.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./config.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numberWord&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./spanish.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Random integer between min and max, both included. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;randomInt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;min&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;floor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;max&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;min&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reduce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** "2 más 1 es igual a…": digits on screen (String), words in the voice (numberWord). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;operationPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;word&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;numbers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;` &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;word&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt; `&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt; es igual a…`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;rollDice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;randomInt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;buildContar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;rollDice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;// A single pile, in the first die's color: no groups to join, just counting.&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fill&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])],&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;¿Cuántas hay?&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;¿Cuántas hay?&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;buildSumar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;rollDice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;// One group per die, in that die's color.&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fill&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;operationPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;más&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;operationPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;más&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BUILDERS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;contar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;buildContar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;buildSumar&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/**
 * Creates the next round, without repeating the previous roll.
 * @param {{ operation: string, dice: number, faces: number }} settings
 * @param {{ previousKey?: string, random?: () =&amp;gt; number }} [options]
 */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{})&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;BUILDERS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;](&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Three different answers, smallest to largest, including the correct one. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// Fisher-Yates shuffle&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;--&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;j&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;floor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;j&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;j&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]];&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;nearby&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sort&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;b&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** "Hay tres." ("There are three.") */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Hay una.&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`Hay &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Four ideas to take away from this file:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;One function per operation, and an object that groups them (&lt;code&gt;BUILDERS&lt;/code&gt;).&lt;/strong&gt; To add Subtract you don't touch &lt;code&gt;createRound&lt;/code&gt;: you write &lt;code&gt;buildRestar&lt;/code&gt; and add it to &lt;code&gt;BUILDERS&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Randomness can be swapped out.&lt;/strong&gt; Every function takes &lt;code&gt;random&lt;/code&gt; as a parameter, with &lt;code&gt;Math.random&lt;/code&gt; as the default. In the tests we pass a predictable generator, so a test that fails always fails the same way.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Nearby answers.&lt;/strong&gt; The wrong options are 1 or 2 away from the correct one. If one were 3 and another 50, the child would guess without counting.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Don't repeat the previous roll.&lt;/strong&gt; If "2 plus 1" comes up twice in a row, it looks to the child like nothing happened. &lt;code&gt;key&lt;/code&gt; identifies the roll and &lt;code&gt;createRound&lt;/code&gt; rolls again if it repeats.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;The phrase "es igual a…" ("equals…").&lt;/strong&gt; At first the game said "Juntamos. ¿Cuántas hay?" ("We join them. How many are there?"). One day, watching Numberblocks, her favorite show, with my daughter, I realized it was better to say the operation the way they say it there: "2 más 1 es igual a…" ("2 plus 1 equals…"). That way, from the very beginning, she hears the same language she already knows from the show and will use at school. Notice that the voice says "uno" and not "una" (the feminine form, as in "una tapita"): we're talking about numbers, not caps.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 4: test the rules before there is a screen
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Since &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt; is pure logic, &lt;strong&gt;we can test it in the terminal before drawing a single button&lt;/strong&gt;. Node ships with its own test runner (&lt;code&gt;node:test&lt;/code&gt;), so there's nothing to install.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;tests/rules.test.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;test&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;node:test&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;node:assert/strict&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;../js/rules.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Repeatable random numbers: if a test fails, it always fails the same way. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;seededRandom&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;seed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;42&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;seed&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1664525&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1013904223&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4294967296&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4294967296&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;contar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;test&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;: 500 rondas que cumplen las reglas`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;seededRandom&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;500&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;flat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;every&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cada dado va de 1 a 3&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;hay tantas tapitas como la respuesta&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;notEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;no repite la tirada anterior&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;tres respuestas distintas&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;incluye la correcta&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nx"&gt;options&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;every&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;ninguna negativa&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;test&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Sumar se dice como se lee&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;2 más 2 es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;assert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;equal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dos más dos es igual a…&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The test names and messages are in Spanish, like the repository. In order: "500 rounds that follow the rules", "each die goes from 1 to 3", "as many caps as the answer", "doesn't repeat the previous roll", "three different answers", "includes the correct one", "none negative", and "Add is said the way it's read".&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Run them:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;node &lt;span class="nt"&gt;--test&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;





&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight tap"&gt;&lt;code&gt;✔ contar: 500 rondas que cumplen las reglas
✔ sumar: 500 rondas que cumplen las reglas
✔ Sumar se dice como se lee
ℹ pass 3
ℹ fail 0
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Look at what they test: not "that the function returns something", but &lt;strong&gt;the rules that matter for the child&lt;/strong&gt;. Never a negative answer, always three different options, never the same roll twice. And not one round: 500. Randomness hides bugs that show up once every hundred rounds.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;How does &lt;code&gt;seededRandom&lt;/code&gt; work?&lt;/strong&gt; It's a linear congruential generator: each number comes from the previous one with a multiplication and an addition. It looks random, but with the same seed (&lt;code&gt;42&lt;/code&gt;) it always produces the same sequence.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 5: state and actions
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Now we need a place that remembers &lt;strong&gt;what is happening&lt;/strong&gt;: which screen we're on, which round is being played, which caps have already been counted. That place is &lt;code&gt;state&lt;/code&gt;, a plain object.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The golden rule: &lt;strong&gt;nobody but &lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt; changes &lt;code&gt;state&lt;/code&gt;.&lt;/strong&gt; The UI calls an action (&lt;code&gt;tapCap&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;chooseAnswer&lt;/code&gt;…), the action changes the state and calls &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt; tells whoever is listening (in step 7, the drawing function).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;, first part:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * STATE AND ACTIONS.
 * The UI never changes `state` directly: it calls an action, the action
 * changes the state and announces it with notify(), and the screen is redrawn.
 *
 *     click → action → state → notify() → render()
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./config.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./rules.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;numberWord&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./spanish.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;stopVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;playCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;playSuccess&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;playMiss&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./audio.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;screen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 'home' | 'game' | 'end'&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;phase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 'play' | 'helping' | 'solved'&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;roundNumber&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// rounds finished in this session&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;answerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// cap id → number it was given&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// the cap that grows during the help&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// the correct answer that pulses after the help&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;helpShown&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// --- Announcing changes -----------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;listeners&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[];&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;listeners&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;push&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;listeners&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;forEach&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;listener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;phase&lt;/code&gt; matters: it says what the child can do right now.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;&lt;code&gt;phase&lt;/code&gt;&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What it means&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What it accepts&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;play&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;the child can tap&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;caps, answers&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;helping&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;the app is counting&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;nothing&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;solved&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;correct; the next round follows in a moment&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;nothing&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  The problem with tasks that wait
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Some actions take time: the help counts one cap every 700 ms; after a correct answer there's a 2.8 s wait before the next round. What happens if the child goes back home in the middle of the help? The task keeps running and the voice keeps counting on the home screen.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The solution is simple: &lt;strong&gt;each round has a number&lt;/strong&gt;. Each task notes the number it started with and, after every wait, checks whether it's still the same. If it isn't, it stops.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Add it to &lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;, below &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// --- Waiting tasks that cancel themselves -----------------------------------&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// Each round has a number. A task stores the number it started with and,&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// if it changed while waiting (for example, the child went back home), it stops.&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;wait&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;ms&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Promise&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ms&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;isStale&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;goHome()&lt;/code&gt; and every new round increment &lt;code&gt;roundId&lt;/code&gt;, and with that, all old tasks cancel themselves.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Navigation and rounds
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Continue in &lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;, below the previous block:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// --- Navigation ---------------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startOperation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;startSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;startRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;goHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;stopVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;repeatPrompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// --- Rounds -------------------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;createRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;previousKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nb"&gt;Object&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assign&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;answerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;makeAnswerOptions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;phase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;helpShown&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// Announce the end ahead of time: the closing never comes as a surprise.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundsLeft&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundsLeft&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Dos más y guardamos. &lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundsLeft&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;La última y guardamos. &lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;intro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;speech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;finishSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Terminamos. Guardamos las tapitas.&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// The buttons appear later, so the ending feels like an ending.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Here are two of the research rules turned into code: the "Dos más y guardamos" warning and the buttons that appear after 4 seconds.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  The child's taps, and help without "no"
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;And at the end of &lt;code&gt;js/game.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// --- The child's taps ---------------------------------------------------------&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Tapping a cap counts it: one, two, three... */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;tapCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;counted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;counted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;undefined&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;counted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// already counted: just repeat its number&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;chooseAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;celebrate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// No "no" and no punishment: a soft tone, and the app helps count.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playMiss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;helpShown&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;helpShown&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;showHelp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;celebrate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;solved&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playSuccess&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`Sí. &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;roundNumber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;finishSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startRound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;nextRoundDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** The app counts out loud, cap by cap, and the correct answer starts pulsing. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;showHelp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;roundId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;helping&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clear&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;flat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`cap-&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;capId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;numberWord&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;wait&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;TIMING&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;demoStepDelay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;resultPhrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isStale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Look at &lt;code&gt;tapCap&lt;/code&gt;: the &lt;code&gt;countedCaps&lt;/code&gt; &lt;code&gt;Map&lt;/code&gt; is &lt;strong&gt;one-to-one correspondence&lt;/strong&gt; in code. A cap that has already been counted doesn't add one more: it repeats its number.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;And &lt;code&gt;showHelp&lt;/code&gt; is the "never say no" rule: instead of marking the mistake, the app counts again from zero, cap by cap, says "Hay cuatro." (&lt;strong&gt;cardinality&lt;/strong&gt;) and leaves the correct answer pulsing. The child is the one who taps it.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 6: drawing the screen
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt; takes the state and builds HTML as text. Every time something changes, &lt;strong&gt;the whole zone is redrawn&lt;/strong&gt; with &lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt;. It's the simplest model there is and, for a few dozen elements, it's more than fast enough.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  The die: a 3×3 grid
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A die is a grid of 9 cells; some of them have a pip. All you need is a table that says which cells get painted for each number:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt; 0 │ 1 │ 2        5:   ● │   │ ●
───┼───┼───           ───┼───┼───
 3 │ 4 │ 5               │ ● │
───┼───┼───           ───┼───┼───
 6 │ 7 │ 8             ● │   │ ●     → [0, 2, 4, 6, 8]
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/render.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * DRAWING: reads the state and builds HTML. Never changes the state.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./config.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;$&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getElementById&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Pip positions on the die's 3×3 grid (0 = top left). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;PIP_POSITIONS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
  &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;dieHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;cells&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;9&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;_&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;PIP_POSITIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;lt;span class="die__pip"&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;lt;span&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;div class="die" style="--edge:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" role="img" aria-label="Dado: &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;cells&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;capHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;countedCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;highlighted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlightedCap&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;cap--highlighted&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;button type="button" class="cap &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;highlighted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" style="--cap-color:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CAP_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"
    data-action="tap-cap" data-cap="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" aria-label="Tapita&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`, &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Each cap is a real &lt;code&gt;&amp;lt;button&amp;gt;&lt;/code&gt;: that way it works with a finger, a mouse and a keyboard. The die has &lt;code&gt;role="img"&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;aria-label="Dado: 5"&lt;/code&gt; ("Die: 5") so a screen reader announces the number.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The color goes in a &lt;strong&gt;CSS variable&lt;/strong&gt; (&lt;code&gt;--cap-color&lt;/code&gt;) and not in one class per color. That way the CSS has a single &lt;code&gt;.cap&lt;/code&gt; rule and the color comes from &lt;code&gt;config.js&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  The screens
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;At the end of &lt;code&gt;js/render.js&lt;/code&gt;, below &lt;code&gt;capHTML&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;operation-tiles&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Object&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`
      &amp;lt;button type="button" class="tile" style="--tile-color:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"
        data-action="start-operation" data-operation="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderGame&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;textContent&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`🔊 &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;result&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phase&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;solved&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;dice-row&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;dieHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DICE_COLORS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/span&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt;
    &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;span&amp;gt;=&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;result&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/span&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// Each cap has a unique id (cap-0, cap-1...) so we know which one was counted.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;capIndex&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;table&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;groups&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;capHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`cap-&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;capIndex&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;colorId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;div class="cap-group" style="--columns:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;caps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;answers&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answerOptions&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;pulsing&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;pulsingAnswer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;is-pulsing&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`&amp;lt;button type="button" class="answer &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;pulsing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;" data-action="choose-answer" data-value="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;lt;/button&amp;gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;screen-home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;screen-game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;screen-end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// The background takes the operation's color.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;#ffa23a&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;documentElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;style&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setProperty&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;--theme&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;renderGame&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;screen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;end-buttons&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hidden&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;endButtonsVisible&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;--columns: Math.min(5, group.length)&lt;/code&gt; is what arranges the caps in rows of 5, like an egg carton.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Careful with &lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt;.&lt;/strong&gt; It's safe here because everything interpolated comes from &lt;code&gt;config.js&lt;/code&gt; or is a computed number: never text a person typed. If you ever display user text, escape it first (the real project has an &lt;code&gt;escapeHTML&lt;/code&gt; function for that).&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 7: wiring up the clicks
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;We could add an &lt;code&gt;addEventListener&lt;/code&gt; to each button, but the buttons are created and destroyed on every &lt;code&gt;render&lt;/code&gt;. Instead we use &lt;strong&gt;event delegation&lt;/strong&gt;: a single listener on the whole document that, on every click, looks for the nearest &lt;code&gt;data-action&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/main.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * ENTRY POINT: connects the state to the drawing and turns each click into an action.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./game.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;render&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./render.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;unlockAudio&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./audio.js&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** What each data-action does. For a new button: give it a data-action and add a line here. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ACTIONS&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;start-operation&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;unlockAudio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// first tap: the browser now allows sound&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startOperation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;repeat-prompt&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;repeatPrompt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;tap-cap&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;tapCap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;cap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;choose-answer&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;chooseAnswer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;el&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;go-home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;goHome&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;play-again&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startSession&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// A single listener for the whole page (event delegation).&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// closest() finds the button even when the tap lands on the number inside it,&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// and it works with buttons created after the page loaded.&lt;/span&gt;
&lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;addEventListener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;closest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;[data-action]&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ACTIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]?.(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;

&lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;game&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;game.onChange(render)&lt;/code&gt; is the piece that closes the loop: every time an action calls &lt;code&gt;notify()&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;render(state)&lt;/code&gt; runs.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 8: voice and sounds without audio files
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The browser ships two APIs that save us from recording audio:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Web Speech API&lt;/strong&gt; (&lt;code&gt;speechSynthesis&lt;/code&gt;): turns text into speech.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Web Audio API&lt;/strong&gt; (&lt;code&gt;AudioContext&lt;/code&gt;): generates tones with an oscillator.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;js/audio.js&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="cm"&gt;/**
 * VOICE (Web Speech API) AND SOUNDS (Web Audio API). No audio files.
 */&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;window&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Prefers a Spanish voice that runs on the device itself (privacy). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voices&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getVoices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lang&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startsWith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;es&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;find&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;localService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;voices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="c1"&gt;// The voice list may arrive empty at first and fill in later.&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;addEventListener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;voiceschanged&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/**
 * Speaks a phrase and interrupts the previous one: if the child taps fast, they
 * hear the latest number, not a queue of numbers. Resolves when speech ends.
 */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;say&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Promise&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;cancel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;SpeechSynthesisUtterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lang&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lang&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;es-MX&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;spanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.9&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// a bit slower than normal&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;onend&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;onerror&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;speak&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;utterance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;resolve&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// in case the browser never reports that it finished&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;stopVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;speechSynthesis&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;cancel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Browsers don't allow sound until the person touches the screen. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;unlockAudio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AudioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;state&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;suspended&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;resume&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;catch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hasSpeech&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;pickSpanishVoice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** A short tone that fades out on its own. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;frequency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;volume&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.12&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;currentTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;createOscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;createGain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;frequency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;frequency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setValueAtTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;volume&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exponentialRampToValueAtTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;0.001&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;duration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;connect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;gain&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;connect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;audioContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;destination&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;start&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;oscillator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;stop&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;duration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** Three soft notes for a correct answer (C, E, G). */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playSuccess&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;523&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;659&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;784&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;forEach&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;note&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setTimeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;note&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.18&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;110&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** A short, low tone for a wrong answer. Soft: it is not a punishment. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playMiss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;240&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.14&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.08&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="cm"&gt;/** The pitch rises with each cap: the child "hears" the number grow. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;playCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;playTone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;330&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Math&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.08&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Three details that took a while to learn:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Audio is blocked until the first tap.&lt;/strong&gt; Browsers, and Safari on iPhone above all, won't play sound on a page the user hasn't touched. That's why &lt;code&gt;unlockAudio()&lt;/code&gt; is called when an operation is chosen.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;say&lt;/code&gt; returns a promise.&lt;/strong&gt; That way the help can wait for a phrase to finish with &lt;code&gt;await say(...)&lt;/code&gt;. The 5 s &lt;code&gt;setTimeout&lt;/code&gt; is a safety net: some browsers occasionally never report that they finished.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Privacy:&lt;/strong&gt; some voices (for example, Chrome's "Google…" voices) send the text to a server to turn it into audio. Voices with &lt;code&gt;localService === true&lt;/code&gt; run on the device itself. That's why they're preferred.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;And a design detail: &lt;code&gt;playCount&lt;/code&gt; raises the pitch with each cap. Without a word, the child &lt;strong&gt;hears&lt;/strong&gt; the number grow.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Want it to speak English?
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;The game was built in Spanish, but the language lives in very few places:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;spanish.js&lt;/code&gt;: replace &lt;code&gt;NUMBER_WORDS&lt;/code&gt; with &lt;code&gt;'zero', 'one', 'two'…&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;: &lt;code&gt;operationPhrase&lt;/code&gt; builds &lt;code&gt;es igual a…&lt;/code&gt;; change it to &lt;code&gt;equals…&lt;/code&gt;, change &lt;code&gt;'más'&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;'plus'&lt;/code&gt;, and translate &lt;code&gt;'¿Cuántas hay?'&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;resultPhrase&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;game.js&lt;/code&gt;: the closing phrases (&lt;code&gt;'Dos más y guardamos. '&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;'Terminamos…'&lt;/code&gt;) and the &lt;code&gt;Sí.&lt;/code&gt; in &lt;code&gt;celebrate&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;audio.js&lt;/code&gt;: filter voices with &lt;code&gt;startsWith('en')&lt;/code&gt; and use &lt;code&gt;'en-US'&lt;/code&gt; as the fallback.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;index.html&lt;/code&gt;: &lt;code&gt;lang="en"&lt;/code&gt; and the texts on the end screen.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;The tests in step 4 will tell you if you missed one: &lt;code&gt;Sumar se dice como se lee&lt;/code&gt; checks the exact phrase.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 9: styles
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The full CSS is in the appendix, at the end of the article. These are the parts worth understanding.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;The die&lt;/strong&gt;, with CSS Grid:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c"&gt;/* The die: a 3×3 grid where some cells have a pip. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.die&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;6px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;box-sizing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;border-box&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;solid&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.die__pip&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;The caps in rows of 5&lt;/strong&gt;, using the &lt;code&gt;--columns&lt;/code&gt; variable that &lt;code&gt;render.js&lt;/code&gt; sets:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c"&gt;/* A group of caps in rows of up to 5, like an egg carton. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.cap-group&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;auto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;8px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.cap&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dashed&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;rgb&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;45%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;The pulsing answer&lt;/strong&gt;, and the rule that turns it off when the system asks for reduced motion:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nc"&gt;.answer.is-pulsing&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1s&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ease-in-out&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;infinite&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;@keyframes&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="err"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1.12&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* If the system asks to "reduce motion", nothing moves. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;@media&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;prefers-reduced-motion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reduce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transition&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;prefers-reduced-motion&lt;/code&gt; reads an accessibility option from the operating system (for example, "Reduce Motion" on iPhone and Mac). Respecting it costs a few lines.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Checkpoint
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Start the server, open &lt;code&gt;http://localhost:3000&lt;/code&gt; and play. You should be able to:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Choose Contar or Sumar, and see the background change to the operation's color.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hear "2 más 1 es igual a…".&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tap the caps and hear "uno, dos, tres" with a rising tone.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Choose a wrong answer and watch the app count on its own while the correct answer starts pulsing.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hear "Dos más y guardamos" in the fourth round of five.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Reach the end and see the buttons only after 4 seconds.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Exercise: add Subtract
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;With what you already have, you can add an operation without touching &lt;code&gt;createRound&lt;/code&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;In &lt;code&gt;config.js&lt;/code&gt;, add &lt;code&gt;restar: { name: 'Restar', symbol: '−', color: '#ff5d8f' }&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;OPERATIONS&lt;/code&gt; (&lt;em&gt;restar&lt;/em&gt; = subtract).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;In &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt;, write &lt;code&gt;buildRestar(settings, random)&lt;/code&gt;: the first die says how many caps to put down; the second, how many to take away. Make sure the second isn't larger than the first (no negative answers!). For the phrase, use &lt;code&gt;operationPhrase(values, 'menos', String)&lt;/code&gt; (&lt;em&gt;menos&lt;/em&gt; = minus).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Register it in &lt;code&gt;BUILDERS&lt;/code&gt; and add &lt;code&gt;'restar'&lt;/code&gt; to the test's list of operations.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Run &lt;code&gt;node --test&lt;/code&gt;. If the "ninguna negativa" (none negative) test fails, you know where to look.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  From prototype to real project
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The minimal version works, but the real project had to solve quite a bit more. This section shows those problems with &lt;strong&gt;excerpts from the real code&lt;/strong&gt; and tells how they were found. Several only showed up in an audit, when the game already "worked".&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. "Never ask for more caps than there are"
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;In "Tapitas reales" (real caps) mode, the screen tells the adult what to take out of the box: "Saca 3 azules y 2 verdes" ("Take out 3 blue and 2 green"). The adult sets up how many caps of each color they have. The rule: &lt;strong&gt;the app can never ask for more than there are.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The first version tried a few rolls and, if none fit in the box, accepted any of them. With a box holding a single black cap and die 1 colored black, Subtract asked for caps that didn't exist &lt;strong&gt;in 200 out of 200 rounds&lt;/strong&gt;. The fix: an explicit order of preference, and a last option that always follows the rule.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;120&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;tryBuild&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;previousKey&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;fits&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// Small box, or a die color with few caps: repeating the previous roll&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;// is better than asking for caps that aren't there.&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;attempt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;tryBuild&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;fits&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;countingFallback&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;First, a new round that fits. If none shows up, one that fits even if it repeats the previous one. And if that fails too, &lt;code&gt;countingFallback&lt;/code&gt; builds a Count round with the color that has the most caps. The lesson: &lt;strong&gt;when a rule is sacred, the code has to guarantee it on every path, including the last one.&lt;/strong&gt; And the test has to use small boxes on purpose.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  2. Don't trust &lt;code&gt;localStorage&lt;/code&gt;
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Settings are saved in the browser so the adult doesn't have to set up the box every time. But &lt;code&gt;localStorage&lt;/code&gt; is text that anyone can edit from the browser's dev tools. The first version validated the operation like this:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OPERATIONS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;And &lt;code&gt;'toString' in OPERATIONS&lt;/code&gt; is &lt;code&gt;true&lt;/code&gt;: the &lt;code&gt;in&lt;/code&gt; operator also looks at what the object inherits. A setting with &lt;code&gt;"operation": "toString"&lt;/code&gt; broke the game. The real version uses &lt;code&gt;Object.hasOwn&lt;/code&gt; and validates each field against a closed list:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;normalizeSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;defaultSettings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isPlainObject&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isOperationId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;operation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isInteger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="cm"&gt;/** @type {number} */&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;preferredLevel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;faces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;rounds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;typeof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;boolean&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;voice&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;typeof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;sound&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;boolean&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;sound&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;sound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;typeof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;realCaps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;boolean&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;settings&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;realCaps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;realCaps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The pattern: &lt;strong&gt;start from the defaults and copy only what passes validation.&lt;/strong&gt; Never the other way around.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  3. The keyboard lost its place on every tap
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt; deletes the buttons and creates new ones. If keyboard focus was on one of them, the browser sends it to &lt;code&gt;&amp;lt;body&amp;gt;&lt;/code&gt;, and a keyboard user has to start from the top &lt;strong&gt;after every tap&lt;/strong&gt;. It happens in the minimal version; try it with Tab.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The real project draws each zone with &lt;code&gt;updateZone()&lt;/code&gt;, which leaves a zone alone if it hasn't changed and, if focus was inside, returns it to the "same" button:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;updateZone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;lastHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nx"&gt;lastHTML&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;document&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;activeElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;HTMLElement&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;contains&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;selector&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;identitySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getAttribute&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;data-action&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;innerHTML&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;applyStyleVars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;hadFocus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;selector&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;selector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`[data-action="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CSS&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;escape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;action&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"]`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;zone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelector&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;button, [tabindex="0"], input, select&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;HTMLElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;focus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;"The same button" is recognized by its attributes (&lt;code&gt;data-action&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;data-cap&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;data-value&lt;/code&gt;…), because the element itself is new. It's not a virtual DOM: it compares HTML text and nothing else. But it solves the problem.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Other accessibility improvements in the real project, all small:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;aria-disabled&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;disabled&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; on the answers while the app is helping. &lt;code&gt;disabled&lt;/code&gt; removes the button from the keyboard order and focus gets lost.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;inert&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; on the end buttons while they're hidden: they can't be reached with Tab either.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;A single &lt;code&gt;aria-live&lt;/code&gt; region&lt;/strong&gt; that announces the question and the result. Before, the whole table was announced on every tap.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Contrast:&lt;/strong&gt; text on each operation's color is dark, with at least 4.5:1 contrast, without changing the operation colors (they are the child's anchor).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;When the screen changes, &lt;strong&gt;focus moves to the title or the question&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  4. Security: a strict CSP without losing the colors
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A &lt;strong&gt;Content Security Policy (CSP)&lt;/strong&gt; tells the browser what the page is allowed to load. The real project's is very strict: only files from the site itself and &lt;strong&gt;no styles written inside the HTML&lt;/strong&gt;. That includes the &lt;code&gt;style="--cap-color:..."&lt;/code&gt; attributes we used in the minimal version.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The fix: the HTML carries the colors in a data attribute, and JavaScript applies them with &lt;code&gt;element.style.setProperty&lt;/code&gt;, which the CSP does allow:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;applyStyleVars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;root&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;root&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;querySelectorAll&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;[data-vars]&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;HTMLElement&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;instanceof&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;SVGElement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;continue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;declaration&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;vars&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;declaration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;part&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;part&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;trim&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;());&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startsWith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;--&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;element&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;style&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setProperty&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;In the HTML, &lt;code&gt;style="--edge:#1d4ed8"&lt;/code&gt; becomes &lt;code&gt;data-vars="--edge:#1d4ed8"&lt;/code&gt;. The CSS doesn't change. And the function only accepts variables (names that start with &lt;code&gt;--&lt;/code&gt;), never any other property.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  5. Privacy: nothing leaves the device
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;It's a game for children, so the goal was that &lt;strong&gt;no data leaves the device&lt;/strong&gt;. Two findings:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;The first version loaded the Fredoka font from Google Fonts. That sends the device's IP address to a third party on every visit. Now the font is served from the site itself: a single &lt;code&gt;woff2&lt;/code&gt; file of about 30 KB, with its license (OFL).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Voice selection, as you saw in step 8, prefers local voices.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;An automated test checks that &lt;strong&gt;no request leaves the site itself&lt;/strong&gt;. The saved settings contain nothing about the child: no name, no age, no scores.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  6. Working offline
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A &lt;strong&gt;service worker&lt;/strong&gt; is a script the browser runs separately from the page that can answer its requests. The real project uses the easiest strategy to reason about, &lt;strong&gt;"network first"&lt;/strong&gt;: with internet it always downloads the published version (and saves a copy); without internet it uses the copy.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// Every request: network first; if it fails, the saved copy.&lt;/span&gt;
&lt;span class="nb"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;addEventListener&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;fetch&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;method&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;GET&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;URL&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;origin&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!==&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;location&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;origin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;respondWith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;fetch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;ok&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
          &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;copy&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nx"&gt;caches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;open&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CACHE_NAME&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;put&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;copy&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;catch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;caches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;index.html&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;??&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()),&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;With a &lt;code&gt;manifest.webmanifest&lt;/code&gt; and its icons, the game can also be &lt;strong&gt;installed on the home screen&lt;/strong&gt; of a phone or tablet and opened full screen.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  7. Tools that look after the code
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;None of these tools ship with the site. They're for development only (&lt;code&gt;devDependencies&lt;/code&gt;):&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Tool&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What for&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;JSDoc + &lt;code&gt;tsc --noEmit&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Types written in comments. TypeScript checks them in strict mode without compiling.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;ESLint&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Catches common mistakes, like unused variables.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Prettier&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Uniform formatting: nobody argues about spaces or quotes.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;&lt;code&gt;node:test&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Unit tests for the rules, the state and storage, without a browser.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Playwright&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Plays the game for real in a browser, at phone size and at desktop size.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;One of my favorite Playwright tests checks the game's most important rule: &lt;strong&gt;after a wrong answer, no phrase from the voice contains the word "no"&lt;/strong&gt;.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nf"&gt;test&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Respuesta equivocada: ayuda completa, sin "no", y la correcta late&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;goto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;startOperation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;sumar&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;gameState&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;wrong&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`[data-action="choose-answer"]:not([data-value="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"])`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;first&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;wrong&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;poll&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;gameState&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;mood&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toBe&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;think&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;.answer[aria-disabled="true"]&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toHaveCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// while helping&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`.answer.is-pulsing[data-value="&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"]`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toBeVisible&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;timeout&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;30&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;_000&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;locator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;.cap--counted&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toHaveCount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;answer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;for &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;phrase&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;of&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;spoken&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;expect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;phrase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;not&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toMatch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\b&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;no&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\b&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/i&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;(The test name reads: "Wrong answer: full help, no 'no', and the correct one pulses".)&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;The child's rules are requirements, and requirements get tested.&lt;/strong&gt; If someone changes a phrase a year from now, the test will tell them.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Publishing it
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;It's a static site: you publish the folder as it is, with no build.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Hosting&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Security headers&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What to do&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Cloudflare Pages&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Yes, from the &lt;code&gt;_headers&lt;/code&gt; file&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Connect the repository. Build command: none. Output directory: &lt;code&gt;/&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Netlify&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Yes, from the &lt;code&gt;_headers&lt;/code&gt; file&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Connect the repository. Build command: empty. Publish directory: &lt;code&gt;.&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;GitHub Pages&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Doesn't allow custom headers&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Publish from the &lt;code&gt;main&lt;/code&gt; branch. The CSP still applies through a &lt;code&gt;&amp;lt;meta&amp;gt;&lt;/code&gt; tag in the HTML.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Once published, it opens in any modern browser and, after the first visit, works offline.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  What I learned
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;The user defines the rules; the code guarantees them.&lt;/strong&gt; "Never say no" or "never ask for more caps than there are" aren't details: they're requirements. Each one has its test.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Simple scales further than it seems.&lt;/strong&gt; Three screens, one state object and &lt;code&gt;innerHTML&lt;/code&gt; were enough for a complete, accessible, tested game.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Pure logic tests itself.&lt;/strong&gt; Separating &lt;code&gt;rules.js&lt;/code&gt; from the DOM made it possible to test thousands of rounds in milliseconds, before there was a screen.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Accessibility is lots of small details.&lt;/strong&gt; None was hard; all of them would have been missed without testing with a keyboard and a screen reader.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Other people's feedback makes the game better.&lt;/strong&gt; "Count needs levels too" came from people who used it, and "2 más 1 es igual a…" came from watching Numberblocks with my daughter.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Glossary
&lt;/h2&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Term&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;What it is&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;ES module&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;A &lt;code&gt;.js&lt;/code&gt; file that uses &lt;code&gt;import&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;export&lt;/code&gt;. Loaded with &lt;code&gt;&amp;lt;script type="module"&amp;gt;&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Pure logic&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Code that takes data and returns data, with no side effects: doesn't touch the screen, no sound, no saving.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;State (&lt;code&gt;state&lt;/code&gt;)&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;The object that remembers what's happening in the game.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Event delegation&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;A single listener on a parent element that handles the clicks of all its children.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;&lt;code&gt;data-*&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Custom attributes in the HTML (&lt;code&gt;data-action&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;data-cap&lt;/code&gt;) that JavaScript reads with &lt;code&gt;element.dataset&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;CSS variable&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;A named value (&lt;code&gt;--cap-color&lt;/code&gt;) that CSS uses with &lt;code&gt;var(--cap-color)&lt;/code&gt;.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;CSP&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Content Security Policy: rules that tell the browser what the page can load and run.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Service worker&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;A script the browser runs separately from the page that makes it possible, for example, to work offline.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;&lt;code&gt;aria-*&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Attributes that describe the page for screen readers.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Subitizing&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Recognizing how many objects there are without counting them, for small quantities.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Cardinality&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Knowing that the last number said while counting is how many objects there are.&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Appendix: the full CSS of the minimal version
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;css/styles.css&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;:root&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;--theme&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#ffa23a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="c"&gt;/* render.js changes it per operation */&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;48px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-family&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;system-ui&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;sans-serif&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nt"&gt;body&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;min-height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;100vh&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;linear-gradient&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--theme&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;60%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.app&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;max-width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;600px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;auto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;text-align&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nt"&gt;button&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;inherit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;cursor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;pointer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.tiles&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto-fit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;minmax&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;140px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.tile&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;24px&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--tile-color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;24px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.prompt&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;999px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;22px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.dice-row&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;flex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;align-items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;justify-content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;10px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;36px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* The die: a 3×3 grid where some cells have a pip. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.die&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;56px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;6px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;box-sizing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;border-box&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;solid&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.die__pip&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--edge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.table&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;flex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;flex-wrap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;wrap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;justify-content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;padding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#e8b77a&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* A group of caps in rows of up to 5, like an egg carton. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;.cap-group&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;grid-template-columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;repeat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--columns&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;auto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;8px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.cap&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3px&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dashed&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;rgb&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;255&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;45%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;50%&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;--cap-color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.cap--highlighted&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;transform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1.2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.answers&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;flex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;justify-content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;center&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="py"&gt;gap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;12px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;margin-top&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;16px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.answer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;90px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;90px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;border-radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;20px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;background&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;#fff&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;40px&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;font-weight&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;700&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;.answer.is-pulsing&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1s&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ease-in-out&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;infinite&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;@keyframes&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pulse&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="err"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1.12&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;/* If the system asks to "reduce motion", nothing moves. */&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;@media&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;prefers-reduced-motion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reduce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;animation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;transition&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;none&lt;/span&gt; &lt;span class="cp"&gt;!important&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;em&gt;If you build your own version, or use it with a child, I'd love to hear how it went.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>javascript</category>
      <category>a11y</category>
      <category>beginners</category>
      <category>tutorial</category>
    </item>
    <item>
      <title># Cómo construí un asistente de recordatorios en Python (y por qué lo subí a GitLab en vez de GitHub)</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 30 May 2026 15:40:06 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/-como-construi-un-asistente-de-recordatorios-en-python-y-por-que-lo-subi-a-gitlab-en-vez-de-ck7</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/-como-construi-un-asistente-de-recordatorios-en-python-y-por-que-lo-subi-a-gitlab-en-vez-de-ck7</guid>
      <description>&lt;p&gt;Construí &lt;code&gt;pyTask&lt;/code&gt;, un asistente de recordatorios y timers desde la terminal con Python, Click, y notificaciones nativas de Windows. &lt;br&gt;
&lt;a href="https://gitlab.com/enlabe/pytask" rel="noopener noreferrer"&gt;Código fuente aquí.&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  1. El porque
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Una conversación con un amigo. Estábamos comparando plataformas.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GitLab venía pisando fuerte con su CI/CD nativo. Mientras tanto, GitHub acumulaba brechas de seguridad y el ecosistema de Actions, aunque potente, requería más piezas externas: Codecov para cobertura, SonarCloud para calidad, Dependabot para dependencias.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GitLab lo ofrece &lt;strong&gt;todo integrado&lt;/strong&gt; desde el primer &lt;code&gt;git push&lt;/code&gt;. Los pipelines, el registro de contenedores, el escaneo de secretos, la cobertura de código, la calidad del código, el registro de dependencias. Sin configurar 20 servicios&lt;br&gt;
externos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Para un proyecto pequeño como este, la diferencia es enorme.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  2. La confirmación obligatoria
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Empecé este proyecto porque me cansé de ignorar mis propios recordatorios.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Google Calendar suena, lo cierras, la reunión no existió. Las alarmas del celular: snooze, snooze, snooze. Los timers de cocina: suenan un rato y se apagan aunque nadie haya ido a la cocina.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;El problema de fondo es que todos esos sistemas te dejan ignorarlos cómodamente. Necesitaba algo diferente: una alerta que &lt;strong&gt;no desaparezca hasta que confirmes&lt;/strong&gt; que hiciste la tarea. Y que si no confirmas, te siga molestando cada N minutos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Eso es &lt;code&gt;pyTask&lt;/code&gt;. Un recordatorio pasivo-agresivo hecho en Python.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  3. Estructura del proyecto
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Arrancamos con un &lt;code&gt;pyproject.toml&lt;/code&gt; moderno usando &lt;strong&gt;Hatchling&lt;/strong&gt; como build backend.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight toml"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nn"&gt;[project]&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"pytask"&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;version&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"0.1.0"&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;requires-python&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="py"&gt;"&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;3.14&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;span class="py"&gt;dependencies&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
    &lt;span class="py"&gt;"click&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;8.0&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;",&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;
&lt;/span&gt;    &lt;span class="py"&gt;"plyer&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;2.0&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;",&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nn"&gt;[project.scripts]&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;pytask&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"pytask.cli:cli"&lt;/span&gt;

&lt;span class="nn"&gt;[project.optional-dependencies]&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;dev&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"ruff"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"mypy"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"pytest"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"pytest-cov"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"bandit"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"pre-commit"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nn"&gt;[build-system]&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;requires&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"hatchling"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;span class="py"&gt;build-backend&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;"hatchling.build"&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Tres cosas clave:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;requires-python = "&amp;gt;=3.14"&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; — usamos type hints con sintaxis &lt;code&gt;str | None&lt;/code&gt; (PEP 604, disponible desde Python 3.10). 3.14 porque si ya hacemos esto, hagámoslo bien.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;hatchling&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; — build backend moderno, rápido, sin configuraciones mágicas que te exploten en producción.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;[project.scripts]&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt; — define &lt;code&gt;pytask&lt;/code&gt; como comando ejecutable directamente desde la terminal.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;La estructura de carpetas:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;├── pyproject.toml
├── LICENSE
├── .gitlab-ci.yml
├── .pre-commit-config.yaml
├── README.md
├── pytask/
│   ├── __init__.py
│   ├── __main__.py
│   ├── cli.py
│   ├── core.py
│   └── service.py
└── tests/
    ├── __init__.py
    ├── conftest.py
    ├── test_core.py
    ├── test_cli.py
    └── test_service.py
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Cada archivo tiene una responsabilidad clara:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Archivo&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Responsabilidad&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;pytask/core.py&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Modelo &lt;code&gt;Task&lt;/code&gt;, persistencia JSON, lógica de disparo&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;pytask/cli.py&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Interfaz de comandos (Click)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;pytask/service.py&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Loop de servicio, notificaciones, re-alertas&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;tests/&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Tests unitarios y de integración&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  4. CLI con Click: la interfaz de comandos
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Usamos &lt;a href="https://click.palletsprojects.com/" rel="noopener noreferrer"&gt;Click&lt;/a&gt; porque es la biblioteca estándar de facto para CLIs en Python. Mira qué limpio queda:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# pytask/cli.py — comandos principales
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;re&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytask.core&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;DAY_NAMES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;load_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;save_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;load_config&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;save_config&lt;/span&gt;


&lt;span class="nd"&gt;@click.group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;cli&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask - recordatorios y timers desde la terminal&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validate_time_flags&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Valida que los flags de tiempo sean consistentes.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;is&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: el timer debe ser al menos 1 minuto&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;re&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;r&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;^(?:[01]\d|2[0-3]):[0-5]\d$&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: formato de hora invalido. Usa HH:MM (ej. 08:30, 14:00)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: no puedes usar --at y --in juntos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: usa --at HH:MM o --in Nmin&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validate_day_flags&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Valida que no haya flags de días contradictorios.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: no puedes usar --days y --weekdays juntos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: no puedes usar --days y --daily juntos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validate_day_names&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Valida que los nombres de días sean correctos.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;DAY_NAMES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lun&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;mar&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;mie&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;jue&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;vie&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;sab&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dom&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;invalid&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;d&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;DAY_NAMES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;invalid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error: dias invalidos: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;invalid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;. Usa: lun,mar,mie,jue,vie,sab,dom&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_resolve_days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Resuelve los flags de recurrencia a un string canónico.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;


&lt;span class="nd"&gt;@cli.command&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.argument&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.option&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;time_str&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;help&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Hora fija formato HH:MM&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.option&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--days&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;help&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Dias: lun,mar,mie,jue,vie,sab,dom&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.option&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;is_flag&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;help&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Lunes a viernes&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.option&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--daily&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;is_flag&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;help&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Todos los dias&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.option&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--in&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;help&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Minutos desde ahora (timer)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;add&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Agregar un recordatorio o timer&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validate_time_flags&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validate_day_flags&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validate_day_names&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;err&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;task&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;time_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_resolve_days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;load_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;save_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Tarea creada: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Por qué separamos las validaciones:&lt;/strong&gt; no es solo por legibilidad. Reduce la &lt;strong&gt;complejidad cognitiva&lt;/strong&gt; del método &lt;code&gt;add()&lt;/code&gt;. Cada función hace una cosa y la hace bien. La complejidad cognitiva mide lo difícil que es seguir el flujo de un método.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;@cli.command&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;list&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;list_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Listar todas las tareas pendientes&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;load_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No hay tareas pendientes&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;parts&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;parts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;todos los dias&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lun-vie&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;parts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;parts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;timer &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;parts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;hecha hoy&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;  &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;  &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;  (&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;join&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;





&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;@cli.command&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="nd"&gt;@click.argument&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;done&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Marcar tarea como completada&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;load_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Tarea &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; no encontrada&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; marcada como hecha (reaparece manana)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;remove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;click&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;echo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;found&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; completada y eliminada&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;save_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Aquí está la lógica de &lt;strong&gt;confirmación&lt;/strong&gt;: si la tarea es recurrente, se marca como "hecha hoy" pero reaparece mañana. Si es de una sola vez, desaparece. Simple, pero es exactamente el comportamiento que quería.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  5. El modelo Task: dataclasses, tipos, persistencia
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El corazón del proyecto está en &lt;code&gt;core.py&lt;/code&gt;. Un &lt;strong&gt;dataclass&lt;/strong&gt; de Python para el modelo de datos:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# pytask/core.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dataclasses&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;asdict&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dataclass&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;field&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pathlib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Path&lt;/span&gt;


&lt;span class="nd"&gt;@dataclass&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default_factory&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;lambda&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;hex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;        &lt;span class="c1"&gt;# "HH:MM" o None para timers
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;      &lt;span class="c1"&gt;# "daily", "weekdays", "lun,mar,..."
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;bool&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;str | None&lt;/code&gt; es la sintaxis moderna (PEP 604). &lt;br&gt;
En Python &amp;lt; 3.10 escribías &lt;code&gt;Optional[str]&lt;/code&gt;. Desde 3.10, &lt;code&gt;| None&lt;/code&gt; es más legible y ya es el estándar.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La lógica de disparo es la función más importante del sistema:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;should_fire&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;bool&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;is&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_check_timer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_check_scheduled&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Extraída en sub-métodos para mantener la complejidad baja:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_check_timer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;bool&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;created&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fromisoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;created&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;total_seconds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;60&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_check_scheduled&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;bool&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strftime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%H:%M&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;day_matches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;last&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fromisoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;last&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strftime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%Y-%m-%d %H:%M&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strftime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%Y-%m-%d %H:%M&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;La recurrencia con &lt;code&gt;day_matches&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;day_matches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;bool&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;DAY_NAMES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lun&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;mar&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;mie&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;jue&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;vie&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;sab&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dom&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;daily&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;weekdays&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;weekday&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;today&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;DAY_NAMES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;weekday&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;today&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;d&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Ese &lt;code&gt;.strip()&lt;/code&gt; resuelve un bug común: si alguien escribe &lt;code&gt;--days "lun, mar"&lt;/code&gt; con espacio, &lt;code&gt;split(",")&lt;/code&gt; produce &lt;code&gt;["lun", " mar"]&lt;/code&gt;. Sin el &lt;code&gt;.strip()&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;" mar"&lt;/code&gt; no coincidiría con &lt;code&gt;"mar"&lt;/code&gt; y la tarea nunca se dispararía los martes.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La persistencia es archivo JSON con escritura atómica:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="n"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Path&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;home&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;.pytask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;tasks.json&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;load_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;list&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;loads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;read_text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;encoding&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;utf-8&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;__dataclass_fields__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;except &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JSONDecodeError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;TypeError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;list&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;mkdir&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parents&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exist_ok&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;asdict&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tmp&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;with_suffix&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;.tmp&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tmp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;write_text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dumps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;indent&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ensure_ascii&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;encoding&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;utf-8&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tmp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;replace&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Escritura atómica:&lt;/strong&gt; primero escribimos a un &lt;code&gt;.tmp&lt;/code&gt;, luego lo renombramos con &lt;code&gt;replace()&lt;/code&gt;. Si el proceso muere a mitad, el &lt;code&gt;.tmp&lt;/code&gt; queda basura pero &lt;code&gt;tasks.json&lt;/code&gt; original está intacto. Sin esto, una escritura fallida a las 2am te borra todas las tareas del día. Pasó. Por eso está.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  6. Servicio en segundo plano: el loop de notificaciones
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El servicio corre en un &lt;code&gt;while True&lt;/code&gt; durmiendo 30 segundos entre ciclos. Cada iteración:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Lee las tareas desde &lt;code&gt;tasks.json&lt;/code&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Resetea tareas recurrentes si cambió el día&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dispara tareas atrasadas (catch-up)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dispara tareas que coinciden con la hora actual&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Re-alerta tareas no confirmadas
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# pytask/service.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plyer&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;notification&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytask.core&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;load_config&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;load_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;save_tasks&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;show_toast&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;notification&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;app_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timeout&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Exception&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error al mostrar notificacion: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Plyer&lt;/strong&gt; es una biblioteca cross-platform para notificaciones. En Windows usa el sistema nativo de toasts. En Linux usa &lt;code&gt;notify-send&lt;/code&gt;. Una línea de código y funciona en ambos — sin if/else de plataforma.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La lógica del loop está en &lt;code&gt;process_tasks()&lt;/code&gt;, extraída para poder testearla:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;process_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cfg&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;today_str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strftime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%Y-%m-%d&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;interval_min&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cfg&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;interval&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reset_changed&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_reset_done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;today_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;catchup_changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_catch_up_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;fire_changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_fire_scheduled&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ra_changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_re_alert_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;interval_min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reset_changed&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;catchup_changed&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fire_changed&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ra_changed&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Cada sub-función independiente:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_reset_done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;today_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;today_str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prev_check_day&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;last_done&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;last_done&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;today_str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;today_str&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_catch_up_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;continue&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;task_h&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_m&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;split&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;time_passed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;hour&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;60&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;minute&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_h&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;60&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_m&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time_passed&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;day_matches&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nf"&gt;show_toast&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_re_alert_tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;interval_min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;last&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fromisoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nf"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;last&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;total_seconds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;60&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;interval_min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nf"&gt;show_toast&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_fired&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;changed&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  7. Tests: de 0 a 90% de cobertura
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Sin tests, cualquier cambio rompe algo sin que te enteres hasta que ya estás en producción explicándole a alguien por qué su recordatorio de las 9am no sonó.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# tests/test_core.py — fragmento
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytask.core&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Task&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TestShouldFire&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_done_today_returns_false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;10:00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;done_today&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;should_fire&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2026&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;29&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;is&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_timer_elapsed_returns_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;in_minutes&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2026-05-29T09:55:00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;should_fire&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2026&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;29&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;is&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_scheduled_exact_time_returns_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;10:00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;should_fire&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2026&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;29&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;is&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_scheduled_wrong_time_returns_false&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;10:00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;should_fire&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2026&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;29&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;11&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;is&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Para aislar los tests del sistema de archivos real, &lt;code&gt;conftest.py&lt;/code&gt; con un fixture que redirige todo a directorios temporales:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# tests/conftest.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytest&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytask&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;core&lt;/span&gt;


&lt;span class="nd"&gt;@pytest.fixture&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;autouse&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;isolate_storage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tmp_path&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;monkeypatch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;monkeypatch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;core&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TASKS_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tmp_path&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;tasks.json&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;monkeypatch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;setattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;core&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;CONFIG_FILE&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tmp_path&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;config.json&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;code&gt;autouse=True&lt;/code&gt; corre esto en cada test automáticamente. &lt;code&gt;tmp_path&lt;/code&gt; es un directorio temporal que pytest crea y destruye. Este fixture me ahorró muchos tests que fallaban por estado residual de otros tests — uno de esos bugs que te hacen perder una tarde.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Para notificaciones, mockeamos plyer:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# tests/test_service.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unittest.mock&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;patch&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytask.service&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;show_toast&lt;/span&gt;


&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TestShowToast&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nd"&gt;@patch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pytask.service.notification.notify&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_show_toast_calls_notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;mock_notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;show_toast&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;test message&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;mock_notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assert_called_once_with&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;test message&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;app_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pyTask&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timeout&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Mockear&lt;/strong&gt; significa reemplazar una función real por una simulación. Así no necesitas tener un sistema de notificaciones funcionando para testear que el código que llama a las notificaciones funciona.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Resultado final:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Name                 Stmts   Miss  Cover
pytask/core.py          79      1    99%
pytask/cli.py          112     10    91%
pytask/service.py       69     13    81%
─────────────────────────────────────────
TOTAL                  263     27    90%
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  8. CI/CD con GitLab: el pipeline completo
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Aquí está la diferencia real con GitHub. Todo en un solo archivo, sin servicios externos.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight yaml"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# .gitlab-ci.yml&lt;/span&gt;
&lt;span class="na"&gt;include&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;template&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;Security/SAST.gitlab-ci.yml&lt;/span&gt;
  &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;template&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;Security/Secret-Detection.gitlab-ci.yml&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;python:3-slim&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;variables&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;PIP_CACHE_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;$CI_PROJECT_DIR/.pip-cache"&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;$CI_JOB_NAME"&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;paths&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;.pip-cache/&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;stages&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;lint&lt;/span&gt;
  &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;test&lt;/span&gt;
  &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;coverage&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;ruff&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;lint&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;before_script&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;python -m venv .venv&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;. .venv/bin/activate&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;pip install -e ".[dev]"&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;. .venv/bin/activate&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;ruff check pytask tests&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;ruff format --check pytask tests&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;pytest&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;test&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;before_script&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;python -m venv .venv&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;. .venv/bin/activate&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;pip install -e ".[dev]"&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;. .venv/bin/activate&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;pytest tests -v --junitxml=report.xml&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;artifacts&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;when&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;always&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;reports&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
      &lt;span class="na"&gt;junit&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;report.xml&lt;/span&gt;

&lt;span class="na"&gt;coverage&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;coverage&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;before_script&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;python -m venv .venv&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;. .venv/bin/activate&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;pip install -e ".[dev]"&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;. .venv/bin/activate&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;pip install codecov-cli&lt;/span&gt;
    &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;pytest --cov=pytask --cov-report=xml --cov-report=term-missing&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;artifacts&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;reports&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
      &lt;span class="na"&gt;coverage_report&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;coverage_format&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;cobertura&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;path&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;coverage.xml&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Lo que hace cada etapa:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Stage&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Herramienta&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;¿Qué verifica?&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;lint&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Ruff&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Formato del código, imports ordenados&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;code&gt;test&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;pytest + JUnit&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Tests pasan, reporte XML visible en GitLab&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;En &lt;strong&gt;GitHub Actions&lt;/strong&gt; para lograr lo mismo habrías necesitado: &lt;code&gt;actions/checkout@v4&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;actions/setup-python@v5&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;github/codeql-action@v3&lt;/code&gt; para SAST, y Dependabot configurado por separado. En GitLab: &lt;code&gt;include: - template: Security/SAST.gitlab-ci.yml&lt;/code&gt;. Una línea.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GitLab ofrece una plataforma unificada para SCM, CI/CD, container registry, escaneo de seguridad y dashboards de compliance, útil cuando quieres consolidar herramientas en vez de pegar juntos varios productos SaaS. Para proyectos grandes ese consolidado tiene valor real en mantenimiento y costos. Para un side project como este, el valor es diferente: que lo puedas montar en 30 minutos y que funcione.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  9. Lo que aprendiste
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Python moderno es genuinamente más legible.&lt;/strong&gt; &lt;code&gt;str | None&lt;/code&gt;, dataclasses, &lt;code&gt;pathlib&lt;/code&gt; — cada uno de estos existe para que el código cuente su intención sin comentarios extra. Los aproveché todos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;El CI/CD integrado cambia el hábito.&lt;/strong&gt; Cuando el pipeline corre solo, sin servicios externos que configurar, empiezas a usarlo en proyectos chicos también. Es el punto que marca si un side project tiene CI/CD o no.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Las pruebas de cobertura no mienten, pero tampoco lo dicen todo.&lt;/strong&gt; Ver &lt;code&gt;service.py&lt;/code&gt; en 81% me hizo identificar exactamente qué ramas no estaba cubriendo y por qué — y algunas de esas ramas eran precisamente los edge cases que me importaban. El número te da dirección, no garantía.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;El &lt;code&gt;.strip()&lt;/code&gt; es gratis. Úsalo.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;El código completo está en GitLab:&lt;br&gt;
&lt;a href="https://gitlab.com/enlabe/pytask" rel="noopener noreferrer"&gt;https://gitlab.com/enlabe/pytask&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;PRs bienvenidos. Issues bienvenidos. Quejas sobre mi estilo de código, también — pero con argumento.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>githubactions</category>
      <category>gitlab</category>
      <category>python</category>
      <category>cicd</category>
    </item>
    <item>
      <title>Construyendo un Web Scraper Profesional con Python y Playwright: Un Pipeline Completo de Tweets a Newsletter</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Thu, 09 Apr 2026 05:13:11 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/construyendo-un-web-scraper-profesional-con-python-y-playwright-un-pipeline-completo-de-tweets-a-4cp5</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/construyendo-un-web-scraper-profesional-con-python-y-playwright-un-pipeline-completo-de-tweets-a-4cp5</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Contexto y Arquitectura
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;En el ecosistema actual de la información, plataformas como X (anteriormente Twitter) son minas de oro para descubrir tendencias tecnológicas, lanzamientos de herramientas y tutoriales valiosos. Sin embargo, separar el ruido de la información útil requiere tiempo. ¿El problema? Curar contenido manualmente es tedioso y poco escalable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Para resolver esto, construí &lt;strong&gt;XScrapper&lt;/strong&gt; (cuyo código completo puedes encontrar en el repositorio oficial: &lt;a href="https://github.com/enlabedev/xscraper/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://github.com/enlabedev/xscraper/&lt;/a&gt;), un pipeline automatizado que extrae tweets basados en grupos de hashtags, filtra el contenido utilizando Inteligencia Artificial y envía un newsletter curado por correo electrónico. &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Desde una perspectiva técnica, este proyecto es un desafío excelente porque combina:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Web Scraping moderno y asíncrono&lt;/strong&gt; lidiando con sitios web dinámicos (SPAs).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Integración de APIs de Inteligencia Artificial&lt;/strong&gt; para procesamiento de lenguaje natural.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Orquestación de procesos&lt;/strong&gt; con programación de tareas (scheduling).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Arquitectura de Alto Nivel
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;El sistema está construido en &lt;strong&gt;Python 3.11+&lt;/strong&gt; y se divide en módulos con responsabilidades únicas:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Scraper (&lt;code&gt;src/scraper.py&lt;/code&gt;)&lt;/strong&gt;: Utiliza &lt;strong&gt;Playwright&lt;/strong&gt; para la automatización del navegador, permitiendo navegar por X.com, realizar scroll infinito y extraer elementos del DOM.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;AI Processor (&lt;code&gt;src/ai_processor.py&lt;/code&gt;)&lt;/strong&gt;: Conecta con modelos LLM a través de &lt;strong&gt;OpenRouter&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;LangChain&lt;/strong&gt; para resumir y filtrar los tweets con mayor relevancia técnica.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Email Sender (&lt;code&gt;src/email_sender.py&lt;/code&gt;)&lt;/strong&gt;: Genera el HTML del newsletter y lo distribuye utilizando la API de &lt;strong&gt;Resend&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Scheduler (&lt;code&gt;src/scheduler.py&lt;/code&gt;)&lt;/strong&gt;: Automatiza las ejecuciones diarias mediante &lt;strong&gt;APScheduler&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  El Scraper - El Core del Proyecto
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  ¿Por qué Playwright?
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A diferencia de herramientas tradicionales como BeautifulSoup (que no ejecuta JavaScript) o Selenium (que suele ser más lento y síncrono por defecto), &lt;strong&gt;Playwright&lt;/strong&gt; ofrece una API asíncrona nativa, manejo impecable de SPAs (Single Page Applications) y una excelente evasión de detección de bots mediante plugins como &lt;code&gt;playwright-stealth&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Inicialización del Navegador
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Para navegar en X.com sin ser bloqueados de inmediato, no podemos usar una configuración por defecto. &lt;code&gt;XScrapper&lt;/code&gt; inicializa el contexto del navegador inyectando un &lt;code&gt;USER_AGENT&lt;/code&gt; realista, configurando el viewport a &lt;code&gt;1920x1080&lt;/code&gt;, estableciendo la localización (&lt;code&gt;es-ES&lt;/code&gt;) y añadiendo argumentos específicos (&lt;code&gt;--disable-blink-features=AutomationControlled&lt;/code&gt;) para enmascarar que somos un script automatizado. Además, aplicamos &lt;code&gt;stealth_async&lt;/code&gt; a la página para ocultar las variables de entorno típicas de navegadores headless.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Manejo de Sesiones con Cookies
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;El manejo de autenticación puede parecer magia oscura. En lugar de automatizar un "login" escribiendo usuario y contraseña (lo cual suele disparar captchas y bloqueos), exportamos las cookies de una sesión legítima en formato JSON (&lt;code&gt;cookies.json&lt;/code&gt;). El scraper carga este archivo y lo inyecta en el contexto del navegador usando &lt;code&gt;await self.context.add_cookies(saved_cookies)&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Configuración de las Cookies:&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;
Para raspar X.com de forma exitosa, necesitas exportar las cookies de tu navegador:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Inicia sesión en X.com en tu navegador (Chrome o Firefox).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Instala una extensión para gestionar cookies (por ejemplo, "Get cookies.txt" o "Cookie-Editor").&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Exporta las cookies para el dominio &lt;code&gt;x.com&lt;/code&gt; en formato Netscape o JSON.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Guarda el archivo como &lt;code&gt;cookies.json&lt;/code&gt; en el directorio raíz del proyecto.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Ejemplo del formato esperado en &lt;code&gt;cookies.json&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight json"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
  &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
    &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"domain"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;".x.com"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
    &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"name"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"auth_token"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
    &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"value"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"your_token_here"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
    &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"path"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"/"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
    &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"secure"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
    &lt;/span&gt;&lt;span class="nl"&gt;"sameSite"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"Lax"&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
  &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  El Patrón de Infinite Scroll
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;X.com carga los tweets de forma dinámica mientras bajas por la página. Para extraer datos, simulamos el comportamiento humano mediante un bucle de scroll:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;page&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;evaluate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;window.scrollTo(0, document.body.scrollHeight)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;asyncio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sleep&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;SCROLL_DELAY&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;El script verifica la cantidad de tweets cargados en el DOM tras cada scroll, cuenta los "nuevos" mediante un seguimiento de URLs únicas (&lt;code&gt;seen_urls&lt;/code&gt;), y se detiene si alcanza el límite objetivo o si detecta que no hay progreso tras múltiples intentos.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Extracción del DOM y Lógica de Negocio
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Una vez cargados los elementos, buscamos los artículos con el selector &lt;code&gt;article[data-testid="tweet"]&lt;/code&gt;. Extrae el texto, la fecha, y lo más importante: &lt;strong&gt;las métricas&lt;/strong&gt; (likes, retweets, views). &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Nuestra lógica de negocio exige que los tweets tengan un mínimo de interacciones (por defecto 10, configurable en &lt;code&gt;hashtags.yaml&lt;/code&gt;). Implementa una función &lt;code&gt;_parse_interactions&lt;/code&gt; que suma estas métricas, lidiando inteligentemente con sufijos como "K" (miles) o "M" (millones) para convertirlos a enteros comparables.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Lo que ningún tutorial enseña
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;La mayoría de los tutoriales asumen que la web es un entorno estático y amigable. En producción, la historia es muy distinta.&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Por qué las "sessions" importan&lt;/strong&gt;: Intentar hacer scraping masivo de X sin autenticación redirige inmediatamente a un muro de login. El uso de un archivo &lt;code&gt;cookies.json&lt;/code&gt; persistente y la inyección silenciosa de cookies es la única forma confiable de mantener acceso a la API interna de búsqueda.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;El problema de la detección de bots&lt;/strong&gt;: X utiliza huellas digitales del navegador para detectar scrapers. Por eso usamos flags como &lt;code&gt;--disable-dev-shm-usage&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;--no-sandbox&lt;/code&gt;, junto al paquete &lt;code&gt;playwright-stealth&lt;/code&gt;. Esto elimina las banderas rojas que gritan "¡Soy un robot!".&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Estrategias de Rate Limiting&lt;/strong&gt;: Para evitar ser baneados por hacer demasiadas peticiones, no saltamos de un grupo de hashtags a otro de forma inmediata. Implementamos un &lt;code&gt;wait_between_requests_ms&lt;/code&gt; (por defecto 7000ms o 7 segundos) entre cada grupo, lo que simula una pausa humana.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Testing y Calidad
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Probar scrapers es notoriamente difícil porque dependen de interfaces web volátiles de terceros. En &lt;code&gt;XScrapper&lt;/code&gt;, abordamos esto aplicando un fuerte enfoque en pruebas unitarias mediante Mocks.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Usamos la librería &lt;code&gt;pytest&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;pytest-asyncio&lt;/code&gt;. En lugar de levantar un navegador real que ralentizaría nuestra suite y causaría &lt;em&gt;flaky tests&lt;/em&gt; (pruebas inestables), utilizamos &lt;code&gt;AsyncMock&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;MagicMock&lt;/code&gt;. Simulamos el DOM inyectando objetos falsos que imitan los retornos de los selectores de Playwright. &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Establecimos un umbral mínimo de cobertura del 80% (actualmente por encima de este objetivo). Este estándar nos permite refactorizar la lógica de cálculo de métricas o el formato del HTML del email sabiendo que no rompe la lógica central del negocio.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  DevOps y Automatización
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El código profesional no solo debe funcionar en la máquina local; debe mantener su calidad en el tiempo. Para ello, integramos automatización desde el primer &lt;code&gt;git commit&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Pre-commit Hooks&lt;/strong&gt;: Configuramos &lt;code&gt;.pre-commit-config.yaml&lt;/code&gt; para ejecutar validaciones automáticamente antes de cada commit. Esto incluye limpieza de espacios en blanco, chequeo de archivos YAML, linting hiper-rápido con &lt;code&gt;ruff&lt;/code&gt; (y &lt;code&gt;ruff-format&lt;/code&gt;), escaneo de vulnerabilidades de seguridad con &lt;code&gt;bandit&lt;/code&gt;, y un script personalizado (&lt;code&gt;pre_commit_coverage.py&lt;/code&gt;) que detiene el commit si la cobertura de tests cae por debajo del 80%.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Integración Continua (CI)&lt;/strong&gt;: Utilizamos GitHub Actions (&lt;code&gt;.github/workflows/ci.yml&lt;/code&gt;). Ante cualquier &lt;em&gt;Push&lt;/em&gt; o &lt;em&gt;Pull Request&lt;/em&gt; a las ramas principales, el servidor levanta contenedores de Ubuntu, instala las dependencias de Python 3.11, ejecuta &lt;code&gt;ruff&lt;/code&gt;, valida tipado estático con &lt;code&gt;mypy&lt;/code&gt;, corre los tests con &lt;code&gt;pytest&lt;/code&gt; y finalmente sube el reporte de cobertura a Codecov.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Makefile&lt;/strong&gt;: Para agilizar el trabajo diario del desarrollador, incluimos comandos como &lt;code&gt;make lint&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;make format&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;make test&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prueba y error
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Construir un proyecto de inicio a fin como &lt;code&gt;XScrapper&lt;/code&gt; expone varias lecciones valiosas:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Asincronía en Python&lt;/strong&gt;: Comprender &lt;code&gt;async/await&lt;/code&gt;, el event loop de &lt;code&gt;asyncio&lt;/code&gt; y cómo lidiar con peticiones de red simultáneas te separa inmediatamente de los desarrolladores junior promedio.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;Reintentar ante todo&lt;/strong&gt;: Aprenderás que en el scraping, el fallo es la norma. Los selectores cambiarán, la red fallará y los muros de login aparecerán. El uso sistemático de bloques &lt;code&gt;try/except&lt;/code&gt; y timeouts lógicos es crucial.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;La Arquitectura Limpia Paga&lt;/strong&gt;: Separar el scraper de la IA (&lt;code&gt;AIProcessor&lt;/code&gt;) y del módulo de envío de emails (&lt;code&gt;EmailSender&lt;/code&gt;) hace que el código sea testeable y mantenible. Si mañana X.com cierra y decidimos extraer datos de Reddit, la IA y los correos seguirán funcionando intactos.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt; &lt;strong&gt;DevOps Temprano&lt;/strong&gt;: Acostúmbrate a configurar &lt;code&gt;ruff&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;mypy&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;pytest&lt;/code&gt; el día 1. Tratar de añadir tipado o linting a un proyecto monolítico heredado es una pesadilla; hacerlo incrementalmente es fácil.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;En resumen, los errores y bloqueos son parte del proceso. Crear un web scraper real te saca del "tutorial habitual" y te obliga a lidiar con redes reales, esquemas cambiantes y la suciedad inherente de la web moderna. Al dominar estas herramientas, demuestras que puedes crear valor end-to-end en el mundo real.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>ai</category>
      <category>playwright</category>
      <category>twitter</category>
      <category>python</category>
    </item>
    <item>
      <title>🚀 Notificaciones en Tiempo Real con SSE, FastAPI y Celery</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Mon, 16 Mar 2026 15:44:48 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/notificaciones-en-tiempo-real-con-sse-fastapi-y-celery-3hb9</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/notificaciones-en-tiempo-real-con-sse-fastapi-y-celery-3hb9</guid>
      <description>&lt;p&gt;¿Alguna vez has hecho clic en un botón, la página se queda "pensando" y no sabes si algo está pasando? Para evitar esto en procesos largos —generar un reporte, procesar imágenes, ejecutar un análisis— necesitas &lt;strong&gt;comunicación en tiempo real&lt;/strong&gt;. Pero más importante: necesitas elegir la herramienta correcta.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  ¿Cuándo usar SSE y cuándo no?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Antes de escribir una línea de código, la decisión de arquitectura más importante es elegir el protocolo correcto.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Criterio&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Polling&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;WebSockets&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;SSE&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Dirección&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Client → Server&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Bidireccional&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Server → Client&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Complejidad&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Baja&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Alta&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Baja/Media&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Reconexión automática&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Nativa&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Soporte HTTP/2&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Sí&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;No&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Sí&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Ideal para&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Datos muy esporádicos&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Chat, juegos&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;&lt;strong&gt;Progreso, notificaciones&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Regla práctica:&lt;/strong&gt; Si el cliente nunca necesita enviar datos por el mismo canal abierto, SSE gana. Es HTTP estándar, tiene reconexión automática incorporada en el navegador, y es significativamente más simple de escalar que WebSockets.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  La Arquitectura: Por qué 4 piezas y no 2
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;La tentación inicial es hacer todo en un solo proceso FastAPI. El problema: FastAPI (ASGI) está optimizado para I/O, no para cómputo pesado. Si pones una tarea de 30 segundos directamente en un endpoint, bloqueas el event loop y degradas toda la API.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;✅ Arquitectura correcta:
Browser → FastAPI → Redis (cola) → Celery Worker → Redis (estado)
                 ↑                                      |
                 └──────── SSE stream ←─────────────────┘
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Cada pieza tiene una responsabilidad única:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;FastAPI&lt;/strong&gt;: Recibe peticiones HTTP y mantiene las conexiones SSE abiertas.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Celery Worker&lt;/strong&gt;: Ejecuta las tareas pesadas en un proceso separado.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Redis&lt;/strong&gt;: Actúa como Broker (cola) y como State Store (donde vive el progreso).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;React&lt;/strong&gt;: Consume el stream SSE y actualiza la UI.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 1: El Backend (FastAPI)
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  El endpoint de encolar
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Usamos &lt;code&gt;celery_app.send_task&lt;/code&gt; para enviar la tarea al worker sin esperar a que termine.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;@app.post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/task&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Encolar la tarea y guardar estado inicial
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;celery_app&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;send_task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;tasks.run_simulation&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;redis_client&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task:&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dumps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pending&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;progress&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}))&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  El stream SSE: Máxima estabilidad con &lt;code&gt;StreamingResponse&lt;/code&gt;
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Para evitar errores de encoding y asegurar compatibilidad total, usamos &lt;code&gt;StreamingResponse&lt;/code&gt; formateando manualmente el protocolo SSE (&lt;code&gt;data: &amp;lt;json&amp;gt;\n\n&lt;/code&gt;).&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fastapi.responses&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;StreamingResponse&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@app.get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/task/{task_id}/stream&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;task_stream&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;event_generator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;while&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="c1"&gt;# 1. Detectar si el usuario cerró la pestaña
&lt;/span&gt;            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;is_disconnected&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;

            &lt;span class="c1"&gt;# 2. Leer progreso de Redis
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;raw&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;redis_client&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task:&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;loads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;raw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;
                &lt;span class="c1"&gt;# 3. Formato obligatorio SSE: "data: ...\n\n"
&lt;/span&gt;                &lt;span class="k"&gt;yield&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;data: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dumps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\n\n&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

                &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;done&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;asyncio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sleep&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;StreamingResponse&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;event_generator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;media_type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;text/event-stream&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;headers&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Cache-Control&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;no-cache&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X-Accel-Buffering&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;no&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 2: El Worker (Celery)
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El worker es el encargado de actualizar Redis en cada fase de la simulación.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;@celery_app.task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;tasks.run_simulation&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;bind&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;run_simulation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Fase 1: Simulación de inicio
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sleep&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;redis_client&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task:&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dumps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;processing&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;progress&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;33&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}))&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Fase 2: Trabajo pesado
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sleep&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;uniform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;redis_client&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task:&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dumps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;processing&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;progress&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;66&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}))&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Fase 3: Finalización
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;done&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;progress&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;result&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;metric&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;uniform&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;processed_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;...&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;redis_client&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;task:&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;task_id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dumps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 3: El Frontend (React)
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Usamos la API nativa &lt;code&gt;EventSource&lt;/code&gt;. Un detalle clave: cerramos la conexión manualmente cuando el estado es &lt;code&gt;done&lt;/code&gt; para liberar recursos del servidor.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight tsx"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;TaskCard&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;onUpdate&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;TaskCardProps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;useEffect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;status&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;done&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;eventSource&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;EventSource&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`http://localhost:8000/task/&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/stream`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nx"&gt;eventSource&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;onmessage&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;updated&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;JSON&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;parse&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nf"&gt;onUpdate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;updated&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;updated&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;status&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;done&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;eventSource&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;close&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;eventSource&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;close&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// Cleanup&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;task&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// ... Render barrita de progreso y badges&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Paso 4: Dockerización
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Orquestamos los 4 servicios para que la red interna permita la comunicación entre ellos usando sus nombres de servicio (&lt;code&gt;redis&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;api&lt;/code&gt;, etc.).&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight yaml"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="na"&gt;services&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;redis&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;redis:7-alpine&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;api&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;build&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;./api&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;environment&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
      &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;REDIS_URL=redis://redis:6379/0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;ports&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
      &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;8000:8000"&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;worker&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;build&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;./worker&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;environment&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
      &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;REDIS_URL=redis://redis:6379/0&lt;/span&gt;
  &lt;span class="na"&gt;frontend&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;build&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;./frontend&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;ports&lt;/span&gt;&lt;span class="pi"&gt;:&lt;/span&gt;
      &lt;span class="pi"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;5173:5173"&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Casos de Producción: Lo que no te dicen
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Nginx Buffering&lt;/strong&gt;: Si usas Nginx como proxy, debes desactivar el buffering (&lt;code&gt;proxy_buffering off&lt;/code&gt;), de lo contrario, los eventos SSE se acumularán y llegarán todos de golpe al final.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Límite de conexiones&lt;/strong&gt;: Los navegadores limitan a 6 las conexiones SSE por dominio en HTTP/1.1. Si tu app escala, considera usar HTTP/2.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Manejo de desconexiones&lt;/strong&gt;: El check &lt;code&gt;request.is_disconnected()&lt;/code&gt; en FastAPI es vital para no dejar bucles infinitos en el backend.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Este stack (&lt;strong&gt;FastAPI + Celery + Redis + SSE&lt;/strong&gt;) es una solución de grado industrial. Es robusta, fácil de debuguear y escala mucho mejor que intentar manejar sockets bidireccionales cuando solo necesitas enviar progreso al usuario.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;¿Has implementado sistemas en tiempo real antes? ¿Qué retos encontraste con los streams de datos? ¡Te leo en los comentarios! 👇&lt;/p&gt;

</description>
      <category>architecture</category>
      <category>backend</category>
      <category>python</category>
      <category>webdev</category>
    </item>
    <item>
      <title>¿Cómo diseño APIs REST limpias y fáciles de mantener (Python/Laravel)?</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 06 Dec 2025 12:37:57 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/como-diseno-apis-rest-limpias-y-faciles-de-mantener-pythonlaravel-57m6</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/como-diseno-apis-rest-limpias-y-faciles-de-mantener-pythonlaravel-57m6</guid>
      <description>&lt;p&gt;Durante los últimos años trabajando como arquitecto backend, he visto equipos completos bloqueados por APIs mal diseñadas. El problema nunca es la complejidad técnica del negocio, sino decisiones estructurales que tomamos al inicio y que terminan convirtiéndose en deuda técnica imposible de pagar. Una API bien diseñada no es aquella que funciona hoy, es aquella que otro desarrollador puede extender mañana sin necesidad de llamarte a las 3 AM.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En proyectos con multiples API o microservicios, he aplicado un conjunto de principios que transforman APIs caóticas en sistemas predecibles. No se trata de arquitecturas complejas ni patrones rebuscados. Se trata de decisiones pequeñas y consistentes que facilitan el mantenimiento, reducen bugs en producción y permiten que el equipo escale sin inconvenientes.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Este artículo desglosa mi enfoque práctico para estructurar APIs REST profesionales, con ejemplos reales de decisiones que marcan la diferencia entre un sistema mantenible y uno que nadie quiere tocar.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Estructurando nuestro proyecto
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;La primera regla de una API mantenible es que cualquier desarrollador pueda predecir dónde está cada cosa sin necesidad de buscar. He trabajado en sistemas donde cada endpoint tenía su propia lógica de organización: algunos mezclaban validación con lógica de negocio, otros tenían consultas SQL directamente en los controladores. El resultado era predecible: cada cambio requería horas de análisis y el riesgo de romper algo no relacionado era altísimo.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La arquitectura que aplico divide el flujo en tres capas con responsabilidades claras:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Controlador (Capa de Transporte)&lt;/strong&gt;: Recibe el HTTP Request, orquesta la llamada al servicio y devuelve el HTTP Response. No contiene reglas de negocio. Su única responsabilidad es traducir entre el protocolo HTTP y tu dominio de aplicación.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Servicio (Lógica de Negocio)&lt;/strong&gt;: Aquí reside la inteligencia del sistema. Es agnóstico al framework HTTP, no sabe si la petición vino de una API REST, una tarea programada o un comando de consola. Esta independencia permite reutilizar la lógica en múltiples contextos sin duplicación.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Repositorio (Capa de Persistencia)&lt;/strong&gt;: Abstrae las consultas a la base de datos o servicios externos. Si mañana cambias de MySQL a PostgreSQL o consumes una API externa, el servicio no debería enterarse.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Mi estructura estándar en FastAPI:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;app/
├── api/
│   └── v1/
│       ├── endpoints/
│       │   ├── users.py
│       │   └── orders.py
│       └── __init__.py
├── schemas/
│   ├── user.py
│   └── order.py
├── services/
│   ├── user_service.py
│   └── order_service.py
└── repositories/
    ├── user_repository.py
    └── order_repository.py
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;En Laravel, mantengo el mismo principio con la estructura nativa del framework:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;app/
├── Http/
│   ├── Controllers/
│   │   └── Api/
│   │       └── V1/
│   │           ├── UserController.php
│   │           └── OrderController.php
│   └── Requests/
│       └── V1/
│           ├── CreateUserRequest.php
│           └── CreateOrderRequest.php
├── Services/
│   ├── UserService.php
│   └── OrderService.php
└── Repositories/
    ├── UserRepository.php
    └── OrderRepository.php
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Esta separación tiene un propósito claro: cada capa tiene una única razón para cambiar. Cuando necesitas modificar cómo se valida un campo, sabes exactamente que vas a schemas o Requests. Cuando cambias la lógica de cálculo de descuentos, vas directo al servicio correspondiente. Cuando optimizas una consulta SQL, modificas solo el repositorio sin tocar la lógica de negocio.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En un proyecto de e-commerce que heredé, refactoricé una API donde todo estaba en los controladores. El resultado: reducimos el tiempo promedio de implementación de nuevas features de 3 días a 1 día, y los bugs en producción cayeron un 60% en el primer trimestre. La razón fue simple: al separar responsabilidades, cada cambio afectaba solo a una capa, eliminando efectos secundarios inesperados.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Validar todo desde el lado del cliente
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Uno de los errores más costosos que veo en APIs es validar datos dentro de la lógica de negocio. Cuando la validación está dispersa, terminas con código defensivo por todas partes, verificando el mismo campo en múltiples lugares y generando inconsistencias. La validación debe ocurrir en la puerta de entrada. Si el dato no es válido, recházalo inmediatamente con HTTP 422 antes de consumir recursos del servidor.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En FastAPI, Pydantic es tu mejor aliado:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pydantic&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;BaseModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;EmailStr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Field&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;typing&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Optional&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CreateUserRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;BaseModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;EmailStr&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;full_name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(...,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;min_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;phone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Optional&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;birth_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nd"&gt;@validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;full_name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;validate_full_name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cls&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;len&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El nombre debe tener al menos 3 caracteres&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nd"&gt;@validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;phone&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;validate_phone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cls&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isdigit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El teléfono solo puede contener dígitos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nd"&gt;@validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;birth_date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;validate_age&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cls&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;age&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;365&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;age&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;18&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El usuario debe ser mayor de edad&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@router.post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/users&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;201&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateUserRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;UserService&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Depends&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;get_user_service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;El servicio recibe datos ya validados y transformados. No necesita verificar si el email es válido o si el nombre cumple las reglas de negocio. Esto permite que las pruebas unitarias del servicio se concentren en la lógica real, no en casos extremos de validación.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En Laravel, los FormRequests cumplen el mismo rol y extraen la validación a una clase dedicada que limpia el controlador:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight php"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CreateUserRequest&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;FormRequest&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;authorize&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;bool&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;array&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'email'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|email|unique:users,email|max:255'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'full_name'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|min:3|max:100'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'phone'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'nullable|digits:9'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'birth_date'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|date|before:18 years ago'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;messages&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;array&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'birth_date.before'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'El usuario debe ser mayor de edad'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'phone.digits'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'El teléfono debe tener 9 dígitos'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'email.unique'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'Este email ya está registrado'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;protected&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prepareForValidation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;merge&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'full_name'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;trim&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;full_name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Esta centralización tiene un beneficio enorme cuando tu API crece: si cambias las reglas de validación de usuarios, modificas un único archivo. No tienes que rastrear validaciones dispersas por 15 controladores diferentes. Además, la documentación automática en FastAPI (Swagger) y las respuestas de validación en Laravel son consistentes y predecibles para los consumidores de tu API.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Versionado simple
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;El versionado de APIs genera debates interminables sobre la estrategia perfecta. Después de implementar sistemas con versionado en headers, query params y URLs, mi recomendación es usar versionado en la URL con prefijo /v1, /v2. Es explícito, fácil de documentar, y no requiere que los clientes de tu API configuren headers especiales. Cuando un cliente consume api.tuapp.com/v1/users, sabe exactamente qué versión está usando.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Mi regla práctica para crear una nueva versión:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Cambios backward-compatible&lt;/strong&gt; (agregar campos opcionales, nuevos endpoints): mantener misma versión.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Cambios breaking&lt;/strong&gt; (eliminar campos, cambiar tipos de datos, modificar comportamiento esperado): nueva versión.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;El error común es versionar desde el día 1 sin justificación. Prefiero versionar cuando toca, no antes. Si tu API aún no está en producción o solo la consumes internamente, no necesitas versiones múltiples. La complejidad que agrega el versionado prematuro no vale la pena.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En FastAPI:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fastapi&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;APIRouter&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;router_v1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIRouter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;prefix&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/api/v1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tags&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;v1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;router_v2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIRouter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;prefix&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/api/v2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;tags&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;v2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# v1: retorna user_id como string y estructura simple
&lt;/span&gt;&lt;span class="nd"&gt;@router_v1.get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/users/{user_id}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_user_v1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;John Doe&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;john@example.com&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# v2: retorna user_id como int, agrega metadata y estructura más rica
&lt;/span&gt;&lt;span class="nd"&gt;@router_v2.get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/users/{user_id}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_user_v2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;John Doe&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;john@example.com&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-01-01T00:00:00Z&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;last_login&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-12-01T10:30:00Z&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;preferences&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;language&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;es&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;America/Lima&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Registro en la app
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;app&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;include_router&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;router_v1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;app&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;include_router&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;router_v2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;En Laravel:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight php"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// routes/api.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;Route&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;prefix&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'v1'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nc"&gt;Route&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'/users/{id}'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UserController&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;class&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'show'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nc"&gt;Route&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'/users'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UserController&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;class&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'store'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;

&lt;span class="nc"&gt;Route&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;prefix&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'v2'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nc"&gt;Route&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'/users/{id}'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UserControllerV2&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;class&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'show'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nc"&gt;Route&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'/users'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UserControllerV2&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;class&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'store'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Una estrategia que aplico en producción: cuando lanzamos v2, v1 permanece activa con un header X-API-Deprecation-Date que informa la fecha de cierre del API. Esto permite a los clientes migrar sin prisa, y a nosotros deprecar versiones antiguas de manera controlada. Típicamente mantengo una versión antigua activa entre 6 y 12 meses después de lanzar la nueva, dependiendo de la criticidad de la API y el número de integraciones activas.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Manejo explícito de errores: hablar el idioma correcto
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Un error HTTP 500 con el mensaje "Error" no ayuda a nadie. He depurado sistemas donde cada problema se devolvía como 200 OK con un campo status: "error" en el JSON. Esto rompe el contrato HTTP y obliga a los clientes a implementar lógica adicional para interpretar respuestas. El protocolo HTTP ya tiene códigos de estado bien definidos, úsalos correctamente.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Mi estructura estándar de errores en FastAPI:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fastapi&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;HTTPException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Request&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fastapi.responses&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JSONResponse&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__init__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;details&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dict&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;INTERNAL_ERROR&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;details&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;details&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@app.exception_handler&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;api_exception_handler&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JSONResponse&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;content&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;details&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;details&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;path&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;timestamp&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;request_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Uso en el servicio
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;find&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;404&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;USER_NOT_FOUND&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Usuario no encontrado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;details&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateUserRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;IntegrityError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;409&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EMAIL_ALREADY_EXISTS&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El email ya está registrado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;details&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;En Laravel, los Custom Exceptions permiten un patrón similar:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight php"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserNotFoundException&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Exception&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'error'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'code'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'USER_NOT_FOUND'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'message'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'Usuario no encontrado'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'details'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;route&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'path'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;path&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'timestamp'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toIso8601String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;header&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'X-Request-ID'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;404&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;EmailAlreadyExistsException&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Exception&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;protected&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;__construct&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;__construct&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;render&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'error'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'code'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'EMAIL_ALREADY_EXISTS'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'message'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'El email ya está registrado'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'details'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'email'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'path'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;path&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'timestamp'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toIso8601String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;header&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'X-Request-ID'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;409&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Esta consistencia permite que los equipos frontend construyan manejadores de errores genéricos. Si todas las respuestas de error siguen la misma estructura, el cliente puede implementar un interceptor único que procese cualquier error de la API. Además, el campo code permite al frontend reaccionar programáticamente a errores específicos sin tener que parsear mensajes de texto que pueden cambiar.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Logging y trazabilidad: debugging sin adivinar
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Cuando un endpoint falla en producción a las 2 AM, necesitas responder una pregunta: qué pasó exactamente. Sin logging estructurado, estás adivinando. No hablo de logs masivos, hablo de logs útiles que permitan reconstruir el flujo completo de una request en minutos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Mi configuración base en FastAPI con middleware de logging:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;structlog&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;uuid4&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fastapi&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Request&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;structlog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@app.middleware&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;http&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;logging_middleware&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;call_next&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;structlog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;contextvars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clear_contextvars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;structlog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;contextvars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;bind_contextvars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;path&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;path&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;method&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;method&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;client_ip&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;client&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;host&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;start_time&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;request_started&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;response&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;call_next&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;start_time&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;request_completed&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;duration_ms&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;headers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X-Request-ID&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request_id&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;response&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Exception&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;time&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;start_time&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;request_failed&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;duration_ms&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exc_info&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# En tu servicio
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateUserRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;creating_user&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_created&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;IntegrityError&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_creation_failed&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;409&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EMAIL_ALREADY_EXISTS&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El email ya existe&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;En Laravel:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight php"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// app/Http/Middleware/LogRequests.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;LogRequests&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;handle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;Request&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;Closure&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$next&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Str&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toString&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;headers&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'X-Request-ID'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nv"&gt;$startTime&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;microtime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;channel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'api'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'request_started'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'method'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;method&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'url'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fullUrl&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'ip'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;optional&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nv"&gt;$response&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$next&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

            &lt;span class="nv"&gt;$duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;microtime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$startTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

            &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;channel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'api'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'request_completed'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'duration_ms'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'status_code'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$response&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getStatusCode&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$response&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;header&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'X-Request-ID'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;catch&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Exception&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nv"&gt;$duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;microtime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$startTime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

            &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;channel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'api'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'request_failed'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'duration_ms'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;round&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$duration&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'error'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$e&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getMessage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'trace'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$e&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getTraceAsString&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// app/Services/UserService.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserService&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;createUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;CreateUserRequest&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;header&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'X-Request-ID'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;withContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'creating_user'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'email'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nv"&gt;$user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;validated&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;());&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_created'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$user&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;catch&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;QueryException&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_creation_failed'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'error'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$e&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getMessage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'email'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;EmailAlreadyExistsException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Este request_id es oro puro en debugging. Cuando un cliente reporta un error, me da el X-Request-ID, y yo puedo rastrear cada log relacionado a esa petición específica. En un sistema con 10,000 requests por minuto, esto reduce el tiempo de diagnóstico de horas a minutos. Además, incluir duración en milisegundos permite detectar endpoints lentos y optimizarlos proactivamente.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Evitar sobrecargar los endpoints: una responsabilidad por endpoint
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Uno de los antipatrones más comunes es el endpoint Frankenstein: hace validación, lógica de negocio, envío de emails, actualización de caché y notificaciones push. Todo en un solo lugar. Si un endpoint hace demasiado, mezcla casos de uso o devuelve sets de datos gigantes, lo divido sin excepción.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Ejemplo de lo que no debes hacer:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;@router.post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/orders&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_order_bad&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dict&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Validación manual mezclada
&lt;/span&gt;    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;HTTPException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;400&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Items requeridos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Lógica de negocio directa
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;qty&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;10000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;requires_approval&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Guardado directo sin abstracción
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;orders&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;insert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Efectos secundarios sincrónicos
&lt;/span&gt;    &lt;span class="nf"&gt;send_email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Orden creada&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;set&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;order:&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;push_service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;notify&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Tu orden está en proceso&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Esto es una bomba de tiempo. Cada responsabilidad agregada aumenta la complejidad de testing y la probabilidad de efectos secundarios. Si el envío de email falla, toda la creación de la orden falla. Si necesitas agregar una nueva acción cuando se crea una orden, tienes que modificar este endpoint y arriesgarte a romper algo.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;La versión correcta:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nd"&gt;@router.post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/orders&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;201&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;OrderService&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Depends&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;get_order_service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Crea una nueva orden de compra.

    La orden se crea de forma síncrona.
    Las notificaciones y procesos secundarios se ejecutan de forma asíncrona.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create_order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# En el servicio
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# La validación ya ocurrió en CreateOrderRequest
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;creating_order&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Las operaciones asíncronas se delegan a workers
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;event_bus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;publish&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;OrderCreatedEvent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;order_created&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;El endpoint solo coordina. La lógica de envío de emails, actualización de caché y notificaciones vive en event handlers separados que procesan el evento OrderCreatedEvent. Si el envío de email falla, no afecta la creación de la orden. Si necesitas agregar una nueva acción cuando se crea una orden, creas un nuevo handler sin tocar el endpoint.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo práctico: estructura completa de un endpoint real
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Veamos cómo todos estos principios se integran en un endpoint de producción. Este ejemplo muestra la creación de una orden de compra con validación completa, cálculo de totales y manejo de stock.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Estructura completa en FastAPI:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# schemas/order.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pydantic&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;BaseModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Field&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;typing&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;List&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;BaseModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;product_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(...,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;gt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(...,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;gt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nd"&gt;@validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;validate_quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cls&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cantidad debe ser mayor a 0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cantidad máxima por producto es 100&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;BaseModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(...,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;gt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;List&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;OrderItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(...,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;min_items&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;shipping_address&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Field&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(...,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;min_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;500&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nd"&gt;@validator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;validate_items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cls&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La orden debe tener al menos un producto&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;len&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Máximo 50 productos por orden&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;v&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# repositories/order_repository.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderRepository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__init__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;db&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dict&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
            INSERT INTO orders (user_id, total, status, shipping_address, created_at)
            VALUES (:user_id, :total, :status, :shipping_address, NOW())
            RETURNING id, user_id, total, status, shipping_address, created_at
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;execute&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;List&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;dict&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
            INSERT INTO order_items (order_id, product_id, quantity, price)
            VALUES (:order_id, :product_id, :quantity, :price)
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;execute_many&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# services/order_service.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__init__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;OrderRepository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;product_service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ProductService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;event_bus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;EventBus&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;product_service&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;product_service&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;event_bus&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;event_bus&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;creating_order&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;items_count&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;len&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Validar disponibilidad y calcular total
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;validated_items&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;product&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;product_service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;product_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;stock&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="mi"&gt;400&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;INSUFFICIENT_STOCK&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Stock insuficiente&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;product_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;product_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;requested&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;available&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;stock&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

            &lt;span class="n"&gt;item_total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;quantity&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item_total&lt;/span&gt;

            &lt;span class="n"&gt;validated_items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;product_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;product_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;quantity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear orden
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pending&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;shipping_address&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shipping_address&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear items de la orden
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;items_with_order_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;item&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;validated_items&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create_items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;items_with_order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Publicar evento para procesos asíncronos
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;event_bus&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;publish&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;OrderCreatedEvent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;float&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;order_created&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;float&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# endpoints/orders.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="nd"&gt;@router.post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/orders&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;status_code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;201&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;response_model&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;OrderResponse&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;OrderService&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Depends&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;get_order_service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;current_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Depends&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;get_current_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Crea una nueva orden de compra.

    Valida stock disponible, calcula el total y genera la orden.
    Las notificaciones y emails se procesan de forma asíncrona.

    Requiere autenticación.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;current_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;APIException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="mi"&gt;403&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;FORBIDDEN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No tienes permiso para crear órdenes de otros usuarios&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create_order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;order_id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;float&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isoformat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Implementación equivalente en Laravel:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight php"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// app/Http/Requests/CreateOrderRequest.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;FormRequest&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;authorize&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;bool&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;array&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|integer|exists:users,id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'items'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|array|min:1|max:50'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'items.*.product_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|integer|exists:products,id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'items.*.quantity'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|integer|min:1|max:100'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'shipping_address'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'required|string|min:10|max:500'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// app/Repositories/OrderRepository.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderRepository&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;array&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;Order&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="no"&gt;DB&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;transaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;use&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'total'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'total'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'status'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'status'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'shipping_address'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'shipping_address'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;foreach&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'items'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;fresh&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'items'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// app/Services/OrderService.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderService&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;__construct&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;private&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;OrderRepository&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;private&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;ProductService&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$productService&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;createOrder&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;array&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;Order&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;header&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'X-Request-ID'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;withContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'request_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$requestId&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'creating_order'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'items_count'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;count&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'items'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nv"&gt;$total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$validatedItems&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[];&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;foreach&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'items'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nv"&gt;$product&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;productService&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getProduct&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'product_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$product&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;stock&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'quantity'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;InsufficientStockException&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'product_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'quantity'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="nv"&gt;$product&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;stock&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

            &lt;span class="nv"&gt;$itemTotal&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$product&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'quantity'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nv"&gt;$total&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$itemTotal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

            &lt;span class="nv"&gt;$validatedItems&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'product_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'product_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'quantity'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'quantity'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="s1"&gt;'price'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$product&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;];&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;repository&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'user_id'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'total'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'status'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;'pending'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'shipping_address'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'shipping_address'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'items'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$validatedItems&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nf"&gt;event&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderCreated&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;));&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nc"&gt;Log&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;::&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;info&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'order_created'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'order_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'total'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$total&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;// app/Http/Controllers/Api/V1/OrderController.php&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OrderController&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Controller&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;__construct&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;private&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;OrderService&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$service&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;store&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;CreateOrderRequest&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;JsonResponse&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$this&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;service&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;createOrder&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$request&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;validated&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;());&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;json&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'order_id'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'total'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'status'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;status&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="s1"&gt;'created_at'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;$order&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toIso8601String&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;201&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Este endpoint cumple con todos los principios discutidos: estructura predecible con cada componente en su lugar, validación temprana antes de llegar al servicio, manejo explícito de errores con códigos y mensajes claros, logging estructurado con request_id para trazabilidad completa, y responsabilidad única donde el endpoint solo coordina mientras el servicio contiene toda la lógica.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Diseñar APIs mantenibles no requiere arquitecturas complejas ni frameworks exóticos. Requiere disciplina y consistencia en decisiones pequeñas que tomamos cada día. La estructura predecible reduce la carga cognitiva del equipo. La validación temprana elimina bugs antes de que lleguen a producción. El versionado explícito protege a tus clientes de cambios inesperados. El manejo de errores claro acelera el debugging. El logging estructurado convierte el diagnóstico en ciencia, no en arte adivinatorio.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Cada una de estas prácticas tiene un costo inicial: requiere planificación, coordinación con el equipo y establecer estándares claros. Pero ese costo se paga una sola vez. El beneficio se multiplica con cada nueva feature, cada bug que se evita y cada desarrollador que se incorpora al equipo sin necesidad de semanas de onboarding. La mantenibilidad de una API no depende del framework, sino de la disciplina arquitectónica.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;¿Cuál ha sido tu mayor desafío al mantener APIs en producción? &lt;br&gt;
¿Qué prácticas te han funcionado mejor en tu equipo? &lt;br&gt;
Déjamelo en los comentarios.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>backend</category>
      <category>fastapi</category>
      <category>laravel</category>
      <category>api</category>
    </item>
    <item>
      <title>Contabilidad para Django Developers: Implementando Reportería Regulatoria SBS</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 09 Nov 2024 01:08:14 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-reporteria-regulatoria-sbs-51ib</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-reporteria-regulatoria-sbs-51ib</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Introducción
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Como desarrollador Django, ¿alguna vez te has enfrentado al desafío de implementar un sistema contable regulatorio? Si la palabra "contabilidad" te genera la misma ansiedad que un deployment fallido en producción, este tutorial es para ti.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Aprenderás a implementar un sistema de reportería regulatoria básica para la SBS (Superintendencia de Banca y Seguros) utilizando Django, traduciendo conceptos contables a términos de programación que ya conoces. Al final, podrás:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Crear modelos Django para manejar estados financieros&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar validaciones automáticas de cuadre contable&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Gestionar operaciones en múltiples monedas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Todo esto usando únicamente el admin de Django&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prerrequisitos
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="n"&gt;Django&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;5.0&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;python&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;3.12&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Conocimientos necesarios:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Experiencia básica con Django y su ORM&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Familiaridad con modelos Django y el admin&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Conocimientos básicos de Python 3&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conceptos Clave para Developers
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  La Contabilidad como Sistema de Base de Datos
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Piensa en la contabilidad como un sistema de base de datos con estas características:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;ACID compliant (como PostgreSQL)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Double-entry (cada transacción afecta dos o más registros)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Event sourcing (cada movimiento queda registrado)
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Analogía entre conceptos
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ContabilidadConceptos&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Conceptos contables traducidos a términos de programación:

    Cuenta Contable    -&amp;gt; Tabla
    Asiento           -&amp;gt; Transacción
    Debe/Haber        -&amp;gt; Crédito/Débito (como git add/remove)
    Balance           -&amp;gt; Checkpoint/Snapshot
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Implementación Práctica
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Modelos Base
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils.translation&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;gettext_lazy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;help_text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Tipo de cambio respecto a moneda local&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Currencies&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Cuenta contable según plan contable SBS&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ACCOUNT_TYPES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Activo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Pasivo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;R&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Resultado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ACCOUNT_TYPES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;help_text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Indica si la cuenta acepta movimientos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Obtiene el saldo de la cuenta a una fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;movements&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;accounting_date__lte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;R&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asiento contable&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;TextField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_adjusted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;help_text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Indica si es un asiento de ajuste&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;updated_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Validación de cuadre contable&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Solo validamos entradas existentes
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;movements&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;movements&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="nf"&gt;_&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El asiento no cuadra. Débito: %(debit)s, Crédito: %(credit)s&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;params&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Accounting Entries&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Movimiento contable individual&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;movements&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;movements&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;help_text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Tipo de cambio usado en la operación&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Validaciones de movimiento&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nf"&gt;_&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Un movimiento no puede tener débito y crédito simultáneamente&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nf"&gt;_&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El movimiento debe tener al menos un monto&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nf"&gt;_&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cuenta seleccionada no acepta movimientos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  2. Admin personalizado
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Value&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models.functions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Coalesce&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CurrencyAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;current_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_analytic&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;current_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;current_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;short_description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Saldo Actual&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingMoveInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TabularInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;extra&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingEntryAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_adjusted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_adjusted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;inlines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountingMoveInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;total_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;movements&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Coalesce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;total_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;short_description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Monto Total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  3. Tests Unitarios
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytest&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@pytest.mark.django_db&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TestAccountingSystem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setup_method&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Configuración inicial
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;PEN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Soles&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.0000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;USD&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Dólares&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.7500&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Cuentas de prueba
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_pen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;101101&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Caja MN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_usd&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;101102&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Caja ME&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;income&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;701101&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ingresos Financieros&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;R&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_account_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear asiento contable
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;AS0001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Test Entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Movimientos
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;income&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;income&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_unbalanced_entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;AS0002&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Unbalanced Entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pytest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;raises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_foreign_currency_movement&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;AS0003&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;USD Transaction&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Movimiento en USD
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;100.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.7500&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Contrapartida en PEN
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;income&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;375.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.0000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;100.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;assert&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;income&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-375.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo Real: Sistema de Transferencias
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;transfer_between_accounts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Realiza una transferencia entre cuentas, manejando diferentes monedas
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Validaciones previas
&lt;/span&gt;    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_analytic&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Las cuentas deben ser analíticas&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El monto debe ser positivo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Crear asiento
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TR&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;strftime&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%Y%m%d%H%M%S&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Si las monedas son diferentes, calculamos la conversión
&lt;/span&gt;    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;to_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;to_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Crear movimientos
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;AccountingMove&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;accounting_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Validaciones de Seguridad&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar &lt;code&gt;decimal.Decimal&lt;/code&gt; para todos los cálculos monetarios&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar permisos granulares en el admin&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Validar cuadre contable antes de guardar&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Manejo de Errores&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar transacciones para asegurar atomicidad&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Validar tipos de cambio antes de operaciones&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar logging detallado&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Patrones de Diseño&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Repository pattern para consultas complejas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Factory pattern para creación de asientos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Observer pattern para auditoría&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Este tutorial te ha proporcionado una base sólida para implementar reportería regulatoria en Django. Los conceptos clave aprendidos son:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Modelado de datos contables en Django&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Validaciones automáticas de cuadre&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Manejo de múltiples monedas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Testing de operaciones contables&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

</description>
    </item>
    <item>
      <title>Contabilidad para Django Developers: Implementando Libros Contables</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 09 Nov 2024 00:54:35 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-libros-contables-4fmp</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-libros-contables-4fmp</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Introducción
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Como desarrollador de Django, ¿alguna vez te has enfrentado al desafío de implementar un sistema contable y te has sentido abrumado por la terminología financiera? No estás solo. La contabilidad puede parecer un mundo completamente diferente a la programación, pero en realidad, comparten muchos conceptos fundamentales.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En este tutorial, aprenderemos a implementar los libros contables principales (Diario, Mayor y Balance de Comprobación) utilizando Django Admin, relacionando conceptos contables con paradigmas de programación que ya conoces. Por ejemplo, un asiento contable es similar a una transacción en base de datos: ambos deben mantener la integridad y ser atómicos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Al final de este tutorial, serás capaz de implementar un sistema contable robusto utilizando únicamente Django Admin, con validaciones automáticas y pruebas unitarias que garanticen la integridad de los datos.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prerrequisitos
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Python 3.12+&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Django 5.0+&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conceptos Clave
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  La Contabilidad desde una Perspectiva de Desarrollador
&lt;/h3&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Libro Diario&lt;/strong&gt; → Piense en ello como su historial de confirmaciones de Git&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Cada asiento es como un commit que registra un cambio en el estado financiero&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Debe ser inmutable (como un commit)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tiene timestamp y metadata (autor, descripción)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Libro Mayor&lt;/strong&gt; → Similar a un agregador de logs por categoría&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Agrupa transacciones por "cuenta" (como agrupar logs por servicio)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mantiene saldos actualizados (como un contador en Redis)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Balance de Comprobación&lt;/strong&gt; → Equivalente a revision de cambios&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Verifica que el sistema esté en un estado consistente&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Debe cumplir reglas matemáticas específicas (como assertions en tests)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Implementación Práctica
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Modelos Django
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Representa una cuenta contable.
    Similar a una tabla en base de datos donde se agregan o restan valores.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ACCOUNT_TYPES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Activo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;LIABILITY&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Pasivo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EQUITY&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Patrimonio&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;INCOME&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ingreso&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EXPENSE&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Gasto&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ACCOUNT_TYPES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Calcula el saldo de la cuenta hasta una fecha específica.
        Similar a un query con filtro temporal.
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry__date__lte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EXPENSE&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Representa un asiento contable.
    Similar a una transacción en base de datos.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;reference&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UUIDField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;editable&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;TextField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;auth.User&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Validaciones a nivel de asiento.
        Similar a validaciones de integridad en DB.
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No se puede modificar un asiento contabilizado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar balance entre débito y crédito
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El asiento no está balanceado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Contabiliza el asiento.
        Similar a un commit en una transacción.
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Journal Entries&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Representa una línea de asiento contable.
    Similar a un detalle de transacción.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CASCADE&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Validaciones a nivel de línea.
        Similar a check constraints en DB.
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Los montos no pueden ser negativos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Una línea no puede tener débito y crédito&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El monto debe ser mayor que cero&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TrialBalance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Balance de Comprobación.
    Similar a un reporte de health check del sistema.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_closed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;auth.User&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;generate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Genera el balance de comprobación.
        Similar a generar un reporte de estado del sistema.
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_closed&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Este balance ya está cerrado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Eliminar líneas existentes
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;delete&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Generar nuevas líneas
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;TrialBalanceLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;trial_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Valida el balance de comprobación.
        Similar a ejecutar test suite.
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El balance no cuadra: Débito=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, Crédito=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TrialBalanceLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Línea de Balance de Comprobación.
    Similar a un resultado individual de test.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;trial_balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;TrialBalance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CASCADE&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account__code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Configuración del Admin
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.urls&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reverse&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils.html&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;format_html&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TrialBalance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TrialBalanceLine&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;get_balance_display&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_balance_display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;get_balance_display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;short_description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TabularInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;extra&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_readonly_fields&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;reference&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;reference&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;readonly_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;reference&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;inlines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JournalEntryLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_readonly_fields&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;reference&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;reference&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TrialBalanceLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TabularInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TrialBalanceLine&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;extra&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;readonly_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;can_delete&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;has_add_permission&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TrialBalance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TrialBalanceAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_closed&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;readonly_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;inlines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TrialBalanceLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;response_add&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;generate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;response_add&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Tests Unitarios
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.test&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib.auth.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TrialBalance&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingTestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setUp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create_user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;testuser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;password&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;testpass&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear cuentas de prueba
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Cash&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Bank&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;revenue&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;4000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Revenue&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;INCOME&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_journal_entry_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Verifica que los asientos contables estén balanceados&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Test Entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear líneas desbalanceadas
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Debit line&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;100.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;revenue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Credit line&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;90.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Intentar contabilizar debería fallar
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_trial_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Verifica la generación del balance de comprobación&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear y contabilizar un asiento
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Test Entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Debit line&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;100.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;revenue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Credit line&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;100.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Generar balance de comprobación
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;trial_balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TrialBalance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;trial_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;generate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar saldos
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;trial_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;trial_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo Real: Sistema de Transferencias entre Cuentas
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Crear una Transferencia Bancaria
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_bank_transfer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Crea un asiento contable para una transferencia bancaria.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Crear línea de débito (cuenta destino)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia recibida de &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Crear línea de crédito (cuenta origen)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia enviada a &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Contabilizar el asiento
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Ejemplo de uso:
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;transfer&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_bank_transfer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Cuenta Banco
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# Cuenta Caja
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia para gastos operativos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Validaciones de Seguridad
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib.admin&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;PermissionDenied&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;has_delete_permission&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Prevenir eliminación de asientos contabilizados
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;has_delete_permission&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar permisos especiales para contabilizar
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;changed_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;has_perm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;accounting.post_journal_entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;PermissionDenied&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No tienes permiso para contabilizar asientos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  2. Manejo de Errores
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Base exception for accounting errors&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UnbalancedEntryError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountingError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Raised when a journal entry is not balanced&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;PostedEntryError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountingError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Raised when trying to modify a posted entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# ... otros campos ...
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;post&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="c1"&gt;# Validar balance
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit__sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UnbalancedEntryError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Débito (&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;) != Crédito (&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

            &lt;span class="c1"&gt;# Validar que no esté contabilizado
&lt;/span&gt;            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;PostedEntryError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El asiento ya está contabilizado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

            &lt;span class="c1"&gt;# Contabilizar
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingError&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="c1"&gt;# Log del error
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error al contabilizar asiento &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;reference&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  3. Patrones de Diseño Recomendados
&lt;/h3&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  Command Pattern para Operaciones Contables
&lt;/h4&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;abc&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ABC&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;abstractmethod&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;typing&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;List&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingCommand&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ABC&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nd"&gt;@abstractmethod&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;execute&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TransferCommand&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountingCommand&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__init__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;execute&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;create_bank_transfer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Uso del Command Pattern
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;transfer_cmd&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TransferCommand&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;today&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia operativa&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;current_user&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;journal_entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;transfer_cmd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;execute&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Queries Útiles
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Balance por Tipo de Cuenta
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Case&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;When&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;F&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_account_type_balances&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Obtiene los saldos agrupados por tipo de cuenta
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry__date__lte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry__is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry__is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;balances&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;query&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;annotate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Case&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nc"&gt;When&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;journalentryline__in&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;journalentryline__debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Case&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nc"&gt;When&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;journalentryline__in&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="n"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;journalentryline__credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Case&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;When&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;type__in&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EXPENSE&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;then&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;values&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;annotate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;total_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balances&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  2. Libro Mayor
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_ledger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Obtiene el libro mayor para una cuenta específica
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry__is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;select_related&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry__date__gte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry__date__lte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;order_by&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entry__date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entry__id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;En este tutorial, hemos construido un sistema contable robusto utilizando Django Admin, aplicando principios de programación familiares para entender conceptos contables. Los puntos clave son:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;La contabilidad es similar a un sistema de logging transaccional&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Las validaciones son cruciales para mantener la integridad de los datos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;El patrón Command nos ayuda a encapsular operaciones contables complejas&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

</description>
    </item>
    <item>
      <title>Contabilidad para Django Developers: Implementando Reglas de Negocio Contables</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 09 Nov 2024 00:47:03 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-reglas-de-negocio-contables-59h5</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-reglas-de-negocio-contables-59h5</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Introducción
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;¿Alguna vez te has preguntado por qué los contadores insisten tanto en que "el debe igual al haber"? Como desarrollador de Django, probablemente estés más familiarizado con transacciones ACID que con asientos contables. Pero aquí está la sorpresa: los principios contables son muy similares a los conceptos de programación que ya conoces.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En este tutorial, transformaremos conceptos contables en código Django limpio y mantenible. Aprenderás a implementar las reglas de negocio básicas de contabilidad utilizando solo el admin de Django, sin necesidad de crear vistas personalizadas.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Al final de este tutorial, serás capaz de:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Implementar validaciones contables robustas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Garantizar la integridad de los datos financieros&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Crear un sistema contable básico pero profesional&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prerrequisitos
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c"&gt;# Crear un nuevo ambiente virtual&lt;/span&gt;
python &lt;span class="nt"&gt;-m&lt;/span&gt; venv &lt;span class="nb"&gt;env
source env&lt;/span&gt;/bin/activate  &lt;span class="c"&gt;# En Windows: env\Scripts\activate&lt;/span&gt;

&lt;span class="c"&gt;# Instalar dependencias&lt;/span&gt;
pip &lt;span class="nb"&gt;install &lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;django&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt;5.0
pip &lt;span class="nb"&gt;install &lt;/span&gt;python-dateutil
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Conceptos Clave
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Asientos Contables = Transacciones Atómicas
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Así como una transacción en base de datos debe ser atómica, un asiento contable debe cuadrar (debe = haber). No existe un estado intermedio válido.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  2. Período Contable = Ventana de Tiempo Válida
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Similar a un rate limiter o una ventana de caché, un período contable define cuándo se pueden realizar operaciones.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  3. Plan de Cuentas = Enum Jerárquico
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Las cuentas contables son como un enum jerárquico con estados (activa/inactiva) y metadatos.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Implementación Práctica
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Primero, definamos nuestros modelos:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# accounting/models.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dateutil.relativedelta&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;relativedelta&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_closed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; (&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La fecha de inicio debe ser anterior a la fecha final&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar solapamiento de períodos
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;overlapping&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;start_date__lte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;end_date__gte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exclude&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;overlapping&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El período se solapa con otros existentes&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;is_date_valid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_closed&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;symbol&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Currencies&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;unique_together&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El tipo de cambio debe ser mayor a 0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ACCOUNT_TYPES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asset&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;L&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Liability&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Equity&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;I&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Income&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Expense&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ACCOUNT_TYPES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;allow_movements&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;blank&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;children&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cuenta padre debe ser del mismo tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;startswith&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El código debe empezar con el código de la cuenta padre&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;TextField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Solo para nuevos registros
&lt;/span&gt;            &lt;span class="c1"&gt;# Generar número automático
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;last_entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;order_by&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;first&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;last_entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;last_num&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;last_num&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;zfill&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;number&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;00000001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar período contable
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;period&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;start_date__lte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;end_date__gte&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_closed&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;first&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;period&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La fecha no corresponde a un período contable válido y abierto&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar tipo de cambio
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No existe tipo de cambio para &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; en la fecha &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;verify_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;verify_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Verifica que el asiento cuadre (debe = haber)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Solo para entradas existentes
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;

            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El asiento no cuadra. Debe: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, Haber: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CASCADE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cuenta no está activa&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;allow_movements&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cuenta no permite movimientos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Los montos no pueden ser negativos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nf"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Una línea no puede tener debe y haber&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nf"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El monto debe ser mayor a 0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Ahora, configuremos el admin de Django para manejar estos modelos:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# accounting/admin.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingPeriodAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_closed&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_closed&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CurrencyAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRateAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency__code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;allow_movements&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_active&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;allow_movements&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TabularInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;extra&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_readonly_fields&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;inlines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JournalEntryLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;readonly_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_readonly_fields&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;total_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lines&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save_model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;change&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Nuevo registro
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;form&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;changed_data&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="c1"&gt;# Verificar balance antes de marcar como contabilizado
&lt;/span&gt;                &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;verify_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo Real: Sistema de Transferencias entre Cuentas
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Veamos cómo implementar una transferencia entre cuentas bancarias:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# accounting/tests.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.test&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setUp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear período contable
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;period&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountingPeriod&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-01&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;start_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;end_date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;31&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear moneda y tipo de cambio
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;USD&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;US Dollar&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;symbol&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear cuentas bancarias
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_parent&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Bancos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1001001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Banco 1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_parent&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1001002&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Banco 2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_parent&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_bank_transfer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear asiento de transferencia
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia entre bancos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Débito al banco 2
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia recibida&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crédito al banco 1
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia enviada&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar balance
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;verify_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Marcar como contabilizado
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;


    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_invalid_transfer&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Probar transferencia con montos desbalanceados
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia inválida&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia recibida&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia enviada&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;900.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Monto diferente
&lt;/span&gt;        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Debería levantar una excepción al verificar el balance
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;verify_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_closed_period&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Cerrar el período
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;period&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_closed&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;period&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Intentar crear un asiento en período cerrado
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asiento en período cerrado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_inactive_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Desactivar cuenta
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_active&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia con cuenta inactiva&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Intentar crear línea con cuenta inactiva
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank_account_1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Débito a cuenta inactiva&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Validaciones de Seguridad
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Para garantizar la integridad de los datos contables, hemos implementado múltiples niveles de validación:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# accounting/models.py
&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# ... (código anterior) ...
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No se pueden modificar asientos contabilizados&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# ... (código anterior) ...
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No se pueden modificar líneas de asientos contabilizados&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  2. Manejo de Errores
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Implementamos un middleware personalizado para manejar errores contables de manera amigable:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# accounting/middleware.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;messages&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.shortcuts&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;redirect&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingErrorMiddleware&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__init__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;get_response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;get_response&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;get_response&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__call__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;response&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;response&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;process_exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;isinstance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;messages&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;request&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Error de validación contable: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;redirect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;admin:index&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  3. Patrones de Diseño Recomendados
&lt;/h3&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Unit of Work&lt;/strong&gt;: Implementado a través de las transacciones de Django&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Repository Pattern&lt;/strong&gt;: Usando el ORM de Django&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Value Objects&lt;/strong&gt;: Para manejo de montos y tipos de cambio
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# accounting/utils.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dataclasses&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dataclass&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;typing&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Optional&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@dataclass&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__post_init__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__add__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;isinstance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TypeError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Solo se pueden sumar objetos Money&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No se pueden sumar montos en diferentes monedas&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__sub__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;isinstance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;TypeError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Solo se pueden restar objetos Money&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No se pueden restar montos en diferentes monedas&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;other&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@dataclass&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRateValue&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;from_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;to_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;convert&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValueError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Moneda incompatible&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;money&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_currency&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Consultas Útiles
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Aquí hay algunos ejemplos de consultas comunes:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Obtener balance por cuenta
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Value&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models.functions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Coalesce&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_account_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account__code__startswith&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry__date__range&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry__is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Coalesce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Libro mayor
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_ledger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account__code__startswith&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account_code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry__date__range&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry__is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;select_related&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;order_by&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entry__date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entry__number&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Balance de comprobación
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_trial_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;lines__entry__date__range&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;lines__entry__is_posted&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;annotate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;debit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Coalesce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lines__debit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Coalesce&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lines__credit_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;F&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit_sum&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance__ne&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Hemos construido un sistema contable básico pero robusto utilizando Django. Los puntos clave a recordar son:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Las reglas contables se implementan como validaciones en los modelos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;El admin de Django proporciona una interfaz lista para usar&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Los tests son cruciales para garantizar la integridad contable&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

</description>
    </item>
    <item>
      <title>Contabilidad para Django Developers: Control de Cambios y Tipo de Cambio</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 09 Nov 2024 00:36:22 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-control-de-cambios-y-tipo-de-cambio-3fac</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-control-de-cambios-y-tipo-de-cambio-3fac</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Introducción
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Como desarrollador Django, ¿alguna vez te has preguntado cómo manejar correctamente las operaciones en diferentes monedas en tus aplicaciones? Si estás construyendo sistemas empresariales o financieros, entender el control de cambios no es solo una necesidad contable - es un requisito técnico crucial.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En este tutorial, transformaremos conceptos contables complejos en modelos Django intuitivos, usando el admin de Django como nuestra interfaz principal. Aprenderás a manejar tipos de cambio, calcular diferencias cambiarias y mantener una posición de cambio precisa, todo sin escribir una sola vista personalizada.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Al finalizar, tendrás un sistema robusto de control de cambios que cualquier contador podrá usar desde el admin de Django, con validaciones automáticas y tests que aseguran su correcto funcionamiento.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prerrequisitos
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Python 3.12+&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Django 5.0+&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Conocimientos básicos de modelos Django y el admin&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;SQLite o PostgreSQL&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Git para control de versiones&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conceptos Clave
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  El Tipo de Cambio como un State Pattern
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Piensa en el tipo de cambio como un state pattern en programación: representa el estado de una moneda en relación a otra en un momento específico. Así como guardamos timestamps para auditoría, necesitamos mantener un historial de tipos de cambio para operaciones financieras.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Analogía en código
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Enum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;PEN&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;PEN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Soles
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;USD&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;USD&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Dólares
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;EUR&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EUR&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Euros
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# El tipo de cambio es como un estado inmutable
&lt;/span&gt;&lt;span class="nd"&gt;@dataclass&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;frozen&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;timestamp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Diferencia de Cambio como Debugging
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;La diferencia de cambio es similar a encontrar un bug entre el comportamiento esperado y el actual. Cuando tienes una cuenta por pagar de $1000 registrada cuando el dólar estaba a S/3.80, pero la pagas cuando está a S/3.85, esa diferencia necesita ser registrada - como cuando haces un diff entre versiones de código.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Implementación Práctica
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Modelos Base
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.validators&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;MinValueValidator&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="c1"&gt;# Solo puede haber una moneda base
&lt;/span&gt;            &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;update&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Currencies&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;rates_from&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;rates_to&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;validators&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;MinValueValidator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.0001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;is_sbs&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Is SBS Rate&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;help_text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Indica si es tipo de cambio oficial SBS&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;unique_together&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La moneda origen y destino no pueden ser iguales&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_sbs&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_sbs&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exclude&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ya existe un tipo de cambio SBS para esta fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear tipo de cambio inverso automáticamente
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;is_sbs&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_sbs&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; (&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_balance_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;DoesNotExist&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No existe tipo de cambio para &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;TRANSACTION_TYPES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;IN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ingreso&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;OUT&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Egreso&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;transactions&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TRANSACTION_TYPES&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;blank&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;TextField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El tipo de cambio debe corresponder a la moneda de la cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Actualizar saldo de la cuenta
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;multiplier&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;IN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-1.0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;multiplier&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Configuración del Admin
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils.html&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;format_html&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CurrencyAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRateAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_sbs&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;is_sbs&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_from__code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency_to__code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date_hierarchy&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexAccountAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;base_currency_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;base_currency_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;try&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;base_balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;base_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;except&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;Exception&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;format_html&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;&amp;lt;span style=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;color: red;&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;&amp;gt;{}&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="nf"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;base_currency_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;short_description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Balance en Moneda Base&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexTransactionAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;amount_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account__currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account__name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date_hierarchy&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;amount_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;base_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;base_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;amount_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;short_description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Monto en Moneda Base&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Tests Unitarios
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.test&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.utils&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setUp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear monedas base
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;PEN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Soles&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;USD&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Dólares&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear tipo de cambio
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.85&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;is_sbs&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear cuenta
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1041&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Cuenta Corriente USD&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_exchange_rate_inverse&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Verifica que se cree automáticamente el tipo de cambio inverso&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;inverse_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertAlmostEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nf"&gt;float&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;inverse_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nf"&gt;float&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_account_balance_update&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Verifica la actualización correcta del saldo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;initial_balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear transacción de ingreso
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;transaction&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;IN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Test transaction&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;refresh_from_db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;initial_balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar balance en moneda base
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;base_balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;base_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.85&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_invalid_exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Verifica que no se pueden crear tipos de cambio inválidos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo Real: Sistema de Transferencias
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Caso de Uso: Transferencia entre Cuentas
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;transaction&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;transfer_between_accounts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;tuple&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Realiza una transferencia entre cuentas, manejando la conversión
    de monedas si es necesario.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;transaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;atomic&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Obtener tipo de cambio si las monedas son diferentes
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear transacción de salida
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;outgoing&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;OUT&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia a &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Calcular monto en moneda destino si es necesario
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;incoming_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;incoming_amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;exchange_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear transacción de ingreso
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;incoming&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;to_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;IN&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;incoming_amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Transferencia desde &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;from_account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;outgoing&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;incoming&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Validaciones de Seguridad&lt;/strong&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar &lt;code&gt;decimal.Decimal&lt;/code&gt; para todos los cálculos monetarios&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas (continuación)
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Validaciones de Seguridad&lt;/strong&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar &lt;code&gt;decimal.Decimal&lt;/code&gt; para todos los cálculos monetarios&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar validaciones a nivel de modelo&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Utilizar transacciones atómicas para operaciones críticas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mantener un registro de auditoría
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# models.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AuditMixin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;updated_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;auth.User&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%(class)s_created&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;updated_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;auth.User&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;%(class)s_updated&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexTransaction&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AuditMixin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# ... (código anterior del modelo) ...
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Solo en creación
&lt;/span&gt;            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;not&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;hasattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;created_by&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;hasattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;_current_user&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;created_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;_current_user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;hasattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;_current_user&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;updated_by&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;_current_user&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Manejo de Errores&lt;/strong&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Implementar excepciones personalizadas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Logging detallado&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mensajes de error amigables en el admin
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# exceptions.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;Exception&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Base exception for forex operations&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ExchangeRateError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ForexError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Raised when there&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;s an issue with exchange rates&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;InsufficientFundsError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ForexError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Raised when an account has insufficient funds&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;pass&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# models.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;logging&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;logging&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;getLogger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;__name__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AuditMixin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;withdraw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="bp"&gt;None&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;logger&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Insufficient funds in account &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;: &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, amount=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;InsufficientFundsError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Saldo insuficiente. Disponible: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Patrones de Diseño Recomendados&lt;/strong&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Repository Pattern para acceso a datos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Service Layer para lógica de negocio&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Command Pattern para operaciones complejas
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# services.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nd"&gt;@staticmethod&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;calculate_exchange_difference&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Calcula la diferencia de cambio para una cuenta en un período
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;initial_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date_from&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;final_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date_to&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;initial_value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;initial_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;final_value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;final_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;final_value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;initial_value&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexReportService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nd"&gt;@staticmethod&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;get_position_report&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;dict&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Genera reporte de posición de cambio
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;is_base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;accounts&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;positions&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[],&lt;/span&gt;
            &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;accounts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;balance_base&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_balance_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;positions&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance_base&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balance_base&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balance_base&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Tests Adicionales
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# tests.py
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ForexServiceTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setUp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# ... (setup anterior) ...
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_exchange_difference_calculation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Verifica el cálculo correcto de la diferencia de cambio
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear tipos de cambio para diferentes fechas
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;date1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;date1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;timedelta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;days&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.85&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date1&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;ExchangeRate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_from&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency_to&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pen&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.90&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date2&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Establecer saldo en la cuenta
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Calcular diferencia de cambio
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;difference&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;calculate_exchange_difference&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date2&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# La diferencia debería ser (3.90 - 3.85) * 1000 = 50
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;difference&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;50.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_position_report&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
        Verifica la generación correcta del reporte de posición
        &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;timezone&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;now&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear algunas cuentas con saldos
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;ForexAccount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;currency&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;usd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1042&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Otra cuenta USD&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ForexReportService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_position_report&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;len&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;positions&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]),&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertGreater&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;position&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_base_currency&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Has aprendido a implementar un sistema robusto de control de cambios en Django que:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Maneja tipos de cambio y diferencias cambiarias&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementa validaciones y seguridad&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Proporciona reportes de posición de cambio&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Es fácilmente extensible&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

</description>
    </item>
    <item>
      <title>Contabilidad para Django Developers: Implementando Asientos Contables</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 09 Nov 2024 00:23:12 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-asientos-contables-2cmg</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-asientos-contables-2cmg</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Introducción
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Como desarrollador de Django, ¿alguna vez te has enfrentado al desafío de implementar un sistema contable y te has sentido abrumado por la terminología y los conceptos? No estás solo. La contabilidad puede parecer un mundo completamente diferente, pero en realidad tiene muchas similitudes con la programación.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Este tutorial te guiará paso a paso en la implementación de un sistema de asientos contables en Django, utilizando analogías familiares para desarrolladores. Aprenderás a manejar diferentes tipos de asientos contables (apertura, operativos, ajustes y cierre) de una manera que tenga sentido para tu mente de programador.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Al final de este tutorial, serás capaz de implementar un sistema contable robusto utilizando solo el admin de Django, con validaciones sólidas y pruebas automatizadas.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prerrequisitos
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Python 3.12&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Django 5.0+&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Conocimientos básicos de modelos en Django&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Familiaridad con el admin de Django&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conceptos Clave
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Asientos Contables = Transacciones en Base de Datos
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Piensa en los asientos contables como transacciones en una base de datos:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Asiento de Apertura&lt;/strong&gt;: Es como el &lt;code&gt;initial migration&lt;/code&gt; de tus modelos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Asientos Operativos&lt;/strong&gt;: Similar a los &lt;code&gt;CRUD operations&lt;/code&gt; diarios&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Asientos de Ajuste&lt;/strong&gt;: Como un &lt;code&gt;database cleanup script&lt;/code&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Asientos de Cierre&lt;/strong&gt;: Equivalente a un &lt;code&gt;end-of-period backup&lt;/code&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Implementación de Modelos
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;enum&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Enum&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;datetime&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TextChoices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;APERTURA&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;AP&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Apertura&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;OPERATIVO&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;OP&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Operativo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;AJUSTE&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;AJ&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ajuste&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;CIERRE&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;CI&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Cierre&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;codigo&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;nombre&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;es_deudora&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;help_text&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;True para cuentas que aumentan con débito&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;codigo&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;nombre&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;codigo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;año&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;PositiveIntegerField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;esta_cerrado&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BooleanField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;unique_together&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;año&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;esta_cerrado&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
                &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CIERRE&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;count&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;No se puede cerrar un libro sin asiento de cierre&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Libro Contable &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;año&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;OPERATIVO&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;TextField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_validar_fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_validar_tipo_asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_validar_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validar_fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;year&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;año&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La fecha debe corresponder al año del libro contable&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validar_tipo_asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;APERTURA&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_validar_apertura&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;elif&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CIERRE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;_validar_cierre&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validar_apertura&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;APERTURA&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exclude&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ya existe un asiento de apertura para este libro&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validar_cierre&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CIERRE&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exclude&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;exists&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ya existe un asiento de cierre para este libro&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;_validar_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;hasattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total_debe&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total_haber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;detalle&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;detalles&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total_debe&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;detalle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debe&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;total_haber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;detalle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;haber&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_debe&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;total_haber&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El asiento debe estar balanceado (debe = haber)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get_tipo_display&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;50&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;detalles&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CASCADE&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;cuenta&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;debe&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;haber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debe&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;haber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Un movimiento no puede tener debe y haber simultáneamente&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debe&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;haber&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;El movimiento debe tener un valor en debe o haber&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Configuración del Admin
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.forms&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ModelForm&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;DetalleAsientoInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TabularInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;extra&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;min_num&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AsientoAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_debe&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_haber&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;inlines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;DetalleAsientoInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;total_debe&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;detalles&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debe&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;total_haber&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;detalles&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;aggregate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;haber&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;CuentaAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;codigo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;nombre&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;es_deudora&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;codigo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;nombre&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nd"&gt;@admin.register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;LibroContableAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;año&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;esta_cerrado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;esta_cerrado&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Tests Automatizados
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.test&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AsientoTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setUp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;año&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2024&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cuenta_caja&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;codigo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1.1.1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;nombre&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Caja&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;es_deudora&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cuenta_capital&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;codigo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3.1.1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;nombre&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Capital&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;es_deudora&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_asiento_apertura&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-01-01&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;APERTURA&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asiento de apertura&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cuenta_caja&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debe&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;cuenta&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cuenta_capital&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;haber&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Debería validar sin errores
&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Intentar crear otro asiento de apertura
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-01-01&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;APERTURA&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Segundo asiento de apertura&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo Real: Sistema de Transferencias
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;realizar_transferencia&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;libro_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;cuenta_origen_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;cuenta_destino_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;int&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;monto&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;str&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;
    Crea un asiento contable para una transferencia entre cuentas.
    &lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;LibroContable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;pk&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;libro&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fecha&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;tipo&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AsientoTipo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;OPERATIVO&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;descripcion&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Movimiento de salida
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;cuenta_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cuenta_origen_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;haber&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;monto&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Movimiento de entrada
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;DetalleAsiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;cuenta_id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cuenta_destino_id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;debe&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;monto&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;asiento&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Validaciones de Seguridad&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Implementar permisos por tipo de asiento&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Validar fechas y períodos contables&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Prevenir modificaciones en libros cerrados&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Manejo de Errores&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar transacciones para operaciones atómicas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar rollback en caso de error&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Registrar auditoría de cambios&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Patrones de Diseño&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar Factory Method para diferentes tipos de asientos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar Observer para notificaciones&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Aplicar Strategy para diferentes reglas contables&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Has aprendido a implementar un sistema contable básico pero robusto en Django, utilizando solo el admin. Los conceptos clave que debes recordar son:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Los asientos contables son como transacciones en una base de datos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Las validaciones son cruciales para mantener la integridad de los datos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;El admin de Django es suficiente para muchas operaciones contables&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

</description>
    </item>
    <item>
      <title>Contabilidad para Django Developers: Implementando Estados Financieros</title>
      <dc:creator>Enrique Lazo Bello</dc:creator>
      <pubDate>Fri, 08 Nov 2024 23:49:12 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-estados-financieros-58j0</link>
      <guid>https://dev.to/enlabe/contabilidad-para-django-developers-implementando-estados-financieros-58j0</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Introducción
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Como desarrollador Django, ¿alguna vez te has enfrentado al desafío de implementar un sistema contable y te has sentido abrumado por la terminología financiera? No estás solo. La contabilidad puede parecer un mundo completamente diferente a la programación, pero en realidad, comparte muchos conceptos similares a los que ya conoces.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En este tutorial, aprenderás a implementar un sistema de estados financieros utilizando Django y su potente admin interface, traduciendo conceptos contables a términos de programación que ya conoces. Por ejemplo, verás cómo un asiento contable es similar a una transacción en una base de datos, y cómo el principio de partida doble es comparable a mantener la integridad referencial.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Al final de este tutorial, serás capaz de implementar un sistema contable básico pero robusto, con validaciones automáticas y tests unitarios, todo desde el Django Admin.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Prerrequisitos
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Python 3.12&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Django 5.0&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Conocimientos básicos de modelos Django y Django Admin&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;SQLite o PostgreSQL para la base de datos&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conceptos Clave
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  La Contabilidad desde una Perspectiva de Programador
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Antes de sumergirnos en el código, vamos a establecer algunas analogías:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Balance General = Estado de la Aplicación&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Similar a cómo guardamos el estado de una aplicación&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Activo = Recursos (como RAM o espacio en disco)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Pasivo = Recursos comprometidos (como procesos en background)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Patrimonio = Recursos netos disponibles&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Estado de Resultados = Logs de Operaciones&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Como un log de transacciones&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ingresos = Datos entrantes&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Gastos = Recursos consumidos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Utilidad = Resultado final del proceso&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Implementación
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Modelos Base
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Sum&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountType&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TextChoices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;ASSET&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Activo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;LIABILITY&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;LIABILITY&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Pasivo&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;EQUITY&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EQUITY&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Patrimonio&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;INCOME&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;INCOME&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Ingreso&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;EXPENSE&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EXPENSE&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Gasto&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UUIDField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;primary_key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;editable&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unique&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;AccountType&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;blank&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;children&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;updated_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;indexes&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Index&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fields&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]),&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Index&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fields&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]),&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;La cuenta padre debe ser del mismo tipo.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="nd"&gt;@property&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;calculated_balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Calcula el balance incluyendo subcuentas&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;child&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;children&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;():&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;child&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;calculated_balance&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UUIDField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;primary_key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;editable&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;TextField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;created_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now_add&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;updated_at&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DateTimeField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;auto_now&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asiento Contable&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asientos Contables&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;ordering&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-created_at&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;__str__&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asiento #&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; - &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;hasattr&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debits&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credits&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;debits&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;credits&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Los débitos y créditos deben ser iguales.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;UUIDField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;primary_key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;uuid4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;editable&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;CASCADE&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;ForeignKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;on_delete&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;PROTECT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;related_name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DecimalField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_digits&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;15&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal_places&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;CharField&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;max_length&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;blank&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Meta&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Línea de Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;verbose_name_plural&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Líneas de Asiento&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Los valores no pueden ser negativos.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Una línea no puede tener débito y crédito simultáneamente.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;raise&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Debe especificar un débito o un crédito.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;full_clean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Actualizar balance de la cuenta
&lt;/span&gt;        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;_state&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;adding&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Solo para nuevos registros
&lt;/span&gt;            &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="nf"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;kwargs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Configuración del Admin
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.contrib&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.db&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;models&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;parent&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_filter&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;search_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;readonly_fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TabularInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;extra&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;fields&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;JournalEntryAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ModelAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;list_display&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;inlines&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JournalEntryLineInline&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;total_debit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;total_credit&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;obj&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entries&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;site&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;AccountAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;admin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;site&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;register&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryAdmin&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Tests Unitarios
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.test&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;django.core.exceptions&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;decimal&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Decimal&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;AccountingTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;TestCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setUp&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="c1"&gt;# Crear cuentas de prueba
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Caja&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;bank&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1001&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Banco&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;ASSET&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;capital&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;3000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Capital&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;EQUITY&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_double_entry_principle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Prueba el principio de partida doble&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-01-01&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Aporte inicial&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Crear líneas de asiento
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;capital&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;credit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="c1"&gt;# Verificar balances
&lt;/span&gt;        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;refresh_from_db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;capital&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;refresh_from_db&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertEqual&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;capital&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;test_invalid_entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
        &lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Prueba validaciones de asientos inválidos&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"""&lt;/span&gt;
        &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;JournalEntry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;date&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;2024-01-01&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Asiento inválido&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;with&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;assertRaises&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ValidationError&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
            &lt;span class="n"&gt;JournalEntryLine&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;entry&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;account&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;self&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cash&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                &lt;span class="n"&gt;debit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Decimal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;-1000.00&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Valor negativo
&lt;/span&gt;            &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Ejemplo Práctico: Sistema de Transferencias
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Crear las Cuentas Base
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Desde el admin de Django, crea las siguientes cuentas:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Activos

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Caja (1000)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Banco (1001)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;Pasivos

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Cuentas por Pagar (2000)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;Patrimonio

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Capital (3000)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;Ingresos

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Ventas (4000)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;Gastos

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Gastos Operativos (5000)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  2. Registrar una Transacción
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Para registrar una venta en efectivo:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Crear nuevo JournalEntry&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Fecha: La fecha de la transacción&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Descripción: "Venta al contado"&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Agregar líneas:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Débito a Caja (1000) por $100&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Crédito a Ventas (4000) por $100&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  3. Verificar Balances
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Desde el shell de Django
&lt;/span&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;accounting.models&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Verificar balance de caja
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;caja&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Balance de caja: $&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;caja&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Verificar balance de ventas
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ventas&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Account&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;objects&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;4000&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Balance de ventas: $&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ventas&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;balance&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Mejores Prácticas
&lt;/h2&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Validaciones de Seguridad&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar transacciones de base de datos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar permisos granulares en el admin&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mantener log de cambios&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Manejo de Errores&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Validar balances negativos según tipo de cuenta&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Verificar referencias circulares en cuentas&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar rollback en caso de error&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Patrones de Diseño&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Usar Factory Method para crear asientos predefinidos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Implementar Observer para actualizar balances&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Aplicar Command para operaciones complejas&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusión
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Has aprendido a implementar un sistema contable básico usando Django y su admin interface. Los conceptos clave que debes recordar son:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;La contabilidad es similar a mantener estado en tu aplicación&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;El principio de partida doble garantiza la integridad de los datos&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Las validaciones automáticas previenen errores comunes&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

</description>
    </item>
  </channel>
</rss>
