The latest articles on DEV Community by Feyza Nur Dandal (@feyzadandal). https://dev.to/feyzadandal https://media2.dev.to/dynamic/image/width=90,height=90,fit=cover,gravity=auto,format=auto/https:%2F%2Fdev-to-uploads.s3.us-east-2.amazonaws.com%2Fuploads%2Fuser%2Fprofile_image%2F3976535%2F889e8a5f-67fa-4cae-a0af-a2e815a581ca.jpg https://dev.to/feyzadandal en Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:51:47 +0000 https://dev.to/feyzadandal/fail-closed-yapisi-7ag https://dev.to/feyzadandal/fail-closed-yapisi-7ag <p>Geçen gün NAC sistemlerinin çalışma mantığını incelerken ilgimi çeken bir konu oldu. Bir cihaz ağa bağlanmak istediğinde sistem bazen "emin değilim" deyip bağlantıyı tamamen reddediyor.</p> <p>İlk başta bana garip geldi. Sonuçta veritabanı kısa süreliğine erişilemiyorsa ya da kullanıcı bilgisini doğrulayan servis cevap vermiyorsa, neden kullanıcıyı bekletmek yerine tamamen engelliyoruz?</p> <p>Biraz düşününce bunun aslında bilinçli bir tasarım kararı olduğunu fark ettim.</p> <p>Çünkü NAC sistemlerinin görevi internete bağlamak değil, <strong>kimin bağlanabileceğine karar vermek</strong>.</p> <p>Mesela kullanıcı bilgilerini kontrol etmek için veritabanına gittiniz ama cevap alamadınız. Elinizde iki seçenek var.</p> <p>İlki, "Doğrulayamadım ama büyük ihtimalle sorun yoktur." deyip kullanıcıyı içeri almak.</p> <p>İkincisi ise "Doğrulayamıyorsam izin de vermem." demek.</p> <p>İlk yöntem kullanıcı açısından daha rahat görünüyor. Kimse bağlantısının kesilmesini istemez.</p> <p>Ama şöyle bir soru geliyor aklıma:</p> <p>Ya bağlanmaya çalışan kişi gerçekten yetkili biri değilse?</p> <p>Sadece doğrulama servisi çalışmadığı için kurumsal ağa erişim kazanmış olacak.</p> <p>İşte bu yüzden birçok güvenlik ürünü <strong>Fail Closed</strong> denilen yaklaşımı tercih ediyor.</p> <p>Yani sistem emin olamadığında varsayılan cevap "izin verme" oluyor.</p> <p>Tabii bunun bir bedeli de var. Bazen gerçekten yetkili olan kullanıcılar da geçici olarak ağa bağlanamayabiliyor.</p> <p>Burada aslında güvenlik ile kullanılabilirlik arasında bir tercih yapılıyor.</p> <p>Ben bu konuyu öğrenmeden önce hata durumunda kullanıcıyı mümkün olduğunca mağdur etmemek gerektiğini düşünürdüm. Ama konu ağ güvenliği olunca bakış açısı değişiyor.</p> <p>Bazen en güvenli karar, "emin değilsem izin vermem" diyebilmek oluyor.</p> architecture cybersecurity security Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:30:38 +0000 https://dev.to/feyzadandal/policy-engine-sifirdan-nasil-tasarlanir-3eof https://dev.to/feyzadandal/policy-engine-sifirdan-nasil-tasarlanir-3eof <p>Policy Engine'i ilk duyduğumda onu yalnızca "if-else yazan bir servis" olarak düşünüyordum.</p> <p>Ancak zamanla fark ettim ki iyi tasarlanmış bir Policy Engine aslında küçük bir karar motorudur.</p> <h2> Policy Nedir? </h2> <p>En basit haliyle policy, belirli şartlar sağlandığında uygulanacak kuraldır.</p> <p>Örneğin:</p> <p>IF</p> <p>Department = IT</p> <p>THEN</p> <p>VLAN = 20</p> <p>Gerçek sistemlerde ise yüzlerce hatta binlerce politika bulunabilir.</p> <h2> Policy Engine'in Görevi </h2> <p>Policy Engine'in tek görevi karar vermektir.</p> <p>Şunları yapmamalıdır:</p> <ul> <li>SQL sorgusu yazmak</li> <li>Redis yönetmek</li> <li>HTTP isteği almak</li> <li>Kullanıcı oluşturmak</li> </ul> <p>Bunlar başka servislerin sorumluluğudur.</p> <h2> Policy Nasıl Değerlendirilir? </h2> <p>Genellikle süreç şu şekilde ilerler:</p> <ol> <li>FastAPI gerekli kullanıcı bilgilerini toplar.</li> <li>Policy Engine'e standart bir veri modeli gönderilir.</li> <li>Kurallar öncelik sırasına göre değerlendirilir.</li> <li>İlk eşleşen politika seçilir.</li> <li>Sonuç FastAPI'ye geri döndürülür.</li> </ol> <p>Bu yaklaşım hem okunabilir hem de test edilebilir bir yapı oluşturur.</p> <h2> Neden Ayrı Bir Servis? </h2> <p>Policy kuralları zaman içinde sürekli değişebilir.</p> <p>Yeni departmanlar eklenebilir.</p> <p>Yeni cihaz tipleri tanımlanabilir.</p> <p>Yeni VLAN yapıları oluşturulabilir.</p> <p>Policy Engine bağımsız olduğunda bu değişiklikler diğer servisleri etkilemeden yönetilebilir.</p> <h2> Gelecekte Neler Eklenebilir? </h2> <p>Modern Policy Engine'lerde yalnızca sabit kurallar bulunmaz.</p> <p>Örneğin;</p> <ul> <li>Saat bazlı politikalar</li> <li>Konum bazlı erişim</li> <li>Risk skoru</li> <li>Cihaz güvenlik seviyesi</li> <li>Yapay zekâ destekli karar mekanizmaları</li> </ul> <p>gibi gelişmiş özellikler de eklenebilir.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Policy Engine yalnızca karar veren bir servis değildir.</p> <p>Doğru tasarlandığında tüm güvenlik mimarisinin merkezinde yer alan, esnek ve genişletilebilir bir kural motoruna dönüşebilir.</p> <p>Backend geliştiricileri için Policy Engine tasarımını anlamak, ölçeklenebilir sistemler geliştirme konusunda önemli bir adımdır.</p> architecture backend softwareengineering systemdesign Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:29:32 +0000 https://dev.to/feyzadandal/bir-radius-paketi-satir-satir-nasil-okunur-4alf https://dev.to/feyzadandal/bir-radius-paketi-satir-satir-nasil-okunur-4alf <p>İlk kez bir RADIUS logu açtığımda karşıma onlarca bilinmeyen alan çıkmıştı.</p> <p>User-Name</p> <p>NAS-IP-Address</p> <p>Calling-Station-Id</p> <p>Message-Authenticator...</p> <p>İlk bakışta oldukça karmaşık görünüyordu.</p> <p>Aslında her satırın çok net bir görevi vardır.</p> <h2> Access-Request </h2> <p>Bir cihaz ağa bağlanmak istediğinde Switch önce bir Access-Request paketi oluşturur.</p> <p>Bu paket, FreeRADIUS'a gönderilir.</p> <p>Buradaki amaç şudur:</p> <blockquote> <p>"Bu kullanıcı ağa bağlanmak istiyor."</p> </blockquote> <h2> User-Name </h2> <p>Bu alan çoğu zaman kullanıcı adını içerir.</p> <p>Örneğin:</p> <p>feyza</p> <p>Bazı MAB senaryolarında ise kullanıcı adı yerine MAC adresi bulunabilir.</p> <h2> Calling-Station-Id </h2> <p>Bu alan genellikle istemci cihazın MAC adresini içerir.</p> <p>Örneğin:</p> <p>AA:BB:CC:11:22:33</p> <p>Switch cihazı bu adres üzerinden tanımaya çalışır.</p> <h2> NAS-IP-Address </h2> <p>NAS (Network Access Server), bağlantıyı başlatan ağ cihazıdır.</p> <p>Bu alan, isteği gönderen Switch veya Access Point'in IP adresini içerir.</p> <p>Böylece RADIUS sunucusu isteğin hangi ağ cihazından geldiğini bilir.</p> <h2> NAS-Identifier </h2> <p>Bazı ortamlarda cihazın IP adresi yerine anlamlı bir isim kullanılır.</p> <p>Örneğin:</p> <p>Switch-HQ-01</p> <p>Bu alan log analizini kolaylaştırır.</p> <h2> NAS-Port </h2> <p>İstemcinin bağlı olduğu fiziksel port bilgisidir.</p> <p>Örneğin:</p> <p>Port 24</p> <p>Bu bilgi özellikle kablolu bağlantılarda oldukça değerlidir.</p> <h2> Message-Authenticator </h2> <p>Bu alan paketin bütünlüğünü doğrulamak için kullanılır.</p> <p>Shared Secret ile birlikte çalışarak paketin değiştirilmediğinin doğrulanmasına yardımcı olur.</p> <h2> Access-Accept </h2> <p>Backend gerekli kontrolleri tamamladıktan sonra FreeRADIUS Switch'e cevap gönderir.</p> <p>Örneğin:</p> <ul> <li>Access-Accept</li> <li>Access-Reject</li> <li>Access-Challenge</li> </ul> <p>En sık karşılaşılan cevap Access-Accept'tir.</p> <p>Bu cevap içerisinde VLAN bilgisi gibi ek özellikler de bulunabilir.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Bir RADIUS paketini okuyabilmek, NAC geliştiren bir mühendisin en önemli yetkinliklerinden biridir.</p> <p>Çünkü sistemde yaşanan birçok problem doğrudan RADIUS logları üzerinden analiz edilir.</p> cybersecurity networking security Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:28:47 +0000 https://dev.to/feyzadandal/device-profiling-nedir-nac-bir-cihazin-yazici-mi-laptop-mu-oldugunu-nasil-anlar-p15 https://dev.to/feyzadandal/device-profiling-nedir-nac-bir-cihazin-yazici-mi-laptop-mu-oldugunu-nasil-anlar-p15 <p>Network Access Control sistemlerini öğrenmeye başladığımda aklıma gelen ilk sorulardan biri şuydu:</p> <blockquote> <p>"Sistem, bağlanan cihazın gerçekten yazıcı mı yoksa bir bilgisayar mı olduğunu nasıl anlayabiliyor?"</p> </blockquote> <p>İlk akla gelen cevap MAC adresidir.</p> <p>Ancak modern NAC çözümleri bunun çok ötesine geçer.</p> <h2> Neden Sadece MAC Adresi Yetmez? </h2> <p>MAC adresleri değiştirilebilir.</p> <p>Bir saldırgan bilgisayarının MAC adresini şirketteki bir yazıcının MAC adresiyle değiştirebilir.</p> <p>Bu saldırıya <strong>MAC Spoofing</strong> denir.</p> <p>Eğer sistem yalnızca MAC adresine güvenseydi, saldırgan kolayca yazıcı gibi davranabilirdi.</p> <h2> Device Profiling Nedir? </h2> <p>Device Profiling, ağa bağlanan cihazın özelliklerini analiz ederek cihaz tipini tahmin etme sürecidir.</p> <p>Amaç yalnızca "kim bağlandı?" sorusunu değil,</p> <p>"Nasıl bir cihaz bağlandı?" sorusunu da cevaplamaktır.</p> <h2> Hangi Bilgiler Kullanılır? </h2> <p>Modern NAC ürünleri birçok farklı kaynağı birlikte değerlendirir.</p> <p>Örneğin;</p> <ul> <li>MAC adresinin üretici bilgisi (OUI)</li> <li>DHCP Fingerprint</li> <li>İşletim sistemi</li> <li>LLDP/CDP bilgileri</li> <li>Açık servisler</li> <li>Trafik davranışı</li> <li>Kullanılan protokoller</li> <li>Cihazın geçmiş bağlantıları</li> </ul> <p>Tek başına hiçbir bilgi yeterli değildir.</p> <p>Ancak hepsi birlikte değerlendirildiğinde oldukça doğru sonuçlar elde edilir.</p> <h2> Gerçek Bir Senaryo </h2> <p>Veritabanında kayıtlı cihaz:</p> <p>MAC:<br> AA:BB:CC...</p> <p>Tür:<br> HP LaserJet Yazıcı</p> <p>Ancak yeni bağlantıda sistem şunları görüyor:</p> <ul> <li>Windows 11</li> <li>SMB trafiği</li> <li>Tarayıcı kullanımı</li> <li>Chrome User-Agent</li> </ul> <p>Bu durumda Device Profiling servisi şunu söyleyebilir:</p> <blockquote> <p>"Bu MAC yazıcıya ait görünüyor ancak davranışları bir bilgisayara ait."</p> </blockquote> <p>Sonuç olarak erişim reddedilebilir veya cihaz karantinaya alınabilir.</p> <h2> Device Profiling Neden Ayrı Bir Servis Olabilir? </h2> <p>Profil çıkarma işlemi zamanla oldukça karmaşık hale gelir.</p> <p>Yeni cihaz tipleri eklenebilir.</p> <p>Yeni fingerprint kuralları yazılabilir.</p> <p>Bu nedenle büyük NAC ürünlerinde Device Profiling çoğu zaman bağımsız bir servis olarak tasarlanır.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Device Profiling, yalnızca cihazı tanımaya çalışan bir mekanizma değildir.</p> <p>Asıl amacı, kimlik doğrulama sürecini daha güvenli hale getirmek ve sahte cihazların kurumsal ağa erişmesini zorlaştırmaktır.</p> cybersecurity infosec networking security Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:27:10 +0000 https://dev.to/feyzadandal/mikroservis-mimarisi-monolith-yerine-neden-mikroservis-ahd https://dev.to/feyzadandal/mikroservis-mimarisi-monolith-yerine-neden-mikroservis-ahd <p>İlk backend projelerimde her şeyi tek uygulamanın içine yazıyordum.</p> <p>Authentication, kullanıcı yönetimi, loglama, bildirimler...</p> <p>Hepsi tek kod tabanındaydı.</p> <p>Bu yaklaşım küçük projelerde işe yarasa da büyük sistemlerde ciddi sorunlar oluşturuyor.</p> <h2> Monolith Nedir? </h2> <p>Monolith mimaride tüm uygulama tek bir servis olarak çalışır.<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>Frontend ↓ Backend ↓ Database </code></pre> </div> <p>İlk başta oldukça basit görünür.</p> <p>Ancak proje büyüdükçe;</p> <ul> <li>Kod karmaşıklaşır.</li> <li>Test etmek zorlaşır.</li> <li>Yeni özellik eklemek riskli hale gelir.</li> </ul> <h2> Mikroservis Yaklaşımı </h2> <p>Mikroservis mimarisinde her servis yalnızca tek bir iş yapar.</p> <p>Örneğin;<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>Authentication Service Policy Service Device Service Audit Service Notification Service </code></pre> </div> <p>Her biri bağımsız geliştirilebilir.</p> <p>Bağımsız dağıtılabilir.</p> <p>Bağımsız ölçeklenebilir.</p> <h2> NAC Sistemlerinde Neden Kullanılır? </h2> <p>Bir NAC ürünü yalnızca kullanıcı doğrulamaz.</p> <p>Aynı anda;</p> <ul> <li>RADIUS isteklerini işler.</li> <li>Policy hesaplar.</li> <li>Cihazları yönetir.</li> <li>Log toplar.</li> <li>Alarm üretir.</li> <li>Yönetim paneline veri sağlar.</li> </ul> <p>Tüm bunları tek uygulamada toplamak zamanla yönetilemez hale gelir.</p> <h2> Single Responsibility </h2> <p>Mikroservislerin en büyük avantajlarından biri tek sorumluluk ilkesini desteklemesidir.</p> <p>Örneğin;</p> <p>Policy Engine yalnızca karar verir.</p> <p>Audit servisi yalnızca log tutar.</p> <p>Notification servisi yalnızca bildirim gönderir.</p> <p>Her servis kendi alanında uzmanlaşır.</p> <h2> Dezavantajları </h2> <p>Elbette mikroservis her zaman en doğru seçim değildir.</p> <p>Servisler arası iletişim,</p> <p>Dağıtık loglama,</p> <p>Monitoring,</p> <p>Deployment</p> <p>gibi yeni problemleri de beraberinde getirir.</p> <p>Bu nedenle küçük projelerde monolith çoğu zaman daha mantıklı olabilir.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Mikroservis mimarisi yalnızca büyük şirketlerin kullandığı popüler bir yaklaşım değildir.</p> <p>Doğru uygulandığında bakım kolaylığı, ölçeklenebilirlik ve ekiplerin bağımsız çalışabilmesi açısından büyük avantaj sağlar.</p> architecture backend microservices softwareengineering Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:26:11 +0000 https://dev.to/feyzadandal/mac-spoofing-nedir-nac-sistemleri-bunu-nasil-engeller-2hbc https://dev.to/feyzadandal/mac-spoofing-nedir-nac-sistemleri-bunu-nasil-engeller-2hbc <p>MAC Authentication Bypass (MAB) öğrenirken aklıma şu soru gelmişti:</p> <blockquote> <p>"Bir saldırgan yazıcının MAC adresini kopyalarsa sisteme giremez mi?"</p> </blockquote> <p>Aslında bu soru, Network Access Control ürünlerinin neden var olduğunu anlamak için mükemmel bir başlangıç noktası.</p> <h2> Önce MAC Adresi Nedir? </h2> <p>Her ağ kartının üretici tarafından verilen benzersiz bir MAC adresi vardır.</p> <p>Örneğin:<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>00:1A:2B:3C:4D:5E </code></pre> </div> <p>Switch cihazları birbirinden ayırmak için öncelikle bu adresi kullanır.</p> <h2> MAC Spoofing Nedir? </h2> <p>MAC Spoofing, bir cihazın kendi MAC adresini başka bir cihazın MAC adresiyle değiştirmesidir.</p> <p>Örneğin saldırgan;<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>Laptop ↓ MAC = Yazıcının MAC'i </code></pre> </div> <p>şeklinde davranabilir.</p> <p>Artık Switch ilk bakışta bu cihazı yazıcı sanabilir.</p> <h2> Peki NAC Burada Neden Hemen Aldatılmıyor? </h2> <p>Çünkü modern NAC çözümleri yalnızca MAC adresine bakmaz.</p> <p>Örneğin;</p> <ul> <li>Cihaz tipi</li> <li>İşletim sistemi</li> <li>DHCP Fingerprint</li> <li>LLDP/CDP bilgileri</li> <li>Daha önce bağlandığı Switch</li> <li>Port bilgisi</li> <li>Davranış analizi</li> </ul> <p>gibi birçok farklı bilgi birlikte değerlendirilir.</p> <h2> Gerçek Bir Senaryo </h2> <p>Diyelim ki şirkette kayıtlı bir yazıcının MAC adresi şu olsun:<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>AA:BB:CC:11:22:33 </code></pre> </div> <p>Ancak aynı MAC adresiyle bu kez Windows 11 çalışan bir laptop bağlanıyor.</p> <p>Policy Engine veya Device Profiling servisi şunu fark edebilir:</p> <p>Beklenen cihaz:<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>HP LaserJet Yazıcı </code></pre> </div> <p>Gelen cihaz:<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>Windows Laptop </code></pre> </div> <p>MAC aynı olsa bile cihaz davranışı tamamen farklıdır.</p> <p>Bu durumda erişim reddedilebilir veya cihaz karantina VLAN'ına alınabilir.</p> <h2> Quarantine VLAN </h2> <p>Birçok NAC çözümünde şüpheli cihazlar doğrudan şirket ağına alınmaz.</p> <p>Bunun yerine yalnızca belirli güvenlik servislerine erişebildikleri özel bir VLAN'a yönlendirilirler.</p> <p>Buna Quarantine VLAN adı verilir.</p> <p>Bu yaklaşım hem güvenliği artırır hem de olası saldırıları sınırlar.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>MAC Spoofing, yalnızca MAC adresine güvenen sistemler için ciddi bir tehdittir.</p> <p>Modern NAC çözümleri ise cihazı yalnızca MAC adresiyle değil, birçok farklı özelliğiyle değerlendirerek çok katmanlı bir güvenlik modeli oluşturur.</p> cybersecurity networking security Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:21:23 +0000 https://dev.to/feyzadandal/8021x-ve-mab-laptop-ile-yazici-ayni-sekilde-neden-dogrulanmaz-18k9 https://dev.to/feyzadandal/8021x-ve-mab-laptop-ile-yazici-ayni-sekilde-neden-dogrulanmaz-18k9 <p>Bir şirkette hem çalışan laptopları hem de yazıcılar aynı ağa bağlanır.</p> <p>Peki neden hepsi aynı doğrulama yöntemini kullanmaz?</p> <p>Bu sorunun cevabı 802.1X ve MAB teknolojilerinde yatıyor.</p> <h2> 802.1X Nedir? </h2> <p>802.1X, kullanıcı veya cihazın kimliğini doğrulamak için kullanılan standart bir ağ erişim kontrol mekanizmasıdır.</p> <p>Bir çalışan bilgisayarı düşünelim.</p> <p>Kullanıcı giriş yapabilir.</p> <p>Şifre girebilir.</p> <p>Sertifika kullanabilir.</p> <p>Yani cihaz kimliğini güçlü bir şekilde kanıtlayabilir.</p> <p>Bu nedenle çalışan bilgisayarlarında genellikle 802.1X tercih edilir.</p> <h2> MAB (MAC Authentication Bypass) </h2> <p>Şimdi bir yazıcı düşünelim.</p> <p>Yazıcının;</p> <ul> <li>Kullanıcı adı yok.</li> <li>Şifresi yok.</li> <li>Giriş ekranı yok.</li> </ul> <p>Dolayısıyla 802.1X kullanamaz.</p> <p>Bu durumda Switch cihazın MAC adresini kullanarak doğrulama sürecini başlatır.</p> <p>Bu yönteme MAC Authentication Bypass denir.</p> <h2> MAB Güvenli mi? </h2> <p>MAB oldukça pratik bir çözümdür.</p> <p>Ancak tek başına güçlü bir güvenlik yöntemi değildir.</p> <p>Çünkü MAC adresleri taklit edilebilir (MAC Spoofing).</p> <p>Bu nedenle modern NAC ürünleri yalnızca MAC adresine güvenmez.</p> <p>Bunun yerine;</p> <ul> <li>Device Profiling</li> <li>Policy Engine</li> <li>Güvenlik kuralları</li> <li>Davranış analizi</li> </ul> <p>gibi ek mekanizmalar kullanılır.</p> <h2> Hangisi Daha İyi? </h2> <p>Mümkün olduğunca kullanıcı cihazlarında 802.1X tercih edilir.</p> <p>MAB ise daha çok;</p> <ul> <li>Yazıcılar</li> <li>IP Kameralar</li> <li>IP Telefonlar</li> <li>Barkod okuyucular</li> <li>IoT cihazları</li> </ul> <p>gibi kullanıcı etkileşimi olmayan cihazlarda kullanılır.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>802.1X ve MAB rakip teknolojiler değildir.</p> <p>Aksine birbirini tamamlayan iki farklı kimlik doğrulama yöntemidir.</p> <p>Kurumsal ağlarda doğru cihaz için doğru yöntemi seçmek hem güvenlik hem de kullanıcı deneyimi açısından büyük önem taşır.</p> cybersecurity networking security Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:20:22 +0000 https://dev.to/feyzadandal/dhcp-gercekte-nasil-calisir-bilgisayar-ip-adresini-nereden-alir-8gd https://dev.to/feyzadandal/dhcp-gercekte-nasil-calisir-bilgisayar-ip-adresini-nereden-alir-8gd <p>Bilgisayarımızı ağa bağladığımızda birkaç saniye içinde internete çıkabiliyoruz.</p> <p>Peki IP adresimiz bize nasıl veriliyor?</p> <p>Bunu yapan servis DHCP'dir.</p> <h2> DHCP Nedir? </h2> <p>DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol), cihazlara otomatik olarak ağ bilgileri dağıtan bir protokoldür.</p> <p>Bu bilgiler yalnızca IP adresinden ibaret değildir.</p> <p>DHCP aynı zamanda;</p> <ul> <li>Alt ağ maskesi</li> <li>Varsayılan ağ geçidi</li> <li>DNS sunucusu</li> </ul> <p>gibi bilgileri de gönderir.</p> <h2> DHCP Olmasaydı? </h2> <p>Her kullanıcıya tek tek IP vermemiz gerekirdi.</p> <p>Yüzlerce cihaz bulunan bir şirkette bunun ne kadar zor olacağını tahmin etmek zor değil.</p> <p>DHCP bu süreci tamamen otomatik hale getirir.</p> <h2> DORA Süreci </h2> <p>DHCP dört adımdan oluşur.</p> <h3> Discover </h3> <p>Cihaz ağa bağlanır.</p> <p>"Burada DHCP sunucusu var mı?"</p> <p>diye yayın yapar.</p> <h3> Offer </h3> <p>DHCP sunucusu cevap verir.</p> <p>"Sana şu IP adresini verebilirim."</p> <h3> Request </h3> <p>İstemci teklifi kabul ettiğini bildirir.</p> <h3> Acknowledge </h3> <p>DHCP sunucusu IP adresini resmen istemciye tahsis eder.</p> <p>Artık cihaz iletişim kurabilir.</p> <p>Bu dört adım DORA olarak bilinir.</p> <h2> NAC ile İlişkisi </h2> <p>DHCP genellikle kullanıcı başarılı şekilde doğrulandıktan sonra devreye girer.</p> <p>Önce kullanıcı uygun VLAN'a yerleştirilir.</p> <p>Daha sonra o VLAN'a ait DHCP sunucusundan IP adresi alır.</p> <p>Bu nedenle farklı VLAN'larda farklı IP blokları görmek oldukça normaldir.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>DHCP sayesinde milyonlarca cihaz hiçbir manuel ayar yapılmadan saniyeler içinde ağa bağlanabilir.</p> <p>Kurumsal ağlarda ise DHCP, VLAN yapısıyla birlikte çalışarak kullanıcıların doğru ağ yapılandırmasını almasını sağlar.</p> computerscience networking systemdesign Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:19:32 +0000 https://dev.to/feyzadandal/vlan-nedir-ayni-switch-uzerinde-birden-fazla-ag-nasil-olusturulur-54j3 https://dev.to/feyzadandal/vlan-nedir-ayni-switch-uzerinde-birden-fazla-ag-nasil-olusturulur-54j3 <p>Kurumsal ağları öğrenmeye başladığımda aklıma ilk gelen soru şuydu:</p> <blockquote> <p>"Madem herkes aynı switch'e bağlı, neden herkes birbirini göremiyor?"</p> </blockquote> <p>Cevap oldukça basit: VLAN.</p> <p>Aslında VLAN, fiziksel olarak aynı switch üzerinde bulunan cihazları mantıksal olarak farklı ağlara ayırmamızı sağlayan bir teknolojidir.</p> <h2> VLAN Nedir? </h2> <p>VLAN (Virtual Local Area Network), fiziksel ağdan bağımsız olarak mantıksal ağlar oluşturmayı sağlayan bir teknolojidir.</p> <p>Örneğin tek bir switch düşünelim.</p> <p>Bu switch'e;</p> <ul> <li>Muhasebe</li> <li>İnsan Kaynakları</li> <li>Yazıcılar</li> <li>Misafir kullanıcılar</li> </ul> <p>aynı anda bağlı olabilir.</p> <p>Ancak bunların aynı ağı kullanmasını istemeyiz.</p> <p>İşte burada VLAN devreye girer.</p> <h2> Gerçek Hayattan Bir Örnek </h2> <p>Bir otel düşünün.</p> <p>Herkes aynı binanın içinde kalıyor.</p> <p>Ancak herkesin oda numarası farklı.</p> <p>Siz başka bir odanın kapısını açamazsınız.</p> <p>Çünkü odalar birbirinden ayrılmıştır.</p> <p>VLAN da benzer mantıkla çalışır.</p> <p>Aynı switch üzerinde olsalar bile cihazlar farklı ağlarda bulunabilir.</p> <h2> NAC İçerisinde VLAN </h2> <p>Bir kullanıcı başarıyla doğrulandıktan sonra Policy Engine karar verir.</p> <p>Örneğin;</p> <p>IT çalışanı → VLAN20</p> <p>Muhasebe → VLAN30</p> <p>Yazıcı → VLAN40</p> <p>Misafir → VLAN99</p> <p>Bu karar daha sonra Switch'e iletilir.</p> <p>Switch ilgili portu uygun VLAN'a yerleştirir.</p> <h2> VLAN Neden Kullanılır? </h2> <p>VLAN yalnızca düzen sağlamak için kullanılmaz.</p> <p>Aynı zamanda;</p> <ul> <li>Güvenliği artırır.</li> <li>Broadcast trafiğini azaltır.</li> <li>Departmanları birbirinden ayırır.</li> <li>Yetkisiz erişimi sınırlar.</li> <li>Ağ yönetimini kolaylaştırır.</li> </ul> <h2> Her VLAN Ayrı Bir Ağdır </h2> <p>Çoğu zaman her VLAN'ın kendine ait IP bloğu bulunur.</p> <p>Örneğin;</p> <p>VLAN20 → 192.168.20.0/24</p> <p>VLAN30 → 192.168.30.0/24</p> <p>Bu sayede kullanıcılar hangi VLAN'da oldukları IP adreslerinden bile anlaşılabilir.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>VLAN, modern ağların temel yapı taşlarından biridir.</p> <p>NAC ürünlerinin amacı yalnızca kullanıcıyı doğrulamak değil, doğru VLAN'a yerleştirerek güvenli bir ağ segmentasyonu oluşturmaktır.</p> infrastructure networking systemdesign Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:17:57 +0000 https://dev.to/feyzadandal/priority-neden-vardir-ilk-eslesen-kural-neden-kazanir-3dkc https://dev.to/feyzadandal/priority-neden-vardir-ilk-eslesen-kural-neden-kazanir-3dkc <p>Policy Engine içinde yüzlerce kural bulunduğunu düşünün.</p> <p>Peki bir kullanıcı aynı anda birden fazla kurala uyuyorsa ne olur?</p> <p>İşte bu problemi çözmek için Priority kavramı kullanılır.</p> <h2> Çakışan Kurallar </h2> <p>Örneğin elimizde şu iki kural olsun:<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>Policy 1 Department = Employee ↓ VLAN10 </code></pre> </div> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>Policy 2 Department = Employee AND Role = IT ↓ VLAN20 </code></pre> </div> <p>Bir IT çalışanı her iki kurala da uyar.</p> <p>Peki hangisi uygulanacak?</p> <h2> Priority </h2> <p>Her politika bir öncelik değerine sahiptir.</p> <p>Önceliği daha yüksek olan politika önce değerlendirilir.</p> <p>İlk eşleşen politika bulunduğunda değerlendirme sona erer.</p> <h2> Neden İlk Eşleşmede Duruyor? </h2> <p>Çünkü performans önemlidir.</p> <p>Eğer sistem her kullanıcı için yüzlerce politikayı tek tek değerlendirseydi;</p> <ul> <li>Gereksiz işlem yapılırdı.</li> <li>Yanıt süresi uzardı.</li> <li>Sunucu yükü artardı.</li> </ul> <p>İlk uygun kural bulunduğunda durmak çok daha verimlidir.</p> <h2> En Özel Kural En Üste </h2> <p>Policy yazarken genel kabul gören yaklaşım şudur:</p> <p>En özel kurallar önce gelir.</p> <p>En genel kurallar en sona bırakılır.</p> <p>Örneğin;</p> <ol> <li>IT yöneticileri</li> <li>IT çalışanları</li> <li>Tüm çalışanlar</li> <li>Misafir kullanıcılar</li> </ol> <p>Bu sıralama hem okunabilirliği artırır hem de beklenmeyen davranışların önüne geçer.</p> <h2> Gerçek Hayattan Bir Örnek </h2> <p>Bir havaalanında önce diplomatik pasaport sahipleri kontrol edilir.</p> <p>Daha sonra business yolcuları.</p> <p>En son normal yolcular.</p> <p>Bunun nedeni de aslında bir öncelik mekanizması olmasıdır.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Priority yalnızca kuralları sıralamak için kullanılan bir sayı değildir.</p> <p>Doğru kullanıldığında sistem performansını artırır, kural çakışmalarını önler ve yönetimi kolaylaştırır.</p> <p>Policy Engine tasarımında en kritik kavramlardan biri doğru önceliklendirmedir.</p> architecture performance systemdesign Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:17:03 +0000 https://dev.to/feyzadandal/policy-engine-sistemin-karar-mekanizmasi-2l0f https://dev.to/feyzadandal/policy-engine-sistemin-karar-mekanizmasi-2l0f <p>Bir kullanıcı şirkete bağlandıktan sonra en önemli soru şudur:</p> <blockquote> <p>Bu kullanıcı hangi ağa bağlanacak?</p> </blockquote> <p>İşte bu sorunun cevabını Policy Engine verir.</p> <h2> Policy Engine Nedir? </h2> <p>Policy Engine, önceden tanımlanmış kuralları değerlendirerek karar veren bileşendir.</p> <p>Kendi başına kullanıcı oluşturmaz.</p> <p>Veritabanını yönetmez.</p> <p>Switch'e doğrudan komut göndermez.</p> <p>Sadece elindeki bilgileri değerlendirir ve bir karar üretir.</p> <h2> Hangi Bilgilere Bakar? </h2> <p>Bir Policy Engine örneğin şu bilgileri kullanabilir:</p> <ul> <li>Kullanıcının departmanı</li> <li>Cihaz tipi</li> <li>MAC adresi</li> <li>İşletim sistemi</li> <li>Konum</li> <li>Günün saati</li> <li>Güvenlik durumu</li> </ul> <p>Bu bilgiler doğrultusunda uygun politika seçilir.</p> <h2> Basit Bir Örnek </h2> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>IF Department = IT THEN VLAN = 20 </code></pre> </div> <p>veya<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight plaintext"><code>IF Device = Printer THEN VLAN = 40 </code></pre> </div> <p>Bu kurallar yüzlerce hatta binlerce olabilir.</p> <h2> Neden Ayrı Bir Servis? </h2> <p>İlk bakışta tüm kuralları FastAPI içine yazmak kolay görünebilir.</p> <p>Ancak zamanla;</p> <ul> <li>Yönetmesi zorlaşır.</li> <li>Test edilmesi güçleşir.</li> <li>Yeni kurallar eklemek karmaşık hale gelir.</li> </ul> <p>Bu nedenle birçok büyük sistemde Policy Engine ayrı bir servis olarak tasarlanır.</p> <p>FastAPI gerekli bilgileri toplar.</p> <p>Policy Engine sadece karar verir.</p> <h2> Tek Sorumluluk İlkesi </h2> <p>Bu tasarım Single Responsibility Principle'ın güzel bir örneğidir.</p> <p>FastAPI veri akışını yönetir.</p> <p>Policy Engine iş kurallarını değerlendirir.</p> <p>Bu sayede sistem daha okunabilir ve sürdürülebilir hale gelir.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Bir NAC sisteminde güvenliğin büyük bölümü Policy Engine üzerinde şekillenir.</p> <p>Doğru yazılmış politikalar sayesinde her kullanıcı yalnızca erişmesi gereken kaynaklara ulaşabilir.</p> architecture networking systemdesign Feyza Nur Dandal Mon, 03 Aug 2026 13:16:12 +0000 https://dev.to/feyzadandal/asyncawait-ve-event-loop-binlerce-kullanici-ayni-anda-nasil-baglaniyor-o70 https://dev.to/feyzadandal/asyncawait-ve-event-loop-binlerce-kullanici-ayni-anda-nasil-baglaniyor-o70 <p>Backend geliştirmeye başladığımda "async" kelimesini sadece kodun başına yazılan bir anahtar kelime sanıyordum. Daha sonra bunun modern web uygulamalarının en önemli performans mekanizmalarından biri olduğunu fark ettim.</p> <p>Özellikle Network Access Control (NAC) gibi aynı anda binlerce cihazın bağlanabildiği sistemlerde async programlama vazgeçilmezdir.</p> <h2> Senkron Çalışma Nasıl Olur? </h2> <p>Diyelim ki aynı anda üç kullanıcı şirkete bağlanmak istiyor.</p> <p>Senkron çalışan bir sistemde işlemler şu şekilde ilerler:</p> <p>Kullanıcı 1 → İşlem tamamlanır.</p> <p>Kullanıcı 2 → Bekler.</p> <p>Kullanıcı 3 → Bekler.</p> <p>Her kullanıcı kendisinden öncekinin işleminin bitmesini beklemek zorundadır.</p> <p>Bu yaklaşım küçük uygulamalarda çalışabilir ancak kurumsal sistemlerde ciddi performans sorunlarına yol açar.</p> <h2> Asenkron Çalışma </h2> <p>Asenkron yapıda ise durum farklıdır.</p> <p>FastAPI bir kullanıcı için PostgreSQL'den veri beklerken boş durmaz.</p> <p>Bu sırada başka kullanıcıların isteklerini işlemeye devam eder.</p> <p>Yani bekleme süresi boşa harcanmaz.</p> <p>Bu sayede aynı donanımla çok daha fazla kullanıcıya hizmet verilebilir.</p> <h2> Async/Await Nedir? </h2> <p>Python'da;<br> </p> <div class="highlight js-code-highlight"> <pre class="highlight python"><code><span class="n">user</span> <span class="o">=</span> <span class="k">await</span> <span class="nf">get_user</span><span class="p">()</span> </code></pre> </div> <p>kodu aslında şunu söyler:</p> <p>"Veriyi getir. Ben bu sırada başka işler yapayım. Veri hazır olunca bana haber ver."</p> <p>İşte await'in temel mantığı budur.</p> <h2> Event Loop Nedir? </h2> <p>Asenkron sistemlerin arkasında çalışan görünmez yöneticiye Event Loop denir.</p> <p>Event Loop;</p> <ul> <li>Yeni istekleri alır.</li> <li>Bekleyen işlemleri takip eder.</li> <li>Hazır olan işlemleri çalıştırır.</li> <li>Sistemin boş kalmasını engeller.</li> </ul> <p>Bunu bir restoran garsonuna benzetebiliriz.</p> <p>Garson sipariş verdikten sonra mutfağın önünde beklemez.</p> <p>Diğer masalara hizmet etmeye devam eder.</p> <p>Sipariş hazır olduğunda geri döner.</p> <p>Event Loop da tam olarak bu mantıkla çalışır.</p> <h2> NAC Sistemlerinde Neden Önemlidir? </h2> <p>Bir şirket ağına aynı anda yüzlerce cihaz bağlanabilir.</p> <p>Her cihaz için;</p> <ul> <li>Redis sorgusu</li> <li>PostgreSQL sorgusu</li> <li>Policy değerlendirmesi</li> <li>RADIUS cevabı</li> </ul> <p>gibi işlemler yapılır.</p> <p>Bu süreçler asenkron yönetilmediğinde kullanıcılar gereksiz yere beklemek zorunda kalır.</p> <h2> Sonuç </h2> <p>Async programlama yalnızca daha hızlı kod yazmak değildir.</p> <p>Asıl amacı sistem kaynaklarını verimli kullanmak ve aynı anda daha fazla isteği yönetebilmektir.</p> <p>Bu nedenle modern backend framework'lerinin büyük bölümü asenkron mimariyi desteklemektedir.</p> backend performance programming softwaredevelopment