DEV Community: Kudrat

Complex types

Kudrat — Tue, 23 Apr 2024 14:39:02 +0000

Struct

Struct kalit so'zi orqali yaratilgan tiplarda bir necha xil ma'lumot saqlasa bo'ladi.

public struct Nuqta
{

}

Structni yuqoridagidek e'lon qilamiz.Bu yerda struct so'zi orqali Nuqta data tipi yaratildi.
Struct o'zining ichida quyidagicha ma'lumotlar saqlashi mumkin.

public struct Nuqta
{
   public X {get; set;}   //property
   public Y {get; set;}   //property

   public void ChopEtish() =>
     Console.WriteLine($"X:{X}, Y:{Y}");  //method
}

Struct bu value type ya'ni o'zgaruvchining ma'lumotlari stackda turadi.Reference typeda o'zgaruvchining o'zi stackda,ma'lumotlari esa Heapda turadi.

Class/Struct ichidagi barcha ma'lumotlar Member deb ataladi.

public struct Nuqta
{   // member
   public X {get; set;}   // auto implemented property
   public Y {get; set;}   

   public int x;      //field

   public void ChopEtish() =>
     Console.WriteLine($"X:{X}, Y:{Y}");  //method
}

Property
Encapsulation-murakkab tiplar ichidagi foydalanuvchiga unchalik qiziq bo'lmagan detallarni yashirish uchun ishlatiladi.

public struct Nuqta
{   
     //encapsulation-yashirish

     private int x = 0; 

     public int GetX() => return x;
     public int SetX(int value) =>x = value;   

}

var a = new Nuqta();
a.Get();
a.Set(10);

Bunaqangi ovoragarchilikni oldini olish maqsadida,propertylarni joriy etishdi.

public struct Nuqta
{   
     //encapsulation-yashirish

     private int x = 0;  //backing field

     public int X        //property
     {
        get => x;
        set => x = value;
     }

     public int Y {get; set;} 
     //auto-implemented property
     //yashirin backing fieldga ega
     //compiler backing field yaratib beradi
}

Shu tarzda propertylar yaratildi.

Constructor
Constructor bu new kalit so'zi orqali obyekt yaratilganda chaqiriladigan funksiya.

var a = new Nuqta();

lekin structureni ichida chaqirilayotgan funskiya mavjud bo'lmaydi.
Vazifalari:

obyekt yaratilganda chaqiriladi
obyekt initialize qilishi uchun ishlatiladi.

Oddiy funksiyalardan farqli o'laroq,constructorlarda return type mavjud emas.Sababi ular hech narsa qaytarmaydi.

Struct/Class ko'rinmas default parametr-less constructorga ega

Class/Struct nomi bilan bir xil bo'ladi
Default constructor public bo'lishi shart

String Methods in C#

Kudrat — Fri, 19 Apr 2024 07:52:46 +0000

Format()

Stringni formatlash uchun ishlatiladi

var testString = string.Format("Hello {0}", 123123);
Console.WriteLine("Hello {0:C}", 123123);
output:Hello 123123

Split()

Stringni substringlarga ajratadi va string array qaytaradi.

var originalString = "olma anor nok";
var mevalar = originalString.Split(' ');
Console.WriteLine(mevalar[0]);
Console.WriteLine(mevalar[1]);
Console.WriteLine(mevalar[2]);
output:
olma
anor
nok

Quyidagi hollarda Split() ko'p ishlatiladi

var sum = Console.ReadLine()?
    .Split(' ', StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries)
    .Select(int.Parse)
    .Aggregate((x, y) => x + y);

Console.WriteLine(sum);

Istagancha sonni string ko'rinishida kiritadigan bo'lsak,uni int tipiga o'tkazib,bo'sh probellarni olib tashlab yigindisini hisoblaydi.
Bu yerda RemoveEmptyEntries funksiyasi bo'sh probellarni olib tashlash uchun ishlatilsa,TrimEmptyEntries begilarning ikkala tomonidagi ya'ni oldi va ortidagi probellarni olib tashlaydi.

Substring()

Stringning substringini berilgan indeksdan boshlab qaytarib beradi.

var longString = "This is a very long string";
Console.WriteLine(longString.Substring(5));
Console.WriteLine(longString.Substring(5, 10));

Replace()

Belgilangan eski belgini yangisiga o'zgartirish uchun ishlatiladi
Bu metod ham xuddi Substring metodi kabi yangi string qaytaradi,ya'ni eski stringni o'zgartirib yubora olmaydi.

Console.WriteLine(longString.Replace('i', 'I'));
Console.WriteLine(longString.Replace("is", "IS"));
Console.WriteLine(longString.Replace("Is", "IS", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));

Contains()

Stringning berilgan substringdan tashkil topgan yoki yo'qligini tekshiradi.

Console.WriteLine(longString.Contains('i'));
Console.WriteLine(longString.Contains('I'));
Console.WriteLine(longString.Contains('I', StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));
Console.WriteLine(longString.Contains("very"));
Console.WriteLine(longString.Contains("VERY"));
Console.WriteLine(longString.Contains("VERY", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));

Joins()

Ikkita stringni bir-biriga qo'shish uchun ishlatiladi

Console.WriteLine(string.Join(", ", [123, "hello", 'a', 3.14]));

Trim()

Stringning oldi yoki ortidagi barcha bo'sh kataklarni o'chirish uchun ishlatiladi.

var stringWithSpaces = "  hello world     \n";
Console.WriteLine(stringWithSpaces);
Console.WriteLine(stringWithSpaces.Trim());
Console.WriteLine(stringWithSpaces.TrimEnd());
Console.WriteLine(stringWithSpaces.TrimStart());

EndWith()

String berilgan string bilan tugash yoki tugamasligini tekshiradi.

Console.WriteLine(longString.EndsWith("string"));
Console.WriteLine(longString.EndsWith("STRING"));
Console.WriteLine(longString.EndsWith("STRING", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));

StartWith()

String berilgan string bilan boshlanishini tekshiradi

Console.WriteLine("StartsWith()");
Console.WriteLine(longString.StartsWith("This"));
Console.WriteLine(longString.StartsWith("this"));
Console.WriteLine(longString.StartsWith("this", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));

IndexOf()

Belgilangan obyektning stringdagi o'rnini qaytarib beradi

Console.WriteLine("IndexOf()");
Console.WriteLine(longString.IndexOf('i'));
Console.WriteLine(longString.IndexOf("very"));
Console.WriteLine(longString.IndexOf("VERY"));
Console.WriteLine(longString.IndexOf("VERY", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));

Remove()

String ichidagi qaysidir belgi yoki stringni o'chirib tashlaydi

Console.WriteLine(longString.Remove(10));
Console.WriteLine(longString.Remove(10, 5));

ToUpper()

Katta harfga aylantirib qo'yadi

Console.WriteLine("ToUpper()");
Console.WriteLine(longString.ToUpper());

ToLower()

Kichik harfga o'zgartirib qaytaradi

Console.WriteLine("ToLower()");
Console.WriteLine(longString.ToLower());

PadLeft()

String uchun chap tomondan joy ajratib bo'sh joylarni qaysidir belgi orqali to'ldiradi

Console.WriteLine("PadLeft()");
Console.WriteLine("Hello".PadLeft(10));
Console.WriteLine("Hello".PadLeft(10, '+'));

PadRight()

String uchun o'ng tomondan joy ajratib bo'sh joylarni qaysidir belgi orqali to'ldiradi

Console.WriteLine("PadRight()");
Console.WriteLine("Hello".PadRight(10));
Console.WriteLine("Hello".PadRight(10, '+'));

Compare()

Ikkita stringni bir biri bilan solishtirish uchun ishlatiladi.

Console.WriteLine(string.Compare("A", "B"));
Console.WriteLine(string.Compare("B", "AB"));
Console.WriteLine(string.Compare("B", "B"));
Console.WriteLine("A".CompareTo("B"));

Equals()

Ikkita stringning bir biriga teng yoki teng emasligini tekshiradi

Console.WriteLine(string.Equals("Hello", "hello"));
Console.WriteLine(string.Equals("Hello", "hello", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));
Console.WriteLine("Hello".Equals("hello", StringComparison.CurrentCultureIgnoreCase));

String Operations(Length,escape character,verbatim string)

Kudrat — Fri, 19 Apr 2024 05:02:39 +0000

Length

Stringni uzuznligini qaytaradi

Console.WriteLine( "Hello World".Length ) 
// 11

Ishlatilishi

var carModel="BYD Han"
for ( int i = 0; i < carModel.Length; i++ )
Console.WriteLine(carModel[i]);

Stringni barcha elementlarini alohida indekslari orqali qaytaradi.

Escape character ( \ )

String ichida yozib bo'lmaydigan belgilarni yozish uchn Escape Character ishlatiladi.

var specialString = " Hello "new" world ";
Console.WriteLine(specialString);

Yuqoridagi holatda qo'shtirnoqni o'qimaydi va error beradi.
Bu xatoni to'girlash uchun belgilar oldidan \ (backslash) ishlatiladi.

var specialString = " Hello \"new\" world ";
Console.WriteLine(specialString);

\n
Yangi qatorga o'tish uchun ishlatiladi

Console.WriteLine( "book \n "pen" );
output:
book
pen

\t
Tab ya'ni 4 ta probel tashlab chop etadi

Console.WriteLine( "book \t "pen" \t "pencil" );
output:book    pen    pencil

**
Backslashni o'zini chop etish uchun 2 ta backslash yozish kifoya.

Console.WriteLine( "\\book\\" );
output:\book\

\b
Backspace ya'ni eng oxirgi yozilgan belgini o'chirib yuboradi

Console.WriteLine( "book" \b "pen" );
output:boopen

\r
Kursorni qator boshiga qaytarib qo'yadi

Console.WriteLine( "book" \r "pen"  );
output:penb

Verbatim string

Biror so'zni o'zgarishsiz ko'chirib aytish yoki yozish uchun ishlatiladi.

Console.WriteLine( "C :\\Users\\User1\\Algo.exe");
output:C :\Users\User1\Algo.exe

Yuqoridagi manzilni quyidagicha ya'ni bitta (@) belgi chop etish qulayroq

Console.WriteLine( @"C :\Users\User1\Algo.exe");
output:C :\Users\User1\Algo.exe

Operators in C#

Kudrat — Fri, 19 Apr 2024 03:58:08 +0000

Assignment operator (=)

Vazifasi o'ng tomondagi qiymatni chap tomonga o'zlashtirishdan iborat.
Bu operatorni chap tarafida doim o'zgaruvchi turadi.
variable=value|variable|expression

var a = 10;  //variable=value
var c = a;   //variable=variable
var c=a+b*10; //variable=expression

**//Compound Assignment Operators**

a +=10;   //a=a+10;
a -=10;   //a=a-10;
a *=10;   //a=a*10;
a %=10;   //a=a%10;

 **//Increment/Decrement**

Faqatgina sonning qiymatini 1 ga oshirish yoki kamaytirish uchun ishlatiladi.

a++;
a--;

Postfix increment/decrement
Avval amalni bajarib,so'ngra qiymatni 1 ga oshirish/kamaytirish.
Agar ++/-- expression ichida o'zgaruvchidan keyin kelsa,bu amal boshqa operatsiyalardan keyin bajariladi.

a=0;
var son = a++;
Console.WriteLine(a);  // 1
Console.WriteLine(son); // 0

Bu yerda o'zlashtirish amali bajarilib,keyin increment/decrement amali bajariladi.
Prefix increment/decrement
Qiymatni avval 1 ga oshirish/kamaytirish va keyin boshqa amallarni bajarish

a=0;
var son = ++a;
Console.WriteLine(a);  // 1
Console.WriteLine(son); //1

var x = 0;
var y = 0;
var z = 0;

z = ++x + y++;
Console.WriteLine(x);  //1
Console.WriteLine(y);  //1
Console.WriteLine(z);  //1

Tepadagi dasturga qaraydigan bo'lsak,barcha natijalar 1 chiqqanini guvohi bo'lamiz.Bunda amallar ketma-ketligi quyidagicha bajariladi:
1.Avval x ni qiymati 1 oshiradi
2.Keyin 1 ga y ni qiymati ya'ni 0 ni qo'shadi.
3.So'ngra yig'dini z ga o'zlashtiradi
4.Eng oxirida y ni qiymatini 1 ga oshiradi.
//Chain assignment
O'ngdan chapga qarab amallarni bajaradi.

x = y = z = 15;

Arithmetic Operators (+,-,*,/,%)

Console.WriteLine(10+5);
Console.WriteLine(10-5);
Console.WriteLine(10*5);
Console.WriteLine(10/5);
Console.WriteLine(10%5);

//Integer division-butun bo'lish
Butun sonni butun songa bo'lganda,natija ham butun son chiqadi

var son = 10/3;     //3
var son1 = 10.3/3   //3.333333

Comparison Operators

1.Qiymatlarni solishtiradi va true/false qiymat qaytaradi

a = 5;
b = 10;
Console.WriteLine(a > b);   //false
Console.WriteLine(a >= b);   //false
Console.WriteLine(a < b);   //true
Console.WriteLine(a <= b);   //true
Console.WriteLine(a == b);   //false
Console.WriteLine(a != b);   //true

Logical Operators

*//Compound *
Bitta belgi o'qing.Agar belgi harf bo'lsa True yo'qsa Falsedeb chop eting.

var belgi = (char)Console.Read();
var kichikHarfmi = belgi >= 'a' && belgi < = 'z';
var kattaHarfmi = belgi >= 65 && belgi <=90;
var harfmi = kichikHarfmi || kattaHarfmi;

Console.WriteLine(kichikHarfmi);
Console.WriteLine(kattaHarfmi);
Console.WriteLine(harfmi);

Ternary Operator

3 ta qismdan iborat:Condition ? true_value : false_value
Agar condition bararilsa True qiymat qaytaradi,aks holda False qiymat qaytaradi.

var i = int.Parse(Console.ReadLine());
var j = int.Parse(Console.ReadLine());

var kattasi = i > j ? i : j;
Console.WriteLine(kattasi);

Operators in C#

Kudrat — Wed, 17 Apr 2024 17:19:18 +0000

Assignment operator (=)

Vazifasi o'ng tomondagi qiymatni chap tomonga o'zlashtirishdan iborat.
Bu operatorni chap tarafida doim o'zgaruvchi turadi.
variable=value|variable|expression

var a = 10;  //variable=value
var c = a;   //variable=variable
var c=a+b*10; //variable=expression

Compound Assignment Operators

a +=10;   //a=a+10;
a -=10;   //a=a-10;
a *=10;   //a=a*10;
a %=10;   //a=a%10;

Increment/Decrement
Faqatgina sonning qiymatini 1 ga oshirish yoki kamaytirish uchun ishlatiladi.

a++;
a--;

a=0;
var son = a++;
Console.WriteLine(a);  // 1
Console.WriteLine(son); // 0

Bu yerda o'zlashtirish amali bajarilib,keyin increment/decrement amali bajariladi.
Prefix increment/decrement
Qiymatni avval 1 ga oshirish/kamaytirish va keyin boshqa amallarni bajarish

a=0;
var son = ++a;
Console.WriteLine(a);  // 1
Console.WriteLine(son); //1

var x = 0;
var y = 0;
var z = 0;

z = ++x + y++;
Console.WriteLine(x);  //1
Console.WriteLine(y);  //1
Console.WriteLine(z);  //1

Tepadagi dasturga qaraydigan bo'lsak,barcha natijalar 1 chiqqanini guvohi bo'lamiz.Bunda amallar ketma-ketligi quyidagicha bajariladi:
1.Avval x ni qiymati 1 oshiradi
2.Keyin 1 ga y ni qiymati ya'ni 0 ni qo'shadi.
3.So'ngra yig'dini z ga o'zlashtiradi
4.Eng oxirida y ni qiymatini 1 ga oshiradi.
Chain assignment
O'ngdan chapga qarab amallarni bajaradi.

x = y = z = 15;

Arithmetic Operators (+,-,*,/,%)

Console.WriteLine(10+5);
Console.WriteLine(10-5);
Console.WriteLine(10*5);
Console.WriteLine(10/5);
Console.WriteLine(10%5);

Integer division-butun bo'lish
Butun sonni butun songa bo'lganda,natija ham butun son chiqadi

var son = 10/3;     //3
var son1 = 10.3/3   //3.333333

Comparison Operators

1.Qiymatlarni solishtiradi va true/false qiymat qaytaradi

a = 5;
b = 10;
Console.WriteLine(a > b);   //false
Console.WriteLine(a >= b);   //false
Console.WriteLine(a < b);   //true
Console.WriteLine(a <= b);   //true
Console.WriteLine(a == b);   //false
Console.WriteLine(a != b);   //true

Logical Operators

*Compound *
Bitta belgi o'qing.Agar belgi harf bo'lsa True yo'qsa Falsedeb chop eting.

var belgi = (char)Console.Read();
var kichikHarfmi = belgi >= 'a' && belgi < = 'z';
var kattaHarfmi = belgi >= 65 && belgi <=90;
var harfmi = kichikHarfmi || kattaHarfmi;

Console.WriteLine(kichikHarfmi);
Console.WriteLine(kattaHarfmi);
Console.WriteLine(harfmi);

Ternary Operator

3 ta qismdan iborat:Condition ? true_value : false_value
Agar condition bararilsa True qiymat qaytaradi,aks holda False qiymat qaytaradi.

var i = int.Parse(Console.ReadLine());
var j = int.Parse(Console.ReadLine());

var kattasi = i > j ? i : j;
Console.WriteLine(kattasi);

String Operations

Kudrat — Tue, 16 Apr 2024 17:48:34 +0000

is String literal is mutable or immutable?

Agar biz quyidagi kod misolida oladigan bo'lsak

string code  = "Hello World!";

Bu yerda "Hello World!" string literal deb ataladi.String literallar kompilyatsiya vaqtida yaratiladi va kodni bir qismi sifatida ishlatiladi.Ya'ni kod xotiraga qachon yuklansa,o'sha payt yuklanadi.Va string literallar immutable ya'ni qiymatini o'zgartirib bo'lmaydi
Code esa bu yerda string variable va uning qiymatini o'zgartirish mumkin ya'ni mutable.

Stack and Heap (Briefly)

Dastur davomida 2 turdagi xotira yaratiladi.Ular:

Stack va Heap
Stack xotirasida dastur boshlanishida operatsion sistema qancha xotira kerakligini biladi va buni avtomatik tarzda belgilab beradi.Va uning hajmi o'zgarmaydi.
Heap esa dynamic xotira qismi ya'ni dastur ishga tushgandan so'ng qo'shimcha xotiraga ehtiyoj sezilsa,Heap qismidan istalgancha so'rab olaveradi.
Stringlar C# da reference type hisoblanadi va xotiraning Heap qismida saqlandi.

int son = 15;

Bu yerda 15 value type va u Stack qismida saqlanadi.

Agarda biz

string code  = "Hello World!";
code = "Hi";

shunaqa amal bajarmoqchi bo'lsak,literalning qiymati o'zgarmaydi,shunchaki heapdan yangi adress ajratiladi va eski adres OS ga qaytarib beriladi.

Stringni har bir elementiga birma bir indeksiga murojaat qilgan holda chop etsa bo'ladi

string code  = "Hello World!";
Console.WriteLine(name[0]);  //output : H
Console.WriteLine(name[1]);  //output : e

String Concatenation

var greet = "Salom" + " " + code;
Console.WriteLine(greet);

greet += "!";
Console.WriteLine(greet);

stringlarni bir biriga qo'shish maqsadida ishlatiladi.

String Interpolation

String Interpolation-string ichiga ma'lumotlarni inject qilish ya'ni joylash.

var greet2 = $" Hello, {code}";
Console WriteLine(greet2);

Console.WriteLine($"Hello,{name}");

//Formatting

var butunSon = 25;
Console.WriteLine($"Butun son : {butunSon :10}");

Bu yerda 10 yozganimiz uchun natijani o'ng tomondan 10 ta belgi rostlab chop etadi.-10 yozadigan bo'lsak chap tomondan rostlab natijani chiqaradi.
Bundan tashqari

Console.WriteLine($"Butun son : {butunSon :10:F3}");
Console.WriteLine($"Butun son : {butunSon :10:C3}");
Console.WriteLine($"Butun son : {butunSon :10:P3}");

F-->Floating point,C-->Currency,P-->Percentage qiymatlarda chop etadi.
//Composite Formatting
String avval yozib keyin qiymatlari beriladi:

var ajoyib =3.14;
//var tekst = string.Format("Bu {0:C3} tekst", ajoyib);
Console.WriteLine("Bu {0:C3} tekst", ajoyib);
//output : Bu $3.140 tekst

Working on Github

Kudrat — Fri, 12 Apr 2024 18:58:33 +0000

Github nima?

Umuman olganda Github haqida gaplashadigan bo'lsak,u source control vebsayt hisoblanadi.Xo'sh source control vebsayt nima?
Siz turli xil rasm yoki fayllaringizni Google Drive,OneDrive,DropBox singari cloud dasturlarda saqlaysiz.Xuddi shunday siz yozgan kodlarni ham saqlash uchun Github ishlatiladi.
Bundan tashqari Git degan tool ham bor va u kodni versiyasini boshqarish uchun ishlatiladi.

Advantage of Github

Agarda sizda katta bir loyiha ustida ishlayotgan bo'lsangiz va version control bo'lmasa,biror xatolik yuz beradigan vaziyatlarda,siz oldingi kodingizni bevosita o'zgartira olmaysiz.Ya'ni u kodni to'girlash uchun,undan keyingi barcha kodlaringizni o'chirib chiqishingiz zarur bo'ladi.
Git orqali bu muammoni yechimi bor.Siz har bir pageni tugatish mobaynida bayroq qo'yib ketasiz ya'ni commit qilib ketasiz.Va bir dona komanda orqali bir necha qadam oldindagi sahifaga hech qanday kodlarni o'chirmasdan o'tib olishingiz mumkin.
Yana bir afzalliklaridan biri shuki,agarda siz bitta loyiha ustida bir necha kishi ishlayotgan bo'lsangiz codelaringizni almashish ishlash uchun ham juda qulay.

Fork repository

Dastlab fork qilmoqchi bo'lgan repositoryga o'tasiz va quyidagi Fork tugmasini bosing

So'ngra qaysi repositoryga fork qilmoqchi ekanligingizni ko'rsatish lozim.

Bu jarayon tugashini biroz kutamiz va jarayon tugagach siz ushbu repositoryni clone qilishimiz kerak.Clone qilish uchun siz o'z sahifangizdagi code yozuvi ustiga bosasiz.Va quyidagi havolani ko'chirib olasiz.

Havolani ko'chirib olgach,Terminal oynasini ochgan holda

git clone https://github.com/author/repo

ushbu komandani yozish kifoya.Keyin yangi branch yaratib olamiz

O'zimizni branchimizga o'tganizmizdan so'ng o'zgarishlarni amalga oshiramiz.O'zgarishlar kiritib bo'lgandan keyin

git commit -m "descriptive commit message"

komandasi orqali commit qilamiz.
So'ngra

git push origin HEAD

komandasi orqali repositoryimizga push qilamiz.
Undan keyin mana shu oynaga duch kelamiz

va create&pull request tugmasini bosamiz va quyidagi oynaga guvoh bo'lamiz.

va create&pull request so'rovini jo'natamiz.

Github Commands

Command Description
git init Initialize a local Git repository
git clone ssh://git@github.com/[username]/[repository-name].git Create a local copy of a remote repository
git status Check status
git add [file-name.txt] Add a file to the staging area
git add -A Add all new and changed files to the staging area
git commit -m "[commit message]" Commit changes
git rm -r [file-name.txt] Remove a file (or folder)
git branch List branches (the asterisk denotes the current branch)
git branch -a List all branches (local and remote)
git branch [branch name] Create a new branch
git branch -d [branch name] Delete a branch
git push origin --delete [branch name] Delete a remote branch
git checkout -b [branch name] Create a new branch and switch to it
git checkout -b [branch name] origin/[branch name] Clone a remote branch and switch to it
git branch -m [old branch name] [new branch name] Rename a local branch
git checkout [branch name] Switch to a branch
git checkout - Switch to the branch last checked out
git checkout -- [file-name.txt] Discard changes to a file
git merge [branch name] Merge a branch into the active branch
git merge [source branch] [target branch] Merge a branch into a target branch
git stash Stash changes in a dirty working directory
git stash clear Remove all stashed entries
git push origin [branch name] Push a branch to your remote repository
git push -u origin [branch name] Push changes to remote repository (and remember the branch)
git push Push changes to remote repository (remembered branch)
git push origin --delete [branch name] Delete a remote branch
git pull Update local repository to the newest commit
git pull origin [branch name] Pull changes from remote repository
git remote add origin ssh://git@github.com/[username]/[repository-name].git Add a remote repository
git remote set-url origin ssh://git@github.com/[username]/[repository-name].git Set a repository's origin branch to SSH
git log View changes
git log --summary View changes (detailed)
git log --oneline View changes (briefly)
git diff [source branch] [target branch] Preview changes before merging

Real numbers(Kasr sonlar)

Kudrat — Fri, 12 Apr 2024 07:05:42 +0000

Kasr sonlar deb butun va kasr qismiga ega bo'lgan sonlarga aytiladi.C# dasturlash tilida kasr sonlarni saqlovchi 3 ta data tip mavjud.Ular:float,double,decimal

Float

Xotiradan 4 bayt joy egallaydi va nuqtadan keyin 6 ta son aniqlikda ishlaydi.Kasr sonlarni float tipiga o'tkazishimiz uchun sonni ortidan f harfini qo'shish kifoya.

float son = 134.4566414f;

Float ning .NET dagi tipi System.Single deb ataladi.

Double

Xotiradan 8 bayt joy egallaydi va nuqtadan keyin 15-17 ta son aniqlikda ishlaydi.Literallar doim double holatida turadi va uning ortidan hech qanaqa harf qo'shish shart emas.Uning .NET dagi klasi
System.Double

Decimal

Xotiradan 16 bayt joy egallaydi va nuqtadan keyin 28-29 ta son aniqlikda chop etadi.Kasr sonlarni decimal tipiga o'tkazish uchun uning ortidan Msonini qo'shishimiz kifoya.M soni Money so'zidan olingan.

decimal myMoney = 3000.544558m

Decimalning klasi esa System.Decimal deb yuritiladi.Decimal odamlar tomonidan ixtiro qilingan va o'ta aniqlik talab etiladigan birliklar uchun ishlatiladi.Masalan:Binance ya'ni pul uchun ishlatiladi.

Garchi double float ga qaraganda nuqtadan keyin ko'proq sonlarni o'z ichiga olsa ham ,float nuqtadan keyingi 6 ta sonni doublega qaragandan aniqroq chop etadi.Masalan:

float son = .3f + .3f + .3f + .1f;
double son2 = (.3 + .3 + .3 + .1);
Console.WriteLine($"{son:f16}"); //output: 1.0000000000000000
Console.WriteLine($"{son2:f16}"); //output:0.9999999999999998

Decimal ikkalasidan ham aniqroq ishlaydi.Ammo u 16 bayt joy egallaydi bu odatiy dastur uchun juda katta joy.

Parse va TryParse metodi kasr sonlar uchun ham ishlaydi

Console.Write("Kasr son kiriting:");
var kasrSon=Console.ReadLine();
var parsedSon=float.Parse(kasrSon);
Console.WriteLine(parsedSon);

Variables,Nomlash qoidalari

Kudrat — Wed, 10 Apr 2024 16:38:03 +0000

Kompilyatsiya vaqtida vaqtinchalik ma'lumotlarni saqlab turuvchi xotira Variables(o'zgaruvchilar) deb ataladi.Bular qanday ma'lumot saqlashiga qarab,har xil data typelarda saqlanadi.Masalan butun sonlarni saqlash uchun inttipidan foydalaniladi.
O'zgaruvchini shunchaki e'lon qilish- variable declaration deyiladi:int son;
Qiymat o'zlashtirish - assignment:son=10;
Ham e'lon qilib ham qiymat berish jarayoni - initialization:int son=10;
Bir xil tipdagi bir necha o'zgaruvchini bir vaqtda e'lon qilish mumkin --> int a,b,c;

Nomlash qoidalari

Nomda alifbo harflari,raqamlar va underscore(_)ishlatish mumkin 2.Nomning birinchi belgisi raqam bo'la olmaydi 3.Nomda maxsus belgilar bo'lishi mumkin emas 4.Maxsus kalit so'zlardan nom sifatida foydalanish mumkin emas

Casing rules

1.Local o'zgaruvchilar camelCase orqali yoziladi:int kattaSon=123;
2.Propertylar,class nomlari,method nomlari PascalCase orqali yoziladi:

public class Student
{
   public string FullName {}

}

3.Constant qiymatga ega o'zgaruvchilar UPPERCASE orqali yoziladi:const PI=3.14;

Project structure

Kudrat — Wed, 10 Apr 2024 15:57:42 +0000

Siz .NET loyiha yaratganingizda loyiha bir necha qismdan tashkil topganiga guvoh bo'lasiz.Shulardan biri .csproj fayldir.Bu faylni ichida .NET SDK version,output type,ImplicityUsings kabi ma'lumotlar bo'ladi.Agarda project fayl mavjud bo'lmasa,dotnet run komandasini tersak dasturimiz ishlamaydi.
Projectni ichida bizga kerakli yana bir fayl Solution ya'ni .sln fayl ham mavjud.Qachonki biz katta loyihada ishlayotganimizda,har bir loyiha o'zining alohida .csproj fayliga ega bo'ladi.Solution faylni vazifasi o'sha fayllarni bir joyda saqlab,bir vaqtda run qilishdir.Agarda bu fayl bo'lmasa,loyihalar individual ravishda ishlaydi.dotnet new slnkomandasi orqali yangi solution fayl yaratib olishimiz mumkin.Loyihani solution faylga qo'shish uchun dotnet sln add komandasini teramiz.
dotnet buildkomandasi solution fayl ichidagi barcha loyihalarni kompilatsiya qiladi

SDK,IL,JIT,CLR,GC,CLI

Kudrat — Wed, 10 Apr 2024 14:18:54 +0000

Har bir dasturlash tilida yozilgan codeni dastur sifatida ishga tushishi uchun uni mashina tiliga o'girish kerak bo'ladi.Bu jarayon Compiling deb ataladi.C# cross-platform bo'lganligi sababli dastlab code IL(Intermediate Language) tiliga o'tkaziladi.

Keyin IL ni istalgan qurilamada .NET Runtime degan dastur ishga tushirib beradi. .NET Runtime o'z ichiga bir nechta kompanentalarni oladi.Ulardan biri JIT(Just in time)Compiler.Uning vazifasi dastur ishga tushganda IL codeni faqatgina kerakli qismini o'rnida compile qilib beradi.Bu orqali katta loyihalarda compile qilishda ko'p vaqt sarflanmaydi.
Runtimening yana bir asosiy qismi GC(Garbage Collector) deb ataladi.Buning vazifasi dastur tomonidan ishlatilib bo'lingan yoki keraksiz obyektlarni tozalab joyni sistemaga qaytarib beradi.Umuman olganda xotirani manage qilishda ishlatiladi.Bu komponentlar hammasi birlashib ya'ni (GC,JIT...) lar
CLR(Common Language Runtime) ni hosil qiladi.CLR tayyor kodni ishga tushirib beruvchi barcha qurilamalar bilan jihozlangan dastur.
C# da CLR,Kutubxonalar,Debugging qiluvchi va xatolarni aniqlovchi komponentlar birlashib .NET SDK ni tashkil qiladi.

.NET SDK o'rnatib olingandan so'ng avtomatik ravishda CLI(Command Line Interface) dastur yuklab olinadi.Bu dastur terminal oynasida dotnet command larni bajarishda ishlatiladi.
List of dotnet CLI commands
Command Function
dotnet build Builds a .NET application.
dotnet build-server Interacts with servers started by a build.
dotnet clean Clean build outputs.
dotnet exec Runs a .NET application.
dotnet help Shows more detailed documentation online for the command.
dotnet migrate Migrates a valid Preview 2 project to a .NET Core SDK 1.0 project.
dotnet msbuild Provides access to the MSBuild command line.
dotnet new Initializes a C# or F# project for a given template.
dotnet pack Creates a NuGet package of your code.
dotnet publish Publishes a .NET framework-dependent or self-contained application.
dotnet restore Restores the dependencies for a given application.
dotnet run Runs the application from source.
dotnet sdk check Shows up-to-date status of installed SDK and Runtime versions.
dotnet sln Options to add, remove, and list projects in a solution file.
dotnet store Stores assemblies in the runtime package store.
dotnet test Runs tests using a test runner.
For more commands .NET CLI Commands

.NET Architecture

Kudrat — Wed, 10 Apr 2024 13:41:03 +0000

1.OOP tillarning barchasida dasturning eng kichik bo'lagi bu Obyektdir.Har bir obyekt ichida Data(Ma'lumot) va Behavior(Bajaradigan ishi) bo'ladi.Obyekt ichidagi Data uning Propertysi,Behavior esa Methodi deb ataladi.Obyekt yaratishdan avval ularning maketi yoki andozasi yasab olinadi.Bu andoza Class deb ataladi.Dastur kattalashgan sari klasslar soni oshib boradi.C# da o'xshash funksiyaga ega klasslar Namespace ostida birlashtiriladi.Ko'pgina namespacelar birlashib Assembly hosil qiladi.