DEV Community: Mirabbos

Function and loop in JS

Mirabbos — Mon, 03 Jun 2024 08:46:58 +0000

Function

JavaScriptda funksiyalarni e'lon qilishning bir necha usullari bor. Asosiy usullari quyidagilar:

Function Declaration
Function Expression
Arrow Function

Har bir usulning o'ziga xos afzalliklari va qo'llanish joylari bor. Keling har birini misollar bilan tushuntirib beraman.

1. Function Declaration

Funksiya e'lon qilish - bu funksiyani o'z e'lon qilingan joyidan oldin ham chaqirish mumkin.

// Funksiya e'lon qilish
function greet(name) {
    return `Hello, ${name}!`;
}

// Funksiyani chaqirish
console.log(greet("Mirabbos")); // Hello, Mirabbos!

2. Function Expression (Funksiya ifodasi)

Function Expression - bu funksiyani o'zgaruvchiga tenglashtirish orqali aniqlash usulidir. Bunda funksiya o'z e'lon qilinganidan keyin chaqirilishi mumkin.

// Funksiya
const greet = function(name) {
    return `Hello, ${name}!`;
};

// Funksiyani chaqirish
console.log(greet("Mirakbar")); // Hello, Mirakbar!

3. Arrow Function (Strelka funksiyasi)

Arrow funksiyasi - bu qisqa va soddalashtirilgan funksiyani yozish usulidir. Ular function kalit so'zidan foydalanmaydi va kontekstni (this qiymatini) o'zgarishiga imkon bermaydi, shuning uchun this boshqa o'zgaruvchilarga ko'ra boshqacha ishlaydi.

// Arrow funksiyasi
const greet = (name) => {
    return `Hello, ${name}!`;
};

// Yana ham qisqa ko'rinish
const greetShort = name => `Hello, ${name}!`;

// Funksiyani chaqirish
console.log(greet("Sevara")); // Hello, Sevara!
console.log(greetShort("Mirabkar")); // Hello, Mirabkar!

Loop

JavaScriptda bir nechta turdagi looplar mavjud bo'lib, ular kodni qayta-qayta bajarishga imkon beradi. Asosiy looplar quyidagilar:

for loop
while loop
do while loop
for in loop
for of loop

Har birini misollar bilan ko'rib chiqamiz.

1. for Loop

for loop kiritilgan shart bajarilgan vaqtgacha qayta-qayta ishlaydi.

// 1 dan 5 gacha bo'lgan sonlarni chop etish
for (let i = 1; i <= 5; i++) {
    console.log(i);
}

2. while Loop

while loop berilgan shart true bo'lganda bajariladi.

// 1 dan 5 gacha bo'lgan sonlarni chop etish
let i = 1;
while (i <= 5) {
    console.log(i);
    i++;
}

3. do while Loop

do while loop kamida bir marta bajariladi va keyin shart true bo'lsa qayta bajariladi.

// 1 dan 5 gacha bo'lgan sonlarni chop etish
let i = 1;
do {
    console.log(i);
    i++;
} while (i <= 5);

4. for in Loop

for in loop obyektdagi barcha o'zgaruvchilar (properties) orqali aylanish uchun ishlatiladi.

// Obyekt ichidagi barcha keylar
const person = {
    name: "Mirabbos",
    age: 25,
    city: "Tashkent"
};

for (let key in person) {
    console.log(key + ": " + person[key]);
}

5. for of Loop

for of loop iteratsiya qilinadigan (array, string) obyektlarning elementlari orqali aylanish uchun ishlatiladi.

// Array ichidagi barcha elementlarni chop etish
const numbers = [1, 2, 3, 4, 5];

for (let number of numbers) {
    console.log(number);
}

JavaScript

Mirabbos — Tue, 28 May 2024 21:42:14 +0000

JavaScript Versions

JavaScript DataTypes

JavaScript kuchli turdagi dasturlash tili bo'lib, uning o'ziga xos turdagi tizimi mavjud. JavaScriptda ma'lumot turlarini ikki asosiy guruhga bo'lish mumkin: primitiv (asosiy) turlar va murakkab turlar. Keling, ushbu turlarning har birini batafsil ko'rib chiqamiz.

Primitiv ma'lumot turlari

Number. Number turi butun sonlar va o'nlik sonlarni o'z ichiga oladi.

let integer = 42;
let float = 3.14;

String. String turi matnlarni ifodalaydi va qo'shtirnoq (" ") yoki bir tirnoq (' ') ichida yoziladi.

let greeting = "Hello, world!";
let name = 'John Doe';

Boolean. Boolean turi faqat ikkita qiymatga ega: true yoki false.

let isJavaScriptFun = true;
let isJavaHard = false;

Undefined. O'zgaruvchi e'lon qilingan, lekin unga qiymat berilmagan bo'lsa, uning qiymati undefined bo'ladi.

let x;
console.log(x); // undefined

Null. Null qiymati hech qanday qiymat mavjud emasligini ifodalaydi. Bu o'zgaruvchiga qiymat berilmaganligini bildiradi.

let y = null;

Symbol (ES6dan boshlab). Symbol turi noyob va o'zgarmas qiymatni ifodalaydi va ko'pincha ob'ekt kalitlari uchun ishlatiladi.

let sym1 = Symbol('description');
let sym2 = Symbol('description');
console.log(sym1 === sym2); // false

BigInt (ES2020dan boshlab). BigInt juda katta butun sonlarni ifodalash uchun ishlatiladi va oxiriga n harfi qo'shiladi.

let bigNumber = 9007199254740991n;

Nonprimitiv ma'lumot turlari

Object. Object turida bir nechta qiymatlar to'plami mavjud bo'lib, ular kalit-qiymat juftliklari shaklida saqlanadi.

let person = {
    name: "Alice",
    age: 25,
    isStudent: true
};

Array. Array turi ma'lumotlar ro'yxatini saqlaydi va elementlar indeks bo'yicha joylashadi.

let colors = ["red", "green", "blue"];

Function. Function turi bajariladigan kod blokini ifodalaydi va parametrlar hamda qaytarish qiymati bo'lishi mumkin.

function greet(name) {
    return "Hello, " + name + "!";
}

Turini Aniqlash

JavaScriptda o'zgaruvchining turini aniqlash uchun typeof operatoridan foydalaniladi:

console.log(typeof 42); // "number"
console.log(typeof "Hello"); // "string"
console.log(typeof true); // "boolean"
console.log(typeof undefined); // "undefined"
console.log(typeof null); // "object" (bu eski xato, null aslida null turiga kiradi)
console.log(typeof Symbol("id")); // "symbol"
console.log(typeof 9007199254740991n); // "bigint"
console.log(typeof {}); // "object"
console.log(typeof []); // "object" (array ham object turiga kiradi)
console.log(typeof function(){}); // "function"

JavaScript Variables (O'zgaruvchilar)

JavaScript dasturlash tilida o'zgaruvchilar ma'lumotlarni saqlash va ularga murojaat qilish uchun ishlatiladi. O'zgaruvchilarni e'lon qilish va boshqarish JavaScript dasturining asosiy qismi hisoblanadi. Quyida JavaScript o'zgaruvchilarini e'lon qilish, turlari va ularni ishlatish usullari haqida batafsil ma'lumot beramiz.

O'zgaruvchilarni E'lon Qilish

JavaScriptda o'zgaruvchilarni e'lon qilish uchun uchta asosiy kalit so'z mavjud: var, let, va const.
var
ES6 dan avval, var kalit so'zi o'zgaruvchilarni e'lon qilish uchun ishlatilgan. var blok ichidan ham chiqa oladi.
Misol:

var x = 10;
if (true) {
    var x = 20;
    console.log(x); // 20
}
console.log(x); // 20

let
ES6 bilan kiritilgan let kalit so'zi blokdan chiqa olmaydi. Bu esa o'zgaruvchining faqat blok ichida mavjudligini anglatadi.
Misol:

let y = 10;
if (true) {
    let y = 20;
    console.log(y); // 20
}
console.log(y); // 10

const
ES6 bilan kiritilgan const kalit so'zi ham blokdan chiqa olmaydi. const bilan e'lon qilingan o'zgaruvchining qiymati o'zgartirilmaydi.
Misol:

const z = 10;
// z = 20; // Xato: const o'zgaruvchining qiymatini o'zgartirish mumkin emas