DEV Community: Muhammad Khodjaev

C#'da Remove()

Muhammad Khodjaev — Mon, 21 Oct 2024 17:49:51 +0000

C# tilida Array'ni ochganimizdan so'ng uni o'zgartira olmaymiz, chunki Array'lar C#'da immutable ya'ni o'zgarmas.

Lekin qonun-qoidalarni aylanib o'tishimiz mumkin. Ya'ni Array'ni List ga o'zgartirib, kerakli ishlarni bajarib (masalan undan biror-bir element'ni olib tashlash listName.Remove()) so'ng yana Listni Array'ga aylantirib qo'ya olamiz.

Lekin List tipida usha listName.Remove() qanday ishlaydi? Hozir birma-bir ko'rib chiqamiz.

1. Array'ni List tipiga o'tkazib olish

int[] array = { 1, 2, 3, 4, 5 };
List<int> list = new List<int>(array); // List<T>'ga aylantirish

2. List'dan elementni o'chirib tashlash

list.Remove(3); // 3 raqamini o'chiradi
array = list.ToArray(); // Qaytadan Array'ga aylantirish
// Array'ning qiymati {1, 2, 4, 5}

Array'imiz o'zgardi. Lekin bizga yordam bergan Remove()'ni ishlatganimizda (kapot ostida) xotirada nimalar sodir bo'ldi, endi hozir buni ko'rib chiqamiz.

1. Dinamik hajm o'zgarishi

Capacity va Count. List<T>ning ikki muhim xususiyati bor -> Count (List'dagi mavjud bo'lgan elementlar soni) va Capacity (List o'zining hajmini o'zgartirmasdan umumiy nechta element saqlay olishi soni (qisqacha hajmi)). List<T> ochganimizda uning Capacitysi 0 ga teng bo'ladi. List'ga element qo'shganimiz sari agarda Countning soni Capacityning soniga teng bo'lib qolsa List<T> resize bo'ladi ya'ni hajmi o'zgaradi va Capacityimiz avtomatik ravishda 4 taga oshadi.

2. Elementi o'chirib tashlash

Qachonki biz Remove() chaqirganimizda quyidagi ishlar sodir bo'ladi:

Remove() metodini chaqirganimizda, Listimiz birinchi bo'lib biz o'chirmoqchi bo'lgan element'ni qidiradi. Bu bolsa itaration ya'ni uni aylanib chiqishiga olib keladi.
Element'ni topib uni o'chirib tashlagandan so'ng, o'chirib tashlangan element'dan keyingi (ya'ni o'ng taraf) elementlar o'chirib tashlanganning o'rnini bosish uchun chapga shift qilinadi ya'ni suriladi. (Agarda o'chirib tashlangan element so'ngi element bo'lsa unda shift qilinmaydi.)
Masalan sizda quyidagi list bor:

Index:   0   1   2   3   4
Values: [10, 20, 30, 40, 50]

Agarda siz 30ni o'chirib tashlasangiz list quyidagi ko'rinishga keladi:

Index:   0   1   2   3
Values: [10, 20, 40, 50]

3. Count'ning kamayishi

Bitta element o'chib ketganidan so'ng Count'imiz bittaga kamayadi.

4. Xotiradagi ishlar

Listning Capacitysi element'ni o'chirib tashlaganimizdan so'ng bittaga kamaymayib qolmaydi. Listning tagida yotgan Arrayning hajmi usha-usha turaveradi va oldin qancha joy egallab turgan bo'lsa ushancha egallab turaveradi. Ammo biz Remove() qilishda to'xtamay davom etaversak bu Countning Capacitydan o'ta sezilarli ravishda kichik bo'lishiga olib keladi. Bundan so'ng qachonki siz List<T>ga element qo'shganingizda, Capacity ko'payish o'rniga kamayishi mumkin. Bu ish esa List<T>ning tagida yotgan Array'ning o'rniga yangi Array ochiladi va barcha element'lar u yerga ko'chirib o'tkaziladi.

Xulosa

Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, Remove() ishlatganimizda -> element qidiriladi, o'chirib tashlangandan so'ng qolgan elementlar chapga suriladi, Count kamayadi.

Xurmat bilan,
Muhammad Xodjayev

SSH kalitini Github.com'ga qo'shish

Muhammad Khodjaev — Mon, 21 Oct 2024 12:35:34 +0000

Ushbu maqolada SSH kaliti yo'q bo'lsa yangisini ochish va bor bo'lsa Github.com profilimizga qo'shishni ko'rib chiqamiz.

1-bosqich Kompyuterda SSH bormi yoki yo'qmi tekshirish

Kompyuterimizda Git Bash'ni ochamiz.
ls -al ~/.ssh mana shu komandani kiritamiz.
Agarda sizning kompyuteringizda allaqachon SSH key bo'lsa quyidagi fayllardan biri bo'ladi: id_rsa.pub id_ecsda.pub id_ed25519.pub

Agarda sizda ushbu fayllardan biri bo'lsa, 4-bosqichga o'tib ketavering! Agarda bo'lmasa, hozir 2 va 3 chi bosqichlarda yangisini ochishni o'rganamiz.

2-bosqich Kompyuterda yangi SSH ochish

Git Bash'ni ochamiz
ssh-keygen -t ed25519 -C "your_email@example.com" mana shu komandani kiritamiz. > Qo'shtirnoq ichiga Github profilingiz ulangan pochta manzilini kiritasiz. (qo'shtirnoq olib tashlanmaydi)
SSH'ni saqlash uchun fayl so'raydi. Default holatda berilgan faylga saqlash uchun shunchaki enter'ni bosishingiz kifoya.
Ana endi "Enter passphrase" so'raydi ya'ni kod. Esingizda qoladigan kodni kiritasiz
Va kiritgan kodingizni yana bir bor kiritasiz.

3-bosqich SSH'ni ssh-agent'ga qo'shish

PowerShell'ni ochamiz.
ssh-add c:/Users/YOU/.ssh/id_ed25519 mana shu komandani kiritamiz

Users va YOU degan joyga o'zingizning kompyuteringizdagi fayl nomlarini kiritishingiz esingizdan chiqmasin!

4-bosqich Github.com'ga kirib SSH ni qo'shish

PowerShell'ni ochamiz
cd .ssh qilib SSH joylashgan faylga kiramiz
code . qilib VS Code'da ochib olamiz
Kirib .pub bilan tugagan faylga kiramiz va nima bor bo'lsa ushani ko'chirib olamiz (oxirida sizning Github'ga ulangan pochta manzilingiz bo'lishi kerak)
Github.com'ga kiramiz va settings qismiga o'tib SSH and GPG keys bo'limiga kiramiz
NEW SSH key'ni bosamiz
Title degan joyga SSH uchun nom beramiz, masalan Muhammad's SSH Key
Key degan joyga .pub bilan tugagan fayldan olgan uzuuun yozuvimizni paste qilamiz
Add SSH key'ni bosamiz
Sizdan github profilingizning parolini so'rashi mumkin, uni kiritamiz

Tabriklayman, siz SSH'ni muvaffaqiyatli qo'shdingiz!

Xurmat bilan,
Muhammad Khodjaev

Masala: Kichik shahzoda qutqaruvga otlandi

Muhammad Khodjaev — Thu, 17 Oct 2024 12:28:31 +0000

Masalaning sharti

Masalaning yechimi uchun uchta fayl lozim bo'ladi: Program.cs, Planet.cs va Point.cs.

Point.cs'da Struct ichida koordinatalar saqlash uchun X va Y property'lari mavjud:

public struct Point(int x, int y)
{
    public int X { get; init; } = x;
    public int Y { get; init; } = y;
}

Planet.cs'da bo'lsa Struct ichida Point va Radius property'lar bor va Pifagor formulasi yozilgan bo'lib u quyidagicha:

public bool IsInside(Point other)
    {
        var a = Center.X - other.X;
        var b = Center.Y - other.Y;
        var c = (a * a) + (b * b);

        var d = Math.Sqrt(c);

        return d <= Radius;
    }

Ushbu kod qismi bo'lsa:

public Point Center { get; set; } = center;
    public int Radius { get; set; } = radius;

    public Planet(string input) : this(new(), 0)
    {
        var parts = input.Split(" ", StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries)
                        .Select(int.Parse)
                        .ToArray() ?? [];

        Center = new Point(parts[0], parts[1]);
        Radius = parts[2];
    }

planeta haqida ma'lumot saqlash uchun. Bu yerda shahzoda kesib o'tishi kerak bo'lgan planeta koordinatalari va radiusi saqlanadi.

Eng muhim qismi:

Eng muhim qismi bo'lsa Program.cs'da joylashgan bo'lib u yerda ma'lumotlarni foydalanuvchidan qabul qilib olamiz va IsInside() metodini ishlatib shahzoda planetani kesib o'tishi kerakmi yoki yo'qmi tekshiramiz. So'ngra har bir testcase'dan so'ng nechta planetani kesib o'tadi shuni console'ga chiqaramiz:

int testcases;
int.TryParse(Console.ReadLine() ?? "0", out testcases);


while (testcases-- > 0)
{
    var crossings = 0;

    var addresses = Console.ReadLine()?
                        .Split(" ", StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries)
                        .Select(int.Parse).ToArray() ?? [];

    var princePoint = new Point(addresses[0], addresses[1]);
    var princessPoint = new Point(addresses[2], addresses[3]);

    var planetCount = int.Parse(Console.ReadLine() ?? "0");
    var planets = new Planet[planetCount];

    for (int i = 0; i < planets.Length; i++)
    {
        var planet = new Planet(Console.ReadLine() ?? "");  

        var isPrinceInside = planet.IsInside(princePoint);
        var isPrincessInside = planet.IsInside(princessPoint);
        var crosses = isPrinceInside ^ isPrincessInside;

        crossings += crosses ? 1 : 0;
    }

    Console.WriteLine(crossings);
}

Agarda masala bo'yicha savollaringiz bo'lsa yoki xatolik ko'rsangiz Telegram orqali: @muhammad_khodjaev'ga yozing!

Koordinatalar orasidagi masofani hisoblovchi dastur

Muhammad Khodjaev — Tue, 15 Oct 2024 07:12:43 +0000

Ushbu dasturda Haversine formulasi orqali ikki koordinata orasidagi masofani (metrda) aniqlanadi. Loyihaning ahamiyatli qismi shundaki u struct ya'ni value type bilan birga qurilgan.

Dasturga kirish qismi:

O'zimiz joylashgan koordinatani fixed qilib ya'ni o'zgarmas qilib e'lon qilib olamiz. Bu uchun yordamga bizga Coordinate struct'ining konstraktori yordam beradi. Property'larimiz { get; init; } bo'ladi. init bo'lishining sababi esa koordinata bir martta assign qilingandan so'ng boshqa uni o'zgartirish mumkin bo'lmasligi uchun init yordam beradi.

Foydalanuvchidan koordinatani latitude va longitude ko'rinishida orasida vergul bilan ajratib kiritish so'raladi. Agar foydalanuvchi boshqa narsa kiritsa - (please provide coordinates) deb error beradi. Koordinata kiritilgandan so'ng Struct joylashgan C-sharp faylining Coordinate degan struct'ning GetMetre metodi ishga tushadi.

GetMetre() esa bizning fixed koordinata bilan foydalanuvchining koordinatasini olib DistanceTo() metodiga ketadi va oradagi masofa bilan qaytib keladi. Oradagi masofa esa Program.cs ga keladi va Math.Round metodi bilan chiroyli ko'rinishga keladi. Shunday qilib, biz oradagi masofa qanchaligini bilib olsak bo'ladi.

var coordinate = new Coordinate(41.351040, 69.352936);
var coordinateFromUser = Console.ReadLine()?.Split(",") ?? [];

if (coordinateFromUser is {Length: 2})
    Console.WriteLine(Math.Round(coordinate.GetMetre(double.Parse(coordinateFromUser[0]), double.Parse(coordinateFromUser[1])), 2));
else
    Console.WriteLine("Please provide coordinates");
//----------------------------------------CoordinateToDistance.cs
public struct Coordinate(double latitude, double longitude)
{
    const double EarthRadius = 6371000;
    public double Latitude { get; init; } = latitude;
    public double Longtitude { get; init; } = longitude;

    public static double DistanceTo(double lat1, double lon1, double lat2, double lon2) 
   {
//formula of Haversine 
    }

public static double DegreesToRadians(double degrees) 
    {
    }

public double GetMetre(double lat, double lon) 
        => DistanceTo(lat, lon, Latitude, Longtitude);
}

🖥️ Terminal Buyruqlari va .NET CLI: Boshlang'ich dasturchilar uchun qo'llanma

Muhammad Khodjaev — Sun, 13 Oct 2024 02:06:50 +0000

Dasturlash dunyosida samaradorlikni oshirish uchun terminaldan foydalanishni bilish juda muhimdir. 💻 Ayniqsa, .NET dasturchilari uchun terminal orqali loyihalarni yaratish va boshqarish jarayonini tushunish boshlang'ich qadamdir. Ushbu maqolada eng asosiy terminal buyruqlari va .NET CLI buyruqlarini o'rganamiz. 🛠️

Terminal buyuruqlari

Bu qismda joylashuv va fayllarni boshqarish uchun ishlatiladigan eng kerakli terminal buyruqlarini ko'rib chiqamiz. 📂

🧭 pwd — Joriy joylashuvni ko'rsatadi:

pwd

📜 ls — Joylashuvdagi fayllar va papkalarni ko'rish uchun:

ls

🚪 cd — Boshqa joylashuvga o'tish:

cd folder_name

⬆️ cd .. — Bitta fayl ortga qaytish:

cd ..

🗂️ mkdir — Yangi katalog yaratish:

mkdir folder_name

🗑️ rm — Faylni o'chirish:

rm folder_name

🗑️ rm * — Barcha fayllarni o'chirish:

rm *

> * degani all ya'ni barchasi degani. Bu yulduzcha ko'p joylarda all ya'ni barchasi degan ma'noda qo'llanilib keladi.

.NET loyihalarini yaratish va boshqarish:

Endi .NET dasturchilari uchun foydali bo'lgan CLI buyruqlarini ko'rib chiqamiz. 🌐 Bu buyruqlar yordamida yangi loyihalar yaratish va boshqarish juda oson. ⚙️

🆕 dotnet new console -n — Yangi konsol dasturini yaratish:

dotnet new console -n ProjectName

Tushuntirish: -n belgisi ism berish uchun ishlatilinadi. Agarda -n belgisisiz komanda beriladigan bo'lsa loyiha nomi fayl nomi qanday bo'lsa shundayligicha bo'ladi!

🛠️ dotnet new solution — Yangi .NET yechimini yaratish:

dotnet new solution

➕ dotnet add solution — Loyihani yechimga qo'shish:

dotnet add solution solution_name.csproj

🏗️ dotnet run — Loyihani ishga tushirish:

dotnet run

Eslatma: Agarda terminal ochilgan faylda C# fayl bo'lmasa bu komanda ishlamaydi!

Terminal buyruqlari va .NET CLI orqali ishlash dasturchining hayotini ancha yengillashtiradi va ishni tezlashtiradi. ⏩ Yangi boshlanuvchilar uchun bu qadamlar kichik bo'lib ko'rinsa-da, ular keyinchalik kattaroq va murakkab loyihalar bilan ishlashda juda muhim asos bo'lib xizmat qiladi. 🚀