<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
  <channel>
    <title>DEV Community: Eric Nacif</title>
    <description>The latest articles on DEV Community by Eric Nacif (@naciferic).</description>
    <link>https://dev.to/naciferic</link>
    <image>
      <url>https://media2.dev.to/dynamic/image/width=90,height=90,fit=cover,gravity=auto,format=auto/https:%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Fuser%2Fprofile_image%2F3840518%2F007371d5-3134-411a-8953-bd4392176017.jpg</url>
      <title>DEV Community: Eric Nacif</title>
      <link>https://dev.to/naciferic</link>
    </image>
    <atom:link rel="self" type="application/rss+xml" href="https://dev.to/feed/naciferic"/>
    <language>en</language>
    <item>
      <title>Como criar um Bot de WhatsApp com Node.js do zero (template pronto)</title>
      <dc:creator>Eric Nacif</dc:creator>
      <pubDate>Mon, 23 Mar 2026 17:00:11 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/naciferic/como-criar-um-bot-de-whatsapp-com-nodejs-do-zero-template-pronto-5cli</link>
      <guid>https://dev.to/naciferic/como-criar-um-bot-de-whatsapp-com-nodejs-do-zero-template-pronto-5cli</guid>
      <description>&lt;p&gt;Faz um tempo que eu queria criar um template sólido para bots de WhatsApp — algo que fosse além do "hello world" e servisse de base real para projetos de atendimento automatizado.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;O resultado foi o &lt;strong&gt;template-bot-whatsapp&lt;/strong&gt;: um boilerplate modular, com sistema de fluxos, menus interativos e pronto para integrar com IA.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Neste artigo vou te mostrar como ele funciona e como usar.&lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  O que você vai conseguir fazer
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Criar menus interativos por número (&lt;code&gt;1&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;2&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;3&lt;/code&gt;...)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Manter sessões separadas por usuário&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Centralizar todos os textos do bot em um arquivo&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Integrar com OpenAI, Gemini ou Claude em poucos passos&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  Estrutura do projeto
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;template-bot-whatsapp/
├── src/
│   ├── flows/
│   │   ├── router.js        # Toda mensagem passa por aqui
│   │   └── mainMenu.js      # Fluxo do menu principal
│   ├── commands/
│   │   └── ping.js          # Exemplo de comando por palavra-chave
│   ├── middlewares/
│   │   └── logger.js        # Log no terminal
│   └── utils/
│       └── messages.js      # Todos os textos em um só lugar
├── index.js
└── .env.example
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;






&lt;h2&gt;
  
  
  Como rodar
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;git clone https://github.com/ericnacif/template-bot-whatsapp.git
&lt;span class="nb"&gt;cd &lt;/span&gt;template-bot-whatsapp
npm &lt;span class="nb"&gt;install
&lt;/span&gt;node index.js
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Escaneie o QR Code que aparece no terminal com o WhatsApp. A sessão é salva localmente — você só faz isso uma vez.&lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  Como funciona o sistema de fluxos
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;O bot usa &lt;strong&gt;sessões por usuário&lt;/strong&gt; combinadas com &lt;strong&gt;roteamento por etapas&lt;/strong&gt;. Cada pessoa tem seu próprio estado de conversa, totalmente independente.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Usuário: oi
Bot: Menu principal — opções 1, 2, 3

Usuário: 1
Bot: Submenu de informações

Usuário: 0
Bot: Volta ao menu principal
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;O roteador central (&lt;code&gt;router.js&lt;/code&gt;) recebe todas as mensagens e decide para qual fluxo encaminhar:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// src/flows/router.js&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;router&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;sessions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;body&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;body&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;trim&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;oi&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;olá&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;menu&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;start&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;body&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mainMenu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;sessions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;session&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;sessions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;session&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mainMenu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;sessions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;






&lt;h2&gt;
  
  
  Textos centralizados
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Todos os textos ficam em &lt;code&gt;src/utils/messages.js&lt;/code&gt;. Assim você nunca precisa caçar strings espalhadas pelo código:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;MESSAGES&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;mainMenu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`👋 Olá! Como posso ajudar?

*1* - Produtos
*2* - Suporte
*3* - Encerrar`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;

    &lt;span class="na"&gt;goodbye&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;`Até logo! Se precisar, é só chamar. 😊`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;






&lt;h2&gt;
  
  
  Integrando com IA
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A estrutura está pronta para isso. Instale o SDK e crie um novo fluxo:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;npm &lt;span class="nb"&gt;install &lt;/span&gt;openai
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;





&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight javascript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="c1"&gt;// src/flows/iaFlow.js&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;OpenAI&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;require&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;openai&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;openai&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;OpenAI&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;apiKey&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;process&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;env&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;OPENAI_API_KEY&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;iaFlow&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;completion&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;openai&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;chat&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;completions&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;gpt-4o-mini&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;messages&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;role&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;body&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}],&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reply&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;completion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;choices&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="nx"&gt;module&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;exports&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;iaFlow&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Depois registre no &lt;code&gt;router.js&lt;/code&gt; como qualquer outro fluxo. Funciona da mesma forma com Gemini ou Claude.&lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  Repositório
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;O template está disponível no GitHub com documentação completa:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;👉 &lt;a href="https://github.com/ericnacif/template-bot-whatsapp" rel="noopener noreferrer"&gt;github.com/ericnacif/template-bot-whatsapp&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Se te ajudou, deixa uma ⭐ — isso ajuda o projeto a chegar em mais devs!&lt;/p&gt;

</description>
      <category>node</category>
      <category>javascript</category>
      <category>ai</category>
    </item>
  </channel>
</rss>
