Türkçe Slug Üretirken I/ı/İ/i Sorununu Çözmek

OficalBlueHair — Mon, 02 Nov 2026 14:15:26 +0000

Kısa özet: JavaScript'in varsayılan toLowerCase() davranışı Türkçede
İSTANBUL kelimesini i̇stanbul, IĞDIR kelimesini iğdir yapar.
turkce-slug, Türkçe harfleri açık kurallarla işleyen, sıfır runtime
bağımlılıklı bir TypeScript paketi. 616.760 kelimede 0 hata.

Sorun

Türkçede dört I harfi vardır ve JavaScript'in locale'den bağımsız
toLowerCase() / toUpperCase() davranışı bunları doğru yönetmez:

"İSTANBUL".toLowerCase(); // "i̇stanbul" (i + combining dot)
"IĞDIR".toLowerCase();    // "iğdir"  (Türkçede "ığdır" olmalı)
"istanbul".toUpperCase(); // "ISTANBUL" (Türkçede "İSTANBUL" olmalı)

Bu yüzden birçok slug kütüphanesi Türkçe başlıkları bozar:

İSTANBUL → istanbul yerine i̇stanbul (i + birleşik nokta)
İstanbul'da Iğdır → istanbulda-igdir yerine i̇stanbul'da-iğdir veya i-stanbul-da-igdir
ŞÜKRÜ ÇAĞLAR → sukru-caglar yerine şükrü-çağlar
Case dönüşümünde IĞDIR → ığdır yerine iğdir

Türkçe kuralları açıktır:

Girdi	Doğru çıktı
`İ`	`i`
`I`	`ı`
`i`	`İ`
`ı`	`I`

Slug üretiminde ise bu harflerin ASCII karşılıkları gerekir.

Çözüm: açık harf eşlemesi

turkce-slug, I/ı/İ/i için locale'e güvenmek yerine harfleri açıkça
eşler. Bu hem tarayıcıda hem Node.js'te aynı sonucu verir.

import { slugify } from "turkce-slug";

slugify("İSTANBUL");              // "istanbul"
slugify("IĞDIR");                 // "igdir"
slugify("İstanbul'da Iğdır");     // "istanbulda-igdir"
slugify("Çok Güzel Bir Başlık!"); // "cok-guzel-bir-baslik"
slugify("ŞÜKRÜ ÇAĞLAR");          // "sukru-caglar"
slugify("Fiyat: 100 TL / Ay");    // "fiyat-100-tl-ay"

Kurulum:

npm install turkce-slug

Paket ESM ve CommonJS çıktılarını, ayrıca TypeScript tiplerini birlikte
sunar. Runtime bağımlılığı yoktur.

Türkçe büyük/küçük harf dönüşümleri

Slug dışında Türkçe case dönüşümleri de doğru çalışır:

import {
  toLowercaseTr,
  toUppercaseTr,
  capitalizeTr,
  titleCaseTr,
  removePunctuation,
} from "turkce-slug";

toLowercaseTr("İSTANBUL"); // "istanbul"
toLowercaseTr("IĞDIR");    // "ığdır"
toLowercaseTr("ISIK");     // "ısık"

toUppercaseTr("istanbul"); // "İSTANBUL"
toUppercaseTr("ışık");     // "IŞIK"

capitalizeTr("iĞDIR");     // "İğdır"
titleCaseTr("ışık ırmak"); // "Işık Irmak"

removePunctuation("Merhaba, dünya!"); // "Merhaba dünya"

Slug seçenekleri

slugify("Çok Güzel", { separator: "_" });       // "cok_guzel"
slugify("Çok Güzel", { lowercase: false });     // "Cok-Guzel"
slugify("Çok güzel bir başlık örneği", {
  maxLength: 10,
});                                             // "cok-guzel"
slugify("Fiyat: 100 TL", { preserveNumbers: false }); // "fiyat-tl"

separator varsayılan "-".
lowercase varsayılan true; kapatınca Ç → C, İ → I gibi kaynak büyüklüğü korunur.
trim baş/son separator temizliğini kontrol eder.
maxLength mümkünse kelime sınırından keser ve sonucu separator ile bitirmez.
preserveNumbers varsayılan true; false iken rakamlar kaldırılır.

616.760 kelimelik doğrulama

Kütüphanenin gerçekten kapsamlı çalıştığını göstermek için iki MIT lisanslı
kaynaktan oluşturulan 616.760 kelimelik bir doğrulama korpusu
kullanıyorum:

Her kelime için üç kontrol yapılıyor:

Slug yalnızca ASCII karakterler içeriyor mu?
Slug idempotent mi? (slugify(slug) === slug)
Türkçe büyük/küçük harf round-trip tutarlı mı?

Sonuç: 616.760 / 616.760 geçti, 0 hata. Tüm Türkçe özel harfler
(ç ğ ı ö ş ü â î û) korpusta yer alıyor. Rapor ve korpus GitHub'da:

Canlı demo

Tarayıcıda canlı slugify, Türkçe case dönüşümleri ve kelime doğrulaması:

https://officalbluehair.github.io/turkce-slug/

Demo, 4.205 kelimelik hızlı test setini çalıştırır. Tam 616.760 kelimelik
korpus ve rapor GitHub deposunda bulunur.

Kaynaklar

npm: https://www.npmjs.com/package/turkce-slug/v/0.1.0
GitHub: https://github.com/OfficalBlueHair/turkce-slug
Lisans: MIT

Türkçe slug veya case dönüşümüyle ilgili bir hata görürsen issue açabilirsin.
Geri bildirim ve katkılar memnuniyetle karşılanır.

DEV Community: OficalBlueHair