DEV Community: Sherzod5048

C++ da operatorlar

Sherzod5048 — Thu, 29 Sep 2022 16:17:53 +0000

Assalomu alaykum!
Operatorlar - mavzusida davom etamiz.

Increment/Decrement operatorlar

"++" va "--" operatorlari o'zgaruvchidagi qiymatni bittaga oshiradi yoki kamaytitadi:

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;
  ++n;

  cout << n;
  return 0;
}

Bu yerda n oz'garuvchisidagi qiymat bittaga oshirildi.

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;
  --n;

  cout << n;
  return 0;
}

Bu yerda esa n oz'garuvchisidagi qiymat bittaga kamaytirildi.

Agar kodda o'zgaruvchini oldidan increment/decrement oldin kelsa birinchi bo'lib incremant/decrement hisoblanib keyin boshqa buyruqlar bajariladi:

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;

  cout << ++n << endl;
  cout << n;

  return 0;
}

6
6

Lekin increment/decrement o'zgarucvhidan keyin kelsa avval boshqa buyruqlar bajarilib keyin increment/decrement amallari bajariladi:

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;

  cout << n++ << endl;
  cout << n;

  return 0;
}

5
6

C++ da shart operatori(if, else)

Sherzod5048 — Thu, 29 Sep 2022 16:16:02 +0000

If statement Shart operatori shartlar boshqarilishini shartning true yoki false ligiga qarab qaysi tartibda amalga oshirilishini ta'minlaydi.

Masala 1:

Agar a sonini 2 ga bo'lganda qoldiq 0 ga teng bo'lsa, bu son juft, aks xolda toq:

#include <iostream>

using namespace std;

int main(){
  int a;
  cin >> a;

  if(a % 2 == 0){
    cout << "juft"
  }

  else{
    cout << "toq"
  }

  return 0;
}

12
juft

Bu codeda agar if ni ichidagi shart true bo'lsa juft,
aks xolda ya'ni false bo'lsa toq degan xabarni consolega chiqaradi.

Agar tekshirilayotgan shart nisbatan sodda bo'lsa, shart amalini ? : ko'rinishida ishlatishimiz mumkun.
Masala 2:

2 ta son kiritilganda kattasini topuvchi programma tuzilsin:

#include <iostream>

using namespace std;

int main(){
  int a, b, max;
  cin >> a >> b;

  max = (a > b) ? a : b;
  cout << "Katta son : " << max;

  return 0;

12
11

Katta son : 12

Bu code ham huddi if kabi vazifa bajarildi.2 son kiritildi va a katta bo'lsa b dan ? - agar chiqar a ni : - aks xolda a kichkina bo'lsa b dan b ni chiqar deyildi va sonlarning kattasi max nomli uzgaruvchiga yuklandi.

C++ da Switch case 'Tanlash operatori'

Sherzod5048 — Thu, 29 Sep 2022 16:13:56 +0000

Switch case asosan bir nechta qiymatdan, o'zgaruvchiga mos qiymatni tanlashda va qiymatga mos ravishda boshqarishni amalga oshirishda ishlatilinadi:
Switch case operatorini sintaksisi quyidagi tartibda yoziladi:
Masala 1:

Kiritgan sonimizga mos ravishda hafta kunini chiqaruvchi programma tuzilsin.

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
  int n;
  cin >> n;

  switch(n){
    case 1: cout << "Dushanba"; break;
    case 2: cout << "Seshanba"; break;
    case 3: cout << "Chorshanba"; break;
    case 4: cout << "Payshanba"; break;
    case 5: cout << "Juma"; break;
    case 6: cout << "Shanba"; break;
    case 7: cout << "Yakshanba"; break;
    default: cout << "Bunday hafta kuni yuq";
  }
  return 0;
}

1
Dushanba

Biz kiritgan son(n) case dagi qiymatga (1) tengligi uchun case 1: da berilgan ma'lumotni consolega chiqardi.

C++ da operatorlar

Sherzod5048 — Mon, 19 Sep 2022 16:49:24 +0000

Increment/Decrement operatorlar "++" va "--" operatorlari o'zgaruvchidagi qiymatni bittaga oshiradi yoki kamaytiradi.

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;
  ++n;

  cout << n;

  return 0;
}

qiymatni bittaga oshiradi yoki kamaytiradi.

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;
  --n;

  cout << n;

  return 0;
}

Agar kadimizda Increment/decrement o'zgaruvchidan oldin kelsa birinchi bo'lib Increment/decrement hisoblanib keyin boshqa buyruqlar bajariladi:

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;

  cout << ++n << endl;
  cout << n;

  return 0;
}

6
6

Lekin kadimizda Increment/decrement o'zgaruvchidan keyin kelsa birinchi bo'lib boshqa buyruqlar bajarilib keyin Increment/decrement hisoblaniladi:

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;
int main() {
  int n = 5;

  cout << n++ << endl;
  cout << n;

  return 0;
}

5
6

C++ da operatorlar

Sherzod5048 — Fri, 16 Sep 2022 17:02:13 +0000

Operatorlar - dasturlashning asosiy sintaksislaridan hisoblanadi va arithmetic, assignment, relational, logical, bitwise, conditional kabi oreatorlar bor.
Bugun biz Arithmetic (arifmetik) va Assignment(o'zlashtirish, yoki qiymatni o'zgaruvchiga joylash, saqlash) operatorlari bolan tanishamiz.
Arithmetic operators - qo'shish(+), ayirish(-), ko'paytirish(), bo'lish(/) va module(%-qoldiq olish) dan iborat.
"+" va "-" operatorlari biz bilgan matematikada qanday maqsadda ishlatilinsa dasturlashda ham xuddi shunday maqsadda ishlatilinadi."" va "/" operatori xam deyarli shunaqa holatda ishlatilinadi va faqat ularning tip(int, float)lariga extiyot bo'lishimiz kerak bo'ladi.
"%"-module bizga int tipidagi sonni bo'lganda undan hosil bo'lgan qoldiqni olish uchun ishlatamiz va module(%)dan faqat int tipidagi qiymatlarda qo'llashimiz mumkun.
Assignment(=)-o'zlashtirish operatori bu bizga bizdan o'ng tarafda turgan qiymatni bizdan chap tafarda turgan o'zgaruvchiga joylash vazifasini bajaradi.

#include <iostream>
#include <iomanip>

using namespace std;

int main() {
  int a;
  a = 10;

  cout << a;

  return 0;
}

Bu yerda 10 qiymati 'a' o'zgaruvchisiga joylandi va 'a'ni print qilganda bizga 10 sonini chiqarib beradi.

C++ da cin (kiritish) operatori

Sherzod5048 — Tue, 13 Sep 2022 16:21:36 +0000

C++ dasturlash tilida foydalanuvchi tomonidan ma'lumotlarni qo'lda klaviatura orqali kiritish imkonini yaratish buyrugi cin (cin - console input) operatori orqali yaratiladi:

1   // Sherzod Jumayev
2   // 13.09.2022
3   // cin - operatori
4
5   #include <iostream>
6   using namespace std;
7   
8   int main(){
9       string ism;
10
11      cout << "Ismingizni kiriting: ";
12      cin >> ism;
13
14      cout << "Sizning ismingiz " + ism;
15
16      return 0;
17      }

Bu kodda 11-qatorda biz avval bilib olgan cout operatori orqali foydalanuvchidan ismini kiritishini surayapmiz va 12-qatorda cin operatori orqali consoleda foydalanuvchi uchun ma'lumot kiritish imkonini yaratib beryapmiz.14-qatorda esa foylanuvchi kiritgan ma'lumot orqali uning ismi kimligini chiqarib beryapmiz.

Ushbu kodni toliq tushunadigan bolsak C++ dasturlash tilida 1-, 2-, 3- qatorlar sharxlar hisoblanadi.
4-, 7-, 10-, 13-, 15- qatorlar bo'sh satrlar va bu satrlar kodni tezroq o'qishni,kodni osonroq tushunishni imkoni beradi.
5-qatorda ma'lumotlarni kiritish va chiqarishni imkonini yaratish uchun #include kutubxonasi qoshayapmiz.
6-qatorda using namespace std; standart nomlar fazosini e'lon qilyapmiz.
7-qatorda int main() esa har bir dastur ega bo'lishi kerak bo'lgan asosiy funksiyalarni, algoritmlarni o'z ichiga oluvchi main qismi kirityapmiz.
9-qatorda o'zgaruvchi string ism; e'lon qilayapmiz
11-qatorda cout << "Ismingizni kiriting: "; consoleda ma'lumot chiqarayapmiz.
12-qatorda cin >> ism; consolda ma'lumot kiritish imkonini yaratayapmiz.
14-qatorda cout << "Sizning ismingiz " + ism; foydalanuvchi kiritgan ma'lumot orqali consolega ma'lumotlarni chiqarayapmiz.
16-qatorda return 0; orqali kodni 1 marotaba qaytarilishini ta'minlab dasturni muaffaqqiyatli yakunlayapmiz.

Ozgaruvchilar (variables)

O'zgaruvchi - xotiraning nomlangan qismi bo'lib, o'zida ma'lum bir toifadagi ma'lumotni yoki ma'lumotlarni saqlaydi.O'zgaruvchining nomi orqali xotiraning qiymat saqlayotgan qismiga murojaat qilamiz.Programmamiz ishlash jarayonida o'rgaruvchilarimizning qiymatini o'zgartirishimiza mumkun.Har qanday o'zgaruvchi ishlatishimizdan oldin uni e'lon qilishimiz kerak bo'ladi.

1   // Sherzod Jumayev
2   // 13.09.2022
3   // cin - operatori
4
5   #include <iostream>
6   using namespace std;
7   
8   int main(){
9       string ism;
10      int yosh;
11
12      cout << "Ismingizni kiriting: ";
13      cin >> ism;
14      cout << "Yoshingizni kiriting: ";
15      cin >> yosh;
16
17      cout << "Sizning ismingiz " + ism;
18      cout << "Yoshingiz " + yosh + " da";
19
20      return 0;
21      }

Ushbu kodda 2 hil toifadagi o'zgaruvchilarni e'lon qilayapmiz string ism; va int yosh;.
Bu yerda string va int o'zgaruvchining ma'lumot turi hisoblanadi, ism va yosh o'zgaruvchining qiymati hisoblanadi.

string ma'lumot turi orqali biz doimo matn ko'rinishidagi o'zgaruvchilarni, int ma'lumot turi orqali biz doimo butun sonlarni va float ma'lumot turi orqali biz doimo kasr sonlarni o'zgaruvchilar sifatida saqlashimiz mumkun.Bu postda biz o'zgaruvchilarning bir nechta toifasini ko'rdik.

C++ da cout(chiqarish) operatori

Sherzod5048 — Fri, 09 Sep 2022 15:05:42 +0000

Assalomu alaykum!
Biz bu maqola orqali c++ dasturlash tilidagi cout operatori haqida bilib olamiz.cout operatori orqali biz consolda ixtiyoriy malumotlarni chiqarishimiz mumkun.Matnli malumotlarni chiqarishda doimo qoshtirnoqlardan ("") foydalanishimiz zarur:

1   #include <iostream>
2   using namespace std;
3   
4   int main() {
5
6      cout << "Hello world" << endl;
7      return 0;
8   }

Programmada klaviatura orqali malumot kiritishimiz va chiqarishimiz uchun 1-qatordagi #include <iostream>ni programmamizga qoshishimiz kerak.
2-qatorda turgan using namespace std; ni standart nomlar fazosini elon qilish deb tushunsak boladi va xar bir dasturimiz bitta main(4-qator) ga ega bolishi shart.Biz kodlarimizni ochib-yopilgan figurali qavslarimiz ichiga yozamiz

4   int main() {
5
6      cout << "Hello world" << endl;
7      return 0;
8   }

Biz hozir bilib olgan cout operatorimiz consoleda Hello world degan yozuvni chiqarib bermoqda.

C++ da sharhlar

1   // Muallif: Jumayev Sherzod
2   /* Sana: 2022.09.09
3       Maqsadim: C++ dasturlash tilini o`rganish */
4
5   #include <iostream>
6   using namespace std;
7   
8   int main() {
9
10      cout << "Hello world" << endl;
11      return 0;
12  }

// va // belgilar bilan yozilingan qator C++ da sharxlar deyiladi.// bu belgi bilan boshlangan sharh faqat 1 qator sharh yozish imkoni beradi, 2-qatordagi // bunday belgilar bilan esa biz koproq qator sharh yozish imkoniga ega bolamiz.
Sharhlar - faqatgina dasturchilargagina korinadi va dasturda hech qanday vazifa bajarmaydi!Sharhlar bizga yozilgan kodlarni osongina tushunish imkonini beradi va ayniqsa katta praektlarda koplab dasturchilar team bolib ishlashadi, shu holatda dasturchilar faqatgina ozlarining kodlarini emas boshqa bir dasturchilarning ham kodlarini oqishga togri keladi.Shunda sharhlar dasturchilarga boshqa bir kodni osongina tushunish imkoni beradi.