DEV Community: Sunnat Qayumov

LINQ - methods

Sunnat Qayumov — Sun, 23 Mar 2025 06:06:58 +0000

Linq(Language Integrated Query) - bu .NET da ma'lumotlar bilan ishlash uchun ishlatiladi. Qulay va tez ishlaydi. Har bir LINQ mehtodlariga misollar:

1.Where: Bu method bilan shart tekshiriladi.

var numbers = new List<int> { 1, 2, 3, 4, 5, 6 };
var evenNumbers = numbers.Where(n => n % 2 == 0); // {2, 4, 6}

2.Select: Bu method return qaytaradi.

var numbers = new List<int> { 1, 2, 3 };
var squares = numbers.Select(n => n * n); // {1, 4, 9}

3.Count: Listdagi elementlar soni nechtaligini qaytaradi.

var numbers = new List<int> { 1, 2, 3, 4, 5 };
int count = numbers.Count(); // 5

Shu bilan birga Count() ni ichiga shart bersa ham bo'ladi.

int evenCount = numbers.Count(n => n % 2 == 0); // 2

4.Skip: Birinchi elemetndan N ta elementgacha tashlab qolgan qismini qaytarib beradi.

var numbers = new List<int> { 1, 2, 3, 4, 5 };
var skipped = numbers.Skip(2); // {3, 4, 5}

5.Take: Birinchi elemetndan N ta elementgacha oladi, qolgan qismini tashlab yuboradi.

var numbers = new List<int> { 1, 2, 3, 4, 5 };
var taken = numbers.Take(3); // {1, 2, 3}

6.Distinct: Takrorlangan elementlarni tashlab yuboradi.

var numbers = new List<int> { 1, 2, 2, 3, 3, 3, 4 };
var uniqueNumbers = numbers.Distinct(); // {1, 2, 3, 4}

7.OrderByDescending: Berilgan elementlarni eng kattasidan kamayish tartibida tartiblab chiqaradi.

var numbers = new List<int> { 3, 1, 4, 2 };
var sorted = numbers.OrderByDescending(n => n); // {4, 3, 2, 1}

8.Max: Berilgan elementlarni eng kattasini topadi.

var numbers = new List<int> { 1, 5, 3, 9, 2 };
int maxNumber = numbers.Max(); // 9

9.Average: O'rtacha qiymatni chiqaradi.

var numbers = new List<int> { 2, 4, 6, 8 };
double average = numbers.Average(); // 5.0

10.GroupBy: Ro'yxatni Alifbo ro'yxati bo'yicha guruhlarga bo'lib ajratib beradi.

var people = new List<string> { "Ali", "Anvar", "Bobur", "Aziz", "Bahodir" };
var groupedByFirstLetter = people.GroupBy(p => p[0]); 

foreach (var group in groupedByFirstLetter)
{
    Console.WriteLine($"Harf: {group.Key}");
    foreach (var name in group)
    {
        Console.WriteLine(name);
    }
}

Natijasi

Harf: A
Ali
Anvar
Aziz

Harf: B
Bobur
Bahodir

11.First: Berilgan elementlardan eng birinchisini qaytaradi.

var numbers = new List<int> { 4, 8, 15, 16, 23, 42 };
int first = numbers.First(); // 4

Bu ham count ga o'xshab shart bersa bo'ladi. Berilgan usha shart bo'yicha mos keladigan birinchi elementni qaytaradi:

int firstEven = numbers.First(n => n % 2 == 0); // 4

Members

Sunnat Qayumov — Sun, 09 Mar 2025 09:54:08 +0000

Member - Bu struct/class'ning a'zolariga nisbatan qo'llanadigan so'z.

Struct/classning uchta member'i bor:

Field
Property
Method

1. Field: Bu structda oddiy ichida qiymat saqlovchi o'zgaruvchi:

struct Student
{
    public string Name;  // Field
    public int Age;      // Field
}

2. Property: Field'ga qiymat saqlash uchun avvalo Property'dan o'tadi. Property get va set methodlari yordamida qiymatni olib qaytarib beradi:

struct Student
{
    private string name; //private Field

    public string Name //property
    {
        get { return name; } //getter
        set { name = value; } //setter
    }
}

3. Method: Bu ichida biror bir ishni ketma ketligini saqlaydi:

struct Student
{
    public string Name;
    public int Age;

    public void Display()  // Metod
    {
        Console.WriteLine($"Ism: {Name}, Yosh: {Age}");
    }
}

4. Constructor (Ctor): Struct/classdan obyekt ochilganda avtomatik tarzda chaqiriladigan. Biz bilgan usha oddiy method. Lekin ctorning qaytaruvchi qiymati bo'lmaydi va void ham yozilmaydi. Ctor - ctor bo'lishi uchun ochiladigan methodning nomi structning nomi bilan bir-xil bo'lishi shart!!

struct Student
{
    public string Name;
    public int Age;

    public Student(string name, int age) // Konstruktor
    {
        Name = name;
        Age = age;
    }
}

5. Readonly: Struktur Fieldlarini o‘zgartirib bo‘lmaydigan qilib e'lon qilish. Fieldni faqatgina o'qish uchun (ya'ni get uchun) cheklab qo'yadi. Shu holatda unga qiymatni faqatgina ctor'da bera olamiz:

struct Circle
{
    public readonly double Radius; //readonly

    public Circle(double radius)
    {
        Radius = radius;
    }

    public double GetArea() => Math.PI * Radius * Radius;
}

6. Method Overloading: Bu bir xil nomli bo'ladi. Lekin ichidagi parametrlari bilan farq qiladi:

struct Calculator
{
    public int Add(int a, int b)
    {
        return a + b;
    }

    public double Add(double a, double b)  // Parametrlari farqli
    {
        return a + b;
    }

    public int Add(int a, int b, int c)  // Parametrlari farqli
    {
        return a + b + c;
    }
}

GIT haqida ma'lumot

Sunnat Qayumov — Sun, 16 Feb 2025 12:53:49 +0000

Github
Github bu loyihalar saqlash uchun va dasturchilar birga loyihalar ustida jamoaviy ishlashida kerak bo'ladigan platforma(bulutli texnologiya - cloud technology).

Git
Git - bu dasturiy ta'minot versiyalarni nazorat qiluvchi tizim('version control system`). Undan dasturchilar kodni kuzatish, boshqarish va jamoa bilan ishlash uchun foydalanadilar.

Git o'zi qanday ishlaydi?
Git kodni repository (repo) deb nomlanuvchi markaziy joyda saqlaydi. Dasturchilar ushbu repodan nusxa olib, unda ishlashlari va keyin o‘z o‘zgarishlarini qayta yuklashlari mumkin. Git quyidagi asosiy operatsiyalarni bajarishga imkon beradi:

Git init -> yangi Git repository yaratish.
Git clone -> mavjud repository’ni nusxalash.
Git add -> o‘zgarishlarni kuzatish uchun fayllarni qo‘shish.
Git commit -m "File name" -> komentariya qoldirish.
Git push -> lokal commitlarni serverga ulash.
Git Pull -> serverdagi so‘nggi o‘zgarishlarni olish.
Git merge -> ikkita kod tarmog‘ini birlashtirish.
dotnet Gitignore -> ortiqcha fayllarni olib tashlash.

HackerRank Problem#11

Sunnat Qayumov — Thu, 21 Nov 2024 09:44:50 +0000

Problem: Grading Students.

Bu masalada talabaning baholari yaxlitlanishi kerak bo'ladi. Har bir baho eng yaqin 5 ga yaxlitlanishi kerak, agar bu qiymat 3 yoki undan yuqori bo'lsa bahoni yangilanadi.

Kod:

class Program
{
    static void Main()
    {
        int n = int.Parse(Console.ReadLine());
        int[] grades = new int[n];

        for (int i = 0; i < n; i++)
        {
            int grade = int.Parse(Console.ReadLine());
            if (grade >= 38)
            {
                int result = ((grade / 5) + 1) * 5;
                if (result - grade < 3)
                {
                    grade = result;
                }
            }
            grades[i] = grade;
        }
        for (int i = 0; i < n; i++)
        {
            Console.WriteLine(grades[i]);
        }
    }
}

Kodni qadamma-qadam ko'rib chiqamiz.

1. Kiritish:

int n = int.Parse(Console.ReadLine());
int[] grades = new int[n];

int n = int.Parse(Console.ReadLine());: Talaba sonini (n) kiritamiz.
int[] grades = new int[n];: Talabalarning baholarini saqlash uchun array yaratamiz, bu array uzunligi talaba soniga teng bo‘ladi.

2. Baholarni o'qish va qaytarish:

for (int i = 0; i < n; i++)
{
    int grade = int.Parse(Console.ReadLine());
    if (grade >= 38)
    {
        int result = ((grade / 5) + 1) * 5;
        if (result - grade < 3)
        {
            grade = result;
        }
    }
    grades[i] = grade;
}

int grade = int.Parse(Console.ReadLine());: Hozirgi talabaning bahosini o‘qib, grade o‘zgaruvchisiga saqlaymiz.
if (grade >= 38): Agar baho 38 yoki undan katta bo‘lsa, yaxlitlashni ko‘rib chiqamiz. Agar baho 38 dan kichik bo‘lsa, yangilash kerak emas.
int result = ((grade / 5) + 1) * 5;:
- Bu ifoda yordamida bahodan keyingi eng yaqin 5 ko‘paytmasini topamiz. Misol: agar grade = 73 bo‘lsa: 73 / 5 = 14 (butun bo‘linish). (14 + 1) * 5 = 75 (keyingi 5 ko‘paytmasi).
if (result - grade < 3):
Agar keyingi 5 ko‘paytmasiga bo‘lgan farq 3 dan kichik bo‘lsa, bahoni yaxlitlanadi.
Misol, agar grade = 73 bo‘lsa:
- 75 - 73 = 2 (farq 3 dan kichik).
- Shunday qilib, grade 75 ga o‘zgartiriladi.
grades[i] = grade;: O‘zgartirilgan yoki o‘zgarmagan baho massivga saqlanadi.

3. Natijani chop etish:

for (int i = 0; i < n; i++)
{
    Console.WriteLine(grades[i]);
}

for tsikli orqali barcha qayta ishlangan baholar massivdan chiqariladi.
Console.WriteLine(grades[i]);: Har bir talabaning bahosi yangi qatorda chop etiladi.

LeetCode Problem#03

Sunnat Qayumov — Tue, 19 Nov 2024 12:10:44 +0000

Kodning vazifasi:

LengthOfLongestSubstring metodi berilgan matn ichida takrorlanmaydigan belgilardan iborat eng uzun substringning uzunligini hisoblab beradi. Va eng uzun Substring nechchi enkanligini hisoblab berdi.

Kod:

public class Solution
{
    public int LengthOfLongestSubstring(string str)
    {
        string Substring = "";
        int maxLength = 0;

        foreach(char c in str)
        {
            if(Substring.Contains(c))
            {
                int index = Substring.IndexOf(c);
                Substring = Substring.Substring(index + 1);
            }
            Substring += c;

            maxLength = Math.Max(maxLength, Substring.Length);
        }
        return maxLength;
    }
}

Kodni qadamma - qadam tushuntirib beraman.

1. Class va metod:

public class Solution
{
    public int LengthOfLongestSubstring(string str)
    {
    }
}

Solution nomli class yaratamiz. Va ichida int tipida LengthOfLongestSubstring nomli metod yaratib olamiz. Metod string str nomli parametrga ega.

2. O'zgaruvchilar:

string Substring = "";
int maxLength = 0;

Substring: Hozirda tekshirilayotgan substringni saqlash uchun ishlatiladi.
maxLength: Topilgan eng uzun substringni uzunligini saqlaydi.

3. Substringni tekshirish:

foreach(char c in str)
{
    if(Substring.Contains(с))
    {
         int index = Substring.IndexOf(c);
         Substring = Substring.Substring(index + 1);
    }
    Substring += c;
    maxLength = Math.Max(maxLength, Substring.Length);
}

Substring.Contains(c) -> agar Substring ichida belgilardan biri bo'lsa (c):
IndexOf(c): Substring ichida ushbu belgi qayerda ekanligini aniqlaydi.
Substring = Substring.Substring(index + 1) Substringni hozirgi belgidan kesib, takrorlanmaydigan substring hosil qiladi.

Takrorlanmaydigan belgini qo'shib ketish:

Substring += c;

Hozirgi belgini substringga qo'shib ketadi.

Eng uzun substringni yangilash:

maxLength = Math.Max(maxLength, Substring.Length);

Math.Max — Hozirgi substring uzunligi Substring.Length va maxLength orasida kattasini tanlaydi.
Natija: maxLength eng uzun substring bo'lib qoladi.

Natijani qaytarish:

return maxLength;

Matndagi eng uzun Substringni sonini bizga qaytarib beradi.

HackerRank - Problem#12

Sunnat Qayumov — Tue, 19 Nov 2024 09:04:07 +0000

Kodning vazifasi:

Kodni ishlatib, ma'lum bir oraliq uylar ichiga tushadigan olma va apelsinlarning sonini hisoblaymiz. Olmalar va apelsinlar turli xil manzildan tushadi va har biri alohida masofada joylashgan.

Toliq kod:

class Solution
{
    static void Main()
    {
        string[] st = Console.ReadLine().Split(' ');

        string s = st[0];
        string t = st[1];

        string[] ab = Console.ReadLine().Split(' ');

        string a = ab[0];
        string b = ab[1];

        string[] mn = Console.ReadLine().Split(' ');

        string m = mn[0];
        string n = mn[1];

        string[] apples = Console.ReadLine().Split(' ');
        string[] oranges = Console.ReadLine().Split(' ');

        int applesCount = 0;
        int orangesCount = 0;

        foreach(string apple in apples)
        {
            int result = int.Parse(a) + int.Parse(apple);

            if(result >= int.Parse(s) && result <= int.Parse(t))
            {
                applesCount++;
            }
        }
        foreach(string orange in oranges)
        {
            int result = int.Parse(b) + int.Parse(orange);

            if(result >= int.Parse(s) && result <= int.Parse(t))
            {
                orangesCount++;
            }
        }
        Console.WriteLine(applesCount);
        Console.WriteLine(orangesCount);
    }
}

Kodni qadamma - qadam ko'rib chiqamiz.

1. Input qilish

string[] st = Console.ReadLine().Split(' ');
string s = st[0];
string t = st[1];

s va t -> elementlari uyning boshlanishi va tugashini anglatadi.

 string[] ab = Console.ReadLine().Split(' ');
 string a = ab[0];
 string b = ab[1];

a va b -> olma daraxti va apelsin daraxti joylashuvini anglatadi.

string[] mn = Console.ReadLine().Split(' ');
string m = mn[0];
string n = mn[1];

m va n -> olma va apelsinlar necha donaligini anglatadi.

string[] apples = Console.ReadLine().Split(' ');
string[] oranges = Console.ReadLine().Split(' ');

apples va oranges -> har bir olma va apelsinning uyga tushgan masofasini korsatadi.

2. Natijalarni hisoblash

int applesCount = 0;
int orangesCount = 0;

applesCount va orangesCount -> uy radiusiga tushgan olmalar va apelsinlar sonini saqlaydi.

3. Olmalarni hisoblash:

foreach(string apple in apples)
{
    int result = int.Parse(a) + int.Parse(apple);

    if(result >= int.Parse(s) && result <= int.Parse(t))
    {
        applesCount++;
    }
}

Har bir olma daraxti tushgani a va unga tushish masofasi apple qo'shish orqali hisoblanadi. Agar uy koordinatasi s dan t gacha bo'lgan masofaga olmalar tushgan bo'lsa applesCount qiymati bittaga oshiriladi.

4. Aplesinlarni hisoblash:

foreach(string orange in oranges)
{
    int result = int.Parse(b) + int.Parse(orange);

    if(result >= int.Parse(s) && result <= int.Parse(t))
    {
        orangesCount++;
    }
}

Har bir apelsin daraxti tushgani b va unga tushish masofasi orange qo'shish orqali hisoblanadi. Agar uy koordinatasi s dan t gacha bo'lgan masofaga apelsinlar tushgan bo'lsa orangesCount qiymati bittaga oshiriladi.

5. Natijani chop etish:

Console.WriteLine(applesCount);
Console.WriteLine(orangesCount);

Hisoblab bo'lingan olma va apelsinlar Consolega chop etiladi.

33.Operators (Logical Operators)

Sunnat Qayumov — Wed, 16 Oct 2024 05:34:46 +0000

a) C# da &&, ||, va ! operatorlari ganday ishlaydi? Misol bilan tushuntiring.

&& (And operatori) - Ikkita shartning ham to'g'ri bo'lishini talab qiladi. Agar birinchi shart to'g'ri bo'lsa, ikkinchi shartni tekshiradi. Agar ikkinchi shart ham to'g'ri bo'lsa, natija true bo'ladi, aks holda false bo'ladi.

|| (or operatori) - Ikkita shartdan kamida bittasi to'g'ri bo'lsa, natija true bo'ladi. Agar har ikkala shart ham noto'g'ri bo'lsa, natija false bo'ladi.

!(false operatori) - Bu operator shartning qiymatini teskari qiladi. Agar shart to'g'ri bo'lsa, natija false bo'ladi va aksincha.

b) Quidagi kodning natijasi nima bo'ladi?

int age = 20;
bool isAdult = (age ›= 18) && (age <= 65) ;
Console.WriteLine(isAdult):

Natija: true

32. Data Types (Nullable)

Sunnat Qayumov — Wed, 16 Oct 2024 05:32:21 +0000

a) C# da Nullable turlari nima uchun ishlatiladi?

C# dasturlash tilida Nullable Types — bu qiymat tiplari (masalan, 
int, bool, double kabi) uchun null qiymatni qabul qilish imkonini 
beruvchi tipdir. Oddiy qiymat tiplari odatda null qiymatga ega bo'la 
olmaydi, lekin Nullable Types yordamida bunday imkoniyatni yaratish 
mumkin.

b) Quyidagi kodning natijasi nima bo'ladi?

int? z = null;
if(z.HasValue)
{
    Console-WriteLine(z.Value):
}
else
{
    Console WriteLine("z is null");
}

*Javob: * z is null

31.do while Loop (Advanced)

Sunnat Qayumov — Wed, 16 Oct 2024 05:26:24 +0000

a) do while loopda foydalanuvchi noto'g'ri parolni kiritganda, takroran parol so'raydigan kodni yozing (parol to'g'ri bo'lsa, loop to'xtaydi).

string To'g'ri = "12345";
string Tahmin;

do
{
    Console.Write("Parolni kiriting: ");
    Tahmin = Console.ReadLine();

    if (Tahmin != To'g'ri)
    {
        Console.WriteLine("Noto'g'ri parol! Qayta urinib ko'ring.");
    }

b) Quyidagi kodning natijasini tushuntiring:

int y = 0:
do
{
    Console.WriteLine(y);
    y++;
}while(y < 5);

*Javob: *

30.while Loop (Advanced)

Sunnat Qayumov — Wed, 16 Oct 2024 05:23:32 +0000

a) while loopdan foydalanib, foydalanuvchi ragam kiritgancha loopni davom ettirish kodini yozing (masalan, 0 kiritilganda loop tugaydi).

int num;

while(true)
{
    num = int.Parse(Console.ReadLine());

    if(num == 0)
    {
        break; // 0 kiritilganda loop to'xtaydi
    }
}

b)Quyidagi kodning natijasi nima bo'ladi?

int x = 10;
while (x > 0)
{
    Console.WriteLine(x);
    x -= 2;
}

Javob:

29.for Loop (Advanced)

Sunnat Qayumov — Wed, 16 Oct 2024 05:07:03 +0000

a) for loopda break operatori ganday ishlatiladi? Misol keltiring.

break operatori for, while yoki boshqa sikl (loop) ichida 
ishlatilganda, siklni to‘xtatadi va sikldan tashqariga chiqadi. Bu 
operator ma'lum bir shart bajarilganda siklni to‘xtatish uchun 
ishlatiladi.

b) Quyidagi kod natijasini tushuntiring:

for(int i = 0; i < 10; i++)
{
    if(i == 7)
    {    
        break;
    }
    Console.WriteLine(i);
}

Agar i == 7 bo‘lsa, break operatori ishlaydi va sikl darhol to‘xtaydi.

Natija esa:
0
1
2
3
4
5
6

i = 7 bo‘lganda break operatori ishlagani uchun loop to‘xtaydi va 7 dan keyingi qiymatlar ekranga chiqarilmaydi.

28.0perators (if, else if, else, ternary operator, switch)

Sunnat Qayumov — Wed, 16 Oct 2024 05:03:25 +0000

a) Quyidagi kodning natijasini ayting:

int score = 85;

if(score >= 90)
{
    Console. WriteLine("A");
}
else if(score >= 80)
{
    Console-WriteLine("B");
}
else if(score >= 70)
{
    Console. WriteLine("C");
}
else
{
    Console. WriteLine("F");
}

b) switch operatoridan foydalanib, 5 ga bo'linish natijasini chiqaruvchi kod yozing. Masalan, agar x = 5 bo'lsa, "x is divisible by 5" degan natija chiqsin.

    int x = 5;

    switch(x % 5)
    {
        case 0:
            Console.WriteLine($"{x} is divisible by 5");
            break;
        default:
            Console.WriteLine($"{x} is not divisible by 5");
            break;
    }