Word'den Overleaf'e Geçiş: Kaynakçayı ve Çapraz Referansları Kaybetmeden Tez veya Makale Taşımak

Yaptırma Akademik Destek — Sun, 08 Nov 2026 10:11:13 +0000

Bir Word dosyasını Overleaf'e kopyala-yapıştır ile taşımak çoğu zaman belgenin iskeletini kırar. Başlık numaraları dağılır, "Tablo 3" diye elle yazılmış göndermeler yanlış tabloyu gösterir, kaynakça ya düz metin olarak kalır ya da yarım dönüşür, denklemler düzenlenemez bir görüntüye dönüşür. Bu yazı Overleaf'i sıfırdan anlatmıyor. Halihazırda Word'de duran bir tez, makale veya uzun raporu LaTeX'e geçirirken nelerin bilinçli olarak yeniden kurulması gerektiğini adım adım ele alıyor.

Taşımadan önce Word belgesini sadeleştirin

Dönüştürücü, sizin ekranda gördüğünüz sayfayı değil belgedeki stilleri ve alan kodlarını okur. Taşımadan önce şunları kontrol edin:

Başlıkların gerçekten Başlık 1 ve Başlık 2 stilleriyle işaretlendiğinden emin olun. Yalnızca kalın yazılmış satırlar LaTeX'te bölüm olmaz.
Elle yazılmış "1. Giriş" veya "1.1. Amaç" numaralarını kaldırın. Numarayı stile bırakın; LaTeX bunları yeniden üretecek.
İçindekiler, şekil listesi ve benzeri otomatik alanları güncelleyin, sonra içindekiler tablosunu silin. Overleaf'de bunu \tableofcontents yeniden kurar.
Kalmayacak yorumları, konuşma balonlarını ve izlenen değişiklikleri kabul edip kapatın. Aksi halde gizli metin .tex dosyasına sızabilir.
Üstbilgi, altbilgi, sayfa numarası ve kapak metnini ayrı not edin. Bunlar gövdeyle birlikte sağlıklı taşınmaz; LaTeX'te şablon veya ön sayfa dosyasında yeniden kurulur.

Bu temizlik sıkıcı görünür, fakat sonraki adımların yarısını kurtarır.

Metni aktarın, sayfa görünümünü aktarmayın

İki pratik yol vardır.

Kısa belgelerde (makale, ödev, rapor) temizlenmiş metni bölümlere ayırarak main.tex dosyasına yapıştırın ve başlıkları \section{} ile \subsection{} olarak işaretleyin. Bu yol, özellikle yirmi sayfayı geçmeyen metinlerde daha kontrollüdür.

Uzun tezlerde Pandoc gibi bir dönüştürücü docx dosyasını .tex dosyasına çevirebilir. Çıktıyı nihai belge sanmayın. Dönüştürücü stilleri kabaca eşler; karmaşık tabloları, metin kutularını, SmartArt nesnelerini ve çoğu denklemi bozar. Elde ettiğiniz dosya bir taslaktır: derleyip nerelerin kırıldığını listeleyin, sonra bölüm bölüm temizleyin.

Her iki yolda da Word'deki girinti, aralık ve yazı tipi seçimlerini taşımaya çalışmayın. LaTeX'te bunları belge sınıfı ve şablon belirler. Kenar boşluğunu "eski dosyayla aynı görünsün" diye elle oynamak, üniversite veya dergi şablonunda daha sonra düzeltilmesi zor kaymalara yol açar.

Başlıkları ve numaralandırmayı LaTeX'e bırakın

Taşıma sonrası en sık görülen karmaşa, bir kısmı elle numaralanmış, bir kısmı \section ile kurulmuş başlıkların yan yana durmasıdır. Kararı baştan verin:

Makale ve rapor için article sınıfı ile \section / \subsection
Tez için genellikle report veya book (ya da enstitünün verdiği sınıf) ve \chapter / \section

Her bölümü ayrı bir .tex dosyasına bölüp ana dosyadan \include{chapters/giris} ile çağırmak, uzun çalışmalarda hem derlemeyi hem hata ayıklamayı kolaylaştırır. \include sayfa sonu ekler; kısa parçalar için \input daha uygundur. Yalnızca üzerinde çalıştığınız bölümü derlemek istiyorsanız \includeonly{chapters/yontem} kullanın.

İçindekiler, şekil listesi ve tablo listesini Word'den kopyalamayın; ilgili LaTeX komutlarıyla yeniden üretin.

Şekilleri ve tabloları dosya olarak taşıyın

Word'den kopyalanan bir görsel bazen düşük çözünürlüklü veya kırpılmış bir nesne olarak gelir. Daha sağlam yol şudur:

Her şekli ayrı dosya olarak dışa aktarın. Mümkünse vektörel PDF veya yüksek çözünürlüklü PNG kullanın.
Overleaf projesinde figures/ gibi bir klasöre yükleyin.
Dosya adlarında boşluk, Türkçe karakter ve büyük-küçük harf karmaşası bırakmayın. figures/chap3-path-model.png gibi sade adlar tercih edin.
Şekli figure ortamında ekleyin; açıklama ve etiket vermeyi unutmayın.

\begin{figure}[htbp]
  \centering
  \includegraphics[width=0.85\textwidth]{figures/chap3-path-model.png}
  \caption{Araştırma modelinin şeması.}
  \label{fig:path-model}
\end{figure}

Metinde buna Şekil~\ref{fig:path-model} diye gönderme yaparsınız. Konum seçeneği [htbp] bir istektir; dergi şablonlarında şekillerin son yeri genellikle dizgi aşamasında yeniden ayarlanır.

Tabloları görüntü olarak yapıştırmayın. Kısa tabloları tabular ve gerekirse booktabs ile yeniden yazın. Uzun veya istatistik çıktısı olan tabloları ayrı bir .tex dosyasında tutmak ana metni okunabilir kılar. Excel veya SPSS çıktılarındaki yüzde işareti (%), alt çizgi (_) ve & karakterleri LaTeX'te özel anlam taşır; metin içinde kullanılacaklarsa kaçış karakteri gerekir.

Kaynakça: yazılmış listeyi dönüştürmeye çalışmayın

Bu, taşımanın en kritik adımıdır. Word'de genellikle iki durum vardır.

Kaynaklar Zotero, Mendeley veya EndNote ile yönetiliyorsa asıl kaydı orada tutun. Kaynak yöneticisinden BibTeX (.bib) dışa aktarın, dosyayı Overleaf'e yükleyin ve metindeki atıfları \cite{anahtar} ile yeniden bağlayın. Word'de görünen "(Yılmaz, 2024)" yazısını silip yerine ilgili anahtarı koyun. Derginin istediği stil için şablonun .bst dosyasını veya biblatex stilini kullanın; stili ezbere değiştirmeyin.

Kaynakça elle yazılmışsa bunu otomatik olarak "LaTeX'e çevrilir" diye düşünmeyin. Kayıtları bir kaynak yöneticisine aktarmak ilk bakışta uzun sürer; ancak DOI, cilt ve sayfa eksikleri burada yakalanır ve sonraki yazılarda aynı iş tekrarlanmaz. .bib dosyasını UTF-8 tutun. Başlıklarda büyük harfin korunması gereken yerleri {...} ile işaretleyin. Anahtarları tutarlı seçin: hem yazarı, hem yılı, hem de kısa bir sözcüğü içeren adlar atıf yaparken aramayı kolaylaştırır.

Aşağıdaki kayıt uydurma bir örnektir; gerçek bir makaleyi temsil etmez:

@article{ornek2024makale,
  author  = {Yazar, A. and Yazar, B.},
  title   = {{Ö}rnek makale başlığı},
  journal = {Örnek Dergi},
  year    = {2024},
  volume  = {12},
  number  = {1},
  pages   = {1--10}
}

natbib yazar-yıl atıflarında (\citep, \citet) yaygındır. APA 7 gibi daha ayrıntılı stillerde biblatex ve biber daha esnektir. Hangisini seçeceğinizi belgenin şablonu belirler. Şablon natbib kullanıyorsa biblatex'e geçmek çoğu zaman şablonu bozar.

İlk derlemeden sonra "Citation undefined" uyarısı alırsanız üç şeyi kontrol edin: kayıt .bib dosyasında mı, anahtar birebir aynı mı, derleme gerekli tur sayısı kadar çalıştı mı? Overleaf bu turları genellikle kendisi tamamlar. Yerel derlemede sıra pdflatex, ardından bibtex veya biber, sonra iki kez daha pdflatex şeklindedir.

Overleaf arayüzünü, boş proje açmayı ve temel derleme döngüsünü henüz denemediyseniz, Overleaf'te LaTeX ile makale ve tez yazmaya dair adım adım bir başlangıç rehberi taşıma adımlarına geçmeden önce bu zemini kurmanıza yardımcı olur.

Çapraz referansları bilinçli olarak yeniden kurun

Word belgesinde "yukarıdaki tablo", "Şekil 2", "bkz. bölüm 4.1" gibi göndermeler sıkça elle yazılır. Bunlar taşıma sonrasında yanlış numaraya işaret eder, çünkü LaTeX numaraları yeniden sayar.

Metinde şunları arayın: Tablo, Şekil, Denklem, Bölüm, Ek, yukarıda, aşağıda, bkz.. Her birini ilgili nesnenin \label{} değerine bağlanan \ref{} veya \eqref{} ile değiştirin. Etiket adlarını da tutarlı tutun: fig:, tab:, eq:, sec: ve ch: önekleri aramayı kolaylaştırır.

Word'ün kendi çapraz başvuru alanları dönüştürücüde bazen kırılarak düz metne dönüşür. Dönüşüm sonrası PDF'i eski Word dosyasıyla yan yana açıp özellikle tablo ve şekil numaralarını tek tek kontrol etmek, bu kırılmaları yaklamanın en kısa yoludur.

Türkçe karakter, derleyici ve şablon

pdfLaTeX kullanıyorsanız giriş kodlamasının UTF-8, yazı tipi kodlamasının T1 olması ve gerekirse babel paketinin Türkçe seçeneği çoğu "ğ, ş, ı görünmüyor" sorununu çözer. Güncel LaTeX sürümlerinde UTF-8 zaten varsayılandır. Alternatif olarak derleyiciyi XeLaTeX veya LuaLaTeX yapmak, sistem yazı tiplerini kullanmayı kolaylaştırır.

İnce bir nokta: babel'in Türkçe seçeneği bazı şablonlarda iki nokta ve eşittir karakterleriyle çakışabilir. Dergi şablonu İngilizce ise Türkçe babel seçeneğini eklemek yerine yalnızca karakter ayarlarını yapmak daha güvenlidir. Enstitü veya dergi hazır bir şablon verdiyse önsöze rastgele paket eklemeyin. Şablonun kendi ayarlarını bozmayacak kadar küçük değişiklikler yapın.

Özel karakterler %, &, # ve _ metin içinde kullanılacaksa önlerine ters eğik çizgi konmalıdır. Bu karakterler özellikle yüzde bildiren tablolarda ve dosya adlarında sürpriz yapar.

Tez için sade bir klasör düzeni

Tek bir dev .tex dosyası hem derlemeyi yavaşlatır hem de hatanın yerini gizler. Uzun bir çalışmada şu ayrım yeterlidir:

main.tex: belge sınıfı, paketler, ön sayfalar ve bölüm çağrıları
chapters/: giriş, literatür, yöntem, bulgular, tartışma
figures/ ve tables/: mümkünse bölüm adına göre alt klasör
references.bib: tek kaynak dosyası
appendix/: ekler ve ölçek formları

Ön sayfalardaki Roma rakamı ile ana metindeki Arap rakamı gibi kurallar \pagenumbering ile kurulur. Kapak, onay sayfası, etik beyan ve özetleri Word'den görüntü olarak yapıştırmak yerine şablonun ilgili komutlarına yerleştirin. Enstitü kılavuzu ile şablon çelişiyorsa kılavuz esas alınır. Şablonu kılavuza göre düzeltmek, metni şablona zorla uydurmaktan daha az risklidir.

Taşıma bittikten sonra bakılacak yerler

PDF oluştu diye iş bitmez. Eski Word dosyasıyla yeni PDF'i yan yana açıp şunları kontrol edin:

Bölüm ve alt bölüm numaraları atlıyor mu?
Her şekil ve tablo hem doğru dosyayı mı gösteriyor, hem de metindeki göndermeyle aynı numarayı mı taşıyor?
Kaynakçada cilt, sayı, sayfa ve Türkçe büyük harfler doğru mu? Atıf anahtarıyla eşleşmeyen kayıt var mı?
Denklemler gerçekten matematik olarak mı derlendi, yoksa bulanık bir görüntü olarak mı yapıştırıldı?
Taşan satırlar, kırık referanslar ve tanımsız atıf uyarıları temizlendi mi?
Ön sayfa numaralandırması ve içindekiler sayfa numaraları yazım kılavuzuna uyuyor mu?

İlk hatayı düzeltmek genellikle peşinden gelen bir dizi hata mesajını da yok eder. Overleaf'in hata panelindeki satır numarası, tahmin yürütmekten daha hızlıdır.

Kapanış

Word'den Overleaf'e geçiş bir dosya dışa aktarma işi değil, belgenin iskeletini yeniden kurma işidir. Başlıklar, şekiller, tablolar, atıflar ve çapraz referanslar bilinçli olarak LaTeX'e bırakıldığında belge daha sonra büyüdükçe bozulmaz. Şablonun kurallarına saygı duymak, kaynakçayı bir .bib dosyasında tutmak ve numaraları elle yazmamak, taşımanın en çok zaman kazandıran üç alışkanlığıdır.

Bu yazı hazırlanırken yapay zekâ yardımından yararlanıldı; teknik adımlar yayımlanmadan önce kontrol edildi.

DEV Community: Yaptırma Akademik Destek