<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
  <channel>
    <title>DEV Community: zeromathai</title>
    <description>The latest articles on DEV Community by zeromathai (@zeromathai).</description>
    <link>https://dev.to/zeromathai</link>
    <image>
      <url>https://media2.dev.to/dynamic/image/width=90,height=90,fit=cover,gravity=auto,format=auto/https:%2F%2Fdev-to-uploads.s3.us-east-2.amazonaws.com%2Fuploads%2Fuser%2Fprofile_image%2F3872570%2Fc7bba9ef-1a14-44b5-a02d-f6720ab48ab8.png</url>
      <title>DEV Community: zeromathai</title>
      <link>https://dev.to/zeromathai</link>
    </image>
    <atom:link rel="self" type="application/rss+xml" href="https://dev.to/feed/zeromathai"/>
    <language>en</language>
    <item>
      <title>Diffusion Models: From Noise Corruption to Reverse Generation</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Fri, 18 Sep 2026 09:31:21 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/diffusion-models-from-noise-corruption-to-reverse-generation-1jic</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/diffusion-models-from-noise-corruption-to-reverse-generation-1jic</guid>
      <description>&lt;p&gt;A diffusion model does not try to solve generation from a complex data distribution in one step.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead, it defines a &lt;strong&gt;Forward Diffusion Process&lt;/strong&gt; that gradually corrupts real data with Gaussian noise, then learns a &lt;strong&gt;Reverse Diffusion Process&lt;/strong&gt; that moves in the opposite direction, from noise back toward data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The core idea is straightforward:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;data
  |
  | add Gaussian noise step by step
  v
intermediate noisy states
  |
  v
Gaussian noise

Gaussian noise
  |
  | learned reverse transitions
  v
less noisy states
  |
  v
generated data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Define a manageable path from data to noise, then learn how to travel back along that path.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Turn a Hard Generation Problem Into Many Smaller Steps
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;High-dimensional data such as images follows a complicated distribution. Diffusion Models avoid tackling that generation problem directly by introducing a gradual corruption process.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Start with a real sample 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. As Gaussian noise is added over multiple steps, we obtain&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;⋯&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;As 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 increases, the structure of the original sample becomes weaker while noise becomes more dominant. In the theoretical limit of an infinitely long process,&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∞&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;I&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;the final state approaches an isotropic Gaussian distribution with mean zero and identity covariance.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This changes the generation problem in an important way. The original data distribution may be highly complex, while sampling from a Gaussian distribution is straightforward. Once the path from data to noise has been defined, generation becomes the problem of learning how to move from that Gaussian endpoint back toward the data distribution.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Forward Diffusion: Gradually Corrupt the Data
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The &lt;strong&gt;Forward Diffusion Process&lt;/strong&gt; begins with a data sample 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and progressively adds Gaussian noise.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Each step is a stochastic transition. The transition from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 can be written as&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;where 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the previous state and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the next, noisier state.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Forward diffusion is therefore not one large corruption operation. It is a sequence of probabilistic transitions:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;original data
   |
   v
slightly noisy state
   |
   v
more noisy state
   |
   v
...
   |
   v
near-Gaussian noise
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;As these transitions are repeated, more of the original data structure disappears. With enough steps, the process moves a complicated data sample toward a much simpler noise distribution, which then becomes the starting point for generation.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Reverse Diffusion: Learn the Way Back
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Generation follows the opposite direction:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;⋯&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;But reverse diffusion is not obtained by simply flipping the arrows.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The forward process specifies how noise is added. The reverse distribution required for generation must instead be learned from data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A single reverse transition is represented as&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Given a noisy state 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, the model learns a probabilistic transition toward the previous, less corrupted state 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;During generation, this learned transition is applied repeatedly across the chain. Sampling starts from Gaussian noise, moves through progressively less noisy states, and eventually reaches a data-like sample.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model therefore decomposes generation into many smaller probabilistic reverse steps.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Forward and Reverse Processes at a Glance
&lt;/h2&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Process&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Direction&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Role&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Forward Diffusion&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Gradually corrupt data with Gaussian noise&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Reverse Diffusion&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Generate data by reversing the corruption process&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Forward transition&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Defines the next noisy state&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Reverse transition&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Models movement toward a less noisy state&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;The important distinction is that the forward corruption process is defined, while the reverse process required for generation is learned. Because generation follows that reverse process step by step, diffusion is inherently built around a sequence of stochastic states.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  The Score-Based View
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The same corruption-and-reversal idea also appears in &lt;strong&gt;Score-based Generative Models&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A central quantity is the &lt;strong&gt;Score Function&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;s&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;∇&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Here, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the probability density and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;∇&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the gradient with respect to 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The score does not give the density value itself. Instead, it describes the direction in input space in which the log-density increases.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Intuitively, it indicates how a sample should move toward a region of higher data density.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  SMLD: Scores Across Multiple Noise Scales
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;SMLD&lt;/strong&gt;, or &lt;strong&gt;Score Matching with Langevin Dynamics&lt;/strong&gt;, estimates the Score Function at multiple Noise Scales.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model learns score information for data corrupted at different levels of noise. During generation, Langevin Dynamics is used while moving from higher Noise Scales toward lower ones.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Conceptually:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;high noise
   |
   | Score Function + Langevin Dynamics
   v
lower noise
   |
   | Score Function + Langevin Dynamics
   v
lower noise
   |
   v
data-like sample
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;At each Noise Scale, the score provides directional information about how the current sample should move relative to the underlying data distribution.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  DDPM: Learn Reverse Probabilistic Transitions
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A &lt;strong&gt;Denoising Diffusion Probabilistic Model (DDPM)&lt;/strong&gt; approaches the same corruption-and-reversal problem as a sequence of probabilistic steps.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The forward process progressively adds noise to training data. The model then learns a probabilistic process that reverses each corruption step.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The high-level structure is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Forward:
data -&amp;gt; progressively corrupted states -&amp;gt; noise

Reverse:
noise -&amp;gt; learned probabilistic transitions -&amp;gt; data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The known functional form of the Reverse Distribution makes the learning problem analytically tractable while retaining a flexible generative process.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The central idea is the structured multi-step reversal: DDPM learns how to undo the forward corruption process one probabilistic step at a time.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  How SMLD and DDPM Connect
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;SMLD and DDPM use different training formulations, but they share the same broad structure.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Both progressively corrupt data and learn how to reverse that corruption across multiple Noise Scales. Generation then starts from noise and moves progressively toward the data distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The connection becomes especially clear when considering a &lt;strong&gt;continuous state space with continuous 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/strong&gt;. In that setting, the DDPM training objective can be interpreted as implicitly computing the score at each Noise Scale.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is why SMLD and DDPM can be understood within the broader framework of &lt;strong&gt;Score-based Generative Models&lt;/strong&gt;, rather than as completely unrelated generation principles.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  What to Look for in an Implementation
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The most useful implementation-level distinction is simple: the forward corruption process is defined, the neural network learns the reverse-process information, and generation repeatedly applies the learned reverse transitions.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In short:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;data to noise is defined; noise to data is learned.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Why Sampling Speed Is the Main Trade-Off
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The same sequential structure that defines diffusion generation also creates its main limitation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Sampling requires following a long reverse Markov Chain:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;⋯&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Because those reverse transitions are applied step by step, a long diffusion chain directly affects sampling speed.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The representative comparison with other major Deep Generative Model families is:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Model&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Representative limitation&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;GAN&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Training can be unstable, and generated diversity can be limited&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;VAE&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Sample quality limitations and dependence on a surrogate loss&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Flow-based Model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Requires specialized architectures for reversible transformations&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Diffusion Model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Requires sequential sampling through a long diffusion chain&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;The source also summarizes the quality-diversity-speed trade-off as follows:&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Model&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Quality&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Diversity&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Speed&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;VAE&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;×&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;GAN&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;×&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Flow-based Model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;×&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Diffusion Model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;○&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;×&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;This is not an absolute ranking of every implementation. It represents the characteristic trade-off emphasized for each model family.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In this comparison, Diffusion Models are strong in quality and diversity, while their sequential reverse sampling process makes speed the main weakness.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A Diffusion Model is best understood as a learned reversal of progressive noise corruption.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Forward Diffusion defines a stochastic path from real data toward Gaussian noise. Reverse Diffusion learns the probabilistic transitions needed to move back toward data, while Score-based methods describe the same broader problem through the direction in which log-density increases.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;SMLD and DDPM differ in formulation, but both fit the same high-level picture: progressively corrupt the data, then learn how to reverse that corruption.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The essential implementation mental model is equally compact:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;data to noise is defined; noise to data is learned.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That sequential reverse process is both the core of diffusion-based generation and the source of its sampling-speed trade-off.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/diffusion-models-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/diffusion-models-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>diffusion</category>
      <category>ddpm</category>
      <category>scorematching</category>
      <category>generativemodels</category>
    </item>
    <item>
      <title>Deep Generative Models: Four Ways to Make Complex Distributions Learnable</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Thu, 17 Sep 2026 10:30:43 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/deep-generative-models-four-ways-to-make-complex-distributions-learnable-o43</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/deep-generative-models-four-ways-to-make-complex-distributions-learnable-o43</guid>
      <description>&lt;p&gt;When developers first encounter deep generative models, it is easy to reduce them to one idea: &lt;strong&gt;models that generate new data&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is only the visible outcome. The deeper problem is deciding &lt;strong&gt;how to represent a complex data distribution in a form that a model can compute and learn&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;High-dimensional data such as images and audio can follow extremely complex distributions. A single simple probability model is not enough to represent them directly, so different generative model families restructure the problem in different ways.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;An Autoregressive Model factorizes a joint distribution into conditional distributions. A Variational Autoencoder (VAE) introduces latent variables. A Flow-based Model starts from a simple distribution and transforms it through invertible mappings. A Generative Adversarial Network (GAN) takes a different route and learns a generation process without directly evaluating an explicit probability density.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A useful mental model is:&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Deep generative modeling is not just about producing samples. It is about turning a difficult distribution-modeling problem into something the model can compute and learn.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Two Broad Families
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;One useful distinction is between &lt;strong&gt;Likelihood-based&lt;/strong&gt; and &lt;strong&gt;Likelihood-Free&lt;/strong&gt; approaches.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Likelihood-based models include:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Autoregressive Models&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Variational Autoencoders&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Flow-based Models&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Diffusion Models&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Score-based Models&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;GAN is a representative Likelihood-Free model.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This distinction matters because it reveals the structural choice behind each model family. A complex distribution can be decomposed into conditional distributions, represented indirectly through latent variables, transformed from a simpler distribution, or learned without directly computing its probability density.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Diffusion Models and Score-based Models also belong to the Likelihood-based side of this classification. Their detailed mechanisms, including Forward Diffusion, Reverse Diffusion, and Score Matching, are outside the scope here.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  From KL Divergence to NLL
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;For Likelihood-based modeling, a natural goal is to make the model distribution close to the data distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Let the true data distribution be 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and the model distribution parameterized by 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 be 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;We can express that goal by minimizing KL Divergence:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;D&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;KL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Expanding the KL Divergence gives:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;D&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;KL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathbb"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathbb"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The first term depends only on the data distribution. If 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is fixed, changing 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 does not affect it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model-dependent part is therefore:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathbb"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This is the Cross-Entropy term between the data distribution and the model distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In practice, we do not know the full underlying data distribution, so the expectation is approximated using training samples. The resulting objective is &lt;strong&gt;Negative Log-Likelihood (NLL) minimization&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The optimization flow is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Minimize KL Divergence
        ↓
Remove the entropy term independent of θ
        ↓
Minimize Cross-Entropy
        ↓
Minimize NLL on training data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The intuition is simple: assign high probability to regions where real data occurs.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This connection is the basic picture when the model provides a way to work explicitly with Likelihood. When 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 becomes difficult to optimize directly, the model needs a different structure.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is where the major generative model families begin to diverge.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Strategy 1: Factorize the Distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;An Autoregressive Model starts with a straightforward idea: if the full joint distribution is difficult to model at once, break it into a sequence of conditional distributions.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The Probability Chain Rule gives an exact factorization:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel mtight"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∏&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;…&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;This is not an approximation introduced for convenience. It is an exact decomposition of the joint distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The calculation proceeds through conditional terms such as 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, then 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, then 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, continuing until 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;…&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That changes the modeling problem. Instead of asking how to represent one complicated 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 directly, we ask how well the network can model each conditional distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GPT, RNN, PixelRNN, PixelCNN, WaveNet, NADE, and MADE use different data and network structures, but they share this conditional factorization principle.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;From an implementation perspective, the important thing to inspect is the &lt;strong&gt;ordering and conditioning structure&lt;/strong&gt;. Each prediction must depend on the variables that precede it in the chosen factorization.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Strategy 2: Introduce a Latent Variable
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A VAE restructures the problem differently.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead of factorizing the observed variables sequentially, it introduces an unobserved latent variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and models the observed data 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 through that latent state.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The data distribution is written as:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Here, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the latent variable, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 defines its distribution, and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 describes how an observation is generated from a particular latent state.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The structural flow is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Latent state
     ↓
Conditional generation
     ↓
Observed data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;In probabilistic terms, the Decoder models 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The VAE also needs a way to infer which latent states are plausible for a given observation. Its &lt;strong&gt;Encoder&lt;/strong&gt;, also called the Recognition Network, does not simply map 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to one fixed latent value. It constructs an approximate distribution over 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 given 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The &lt;strong&gt;Decoder&lt;/strong&gt;, or Generative Network, models the conditional distribution of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 given 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difficulty is that the exact Posterior over 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 given an observation can be hard to compute. VAE addresses this with &lt;strong&gt;Variational Inference&lt;/strong&gt; and trains by maximizing an &lt;strong&gt;ELBO&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important point here is not the full ELBO derivation. It is the structural move: VAE combines latent-variable modeling with approximate inference so that a difficult 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 becomes a learnable problem.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Strategy 3: Transform a Simple Distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Normalizing Flow takes another approach.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Where an Autoregressive Model decomposes a complex 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 into conditional distributions, a Flow-based Model begins with a simple distribution and changes its shape through a sequence of transformations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The structure is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Simple Distribution
        ↓
Invertible Transformation
        ↓
Invertible Transformation
        ↓
        ...
        ↓
Target Distribution
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The key requirement is &lt;strong&gt;invertibility&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is not enough to map values from a simple distribution into a more complicated one. The transformation must also allow the model to trace a transformed value back to where it came from.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That property keeps changes in probability density computable through the sequence of transformations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This requirement also constrains the model architecture. A Flow-based Model cannot freely use arbitrary transformations if they violate invertibility.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The benefit is that the final data variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 has an &lt;strong&gt;explicit probability density&lt;/strong&gt;. Its Likelihood can therefore be computed, and training can directly optimize NLL on the observed data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A useful implementation-level mental model is:&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Preserve invertibility so that probability density remains computable while the distribution becomes progressively more complex.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;p&gt;Saying that a Flow-based Model models the data distribution does not mean the learned distribution becomes identical to the true data distribution. It means the architecture defines an explicit model distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 whose Likelihood can be computed and optimized.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Strategy 4: Learn Without Direct Density Evaluation
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;GAN changes the setup more substantially.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead of putting the explicit value of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 at the center of training, GAN introduces two competing models:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;a &lt;strong&gt;Generator&lt;/strong&gt;, which produces samples resembling real data,&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;a &lt;strong&gt;Discriminator&lt;/strong&gt;, which tries to distinguish real samples from generated ones.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Their opposing objectives form a &lt;strong&gt;Minimax Problem&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The structural view is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Generator
    ↓
Generated samples
    ↓
Discriminator
 ↙           ↘
Real      Generated
data        data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;As the Generator produces more convincing samples, the Discriminator has a harder time separating generated data from real data. As the Discriminator improves, the Generator is pushed to produce better samples.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important difference from an Autoregressive Model or a Flow-based Model is that GAN training does &lt;strong&gt;not&lt;/strong&gt; center on directly computing an explicit 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 for each observation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead, the interaction between the Generator and Discriminator provides the learning signal that pushes the Generator toward producing samples similar to those from the real data distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is why GAN is treated as a Likelihood-Free approach in this comparison.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  The Structural Difference That Matters
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The most useful way to compare these models is not by memorizing architecture names, but by asking how each one turns a complex distribution into a problem the model can compute and learn.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Model&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Structural move&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Core training view&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Autoregressive Model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Factorize 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 into conditional distributions&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Model each conditional probability&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;VAE&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Introduce latent variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Approximate inference and optimize ELBO&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Flow-based Model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Apply invertible transformations&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Explicit density and NLL&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;GAN&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Avoid direct explicit density evaluation&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Generator–Discriminator Minimax learning&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;These approaches begin with the same fundamental difficulty: complex high-dimensional data distributions are hard to model directly.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;What changes is the structure used to make learning possible.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When reading the implementation of a generative model, do not start with the layer names.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Start with the probability structure. Check whether the model factorizes the distribution, introduces latent variables and approximate inference, preserves density through invertible transformations, or learns through an adversarial objective without directly evaluating an explicit density.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Once that structural choice is clear, the architecture, objective, and training procedure become much easier to understand as parts of the same generative-modeling problem.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/deep-generative-models-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/deep-generative-models-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>generativeai</category>
      <category>deeplearning</category>
      <category>probability</category>
    </item>
    <item>
      <title>Normalizing Constants: Turning Neural Network Scores into Probability Distributions</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Tue, 15 Sep 2026 08:39:31 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/normalizing-constants-turning-neural-network-scores-into-probability-distributions-2onb</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/normalizing-constants-turning-neural-network-scores-into-probability-distributions-2onb</guid>
      <description>&lt;p&gt;A neural network can assign a real-valued score to an input, but that score is not automatically a probability density. It may be negative, and even after making it positive, the resulting density still needs to integrate to 1 over the entire input space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That second requirement is where the &lt;strong&gt;Normalizing Constant&lt;/strong&gt; comes in.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For a Deep Generative Model, the core mental model is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;neural network score → exponentiation → normalization → valid probability density&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Evaluating the network for one input can be straightforward. The harder part is often computing the quantity needed to normalize its outputs over the entire input space.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  From Neural Network Scores to a Probability Density
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose a neural network defines a real-valued function 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A generic neural network does not constrain this output to satisfy the requirements of a probability density. In particular, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 may be negative, so its raw value cannot be interpreted directly as a density.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Exponentiating the output solves the non-negativity problem:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This quantity is always positive. But positivity alone is not enough. For a continuous probability density, we also need&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;1.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;To enforce this condition, introduce a Normalizing Constant 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The numerator provides a positive, unnormalized value for each input. The denominator rescales those values so that the resulting density integrates to 1.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The construction is therefore:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;input 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 → network score 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 → positive value 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 → divide by 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 → probability density 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important distinction is that 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is positive but still &lt;strong&gt;unnormalized&lt;/strong&gt;. It becomes a valid probability density only after normalization.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  What the Normalizing Constant Does
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;To determine the required scale, integrate the unnormalized values over the entire input space:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This gives the total amount represented by the unnormalized model. Using that quantity as the denominator gives&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;So 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is not an arbitrary scaling parameter. It is exactly the quantity required to turn the unnormalized function into a valid probability density.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This also reveals an important computational distinction:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Local computation:&lt;/strong&gt; evaluate 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 for a particular input 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Global computation:&lt;/strong&gt; integrate 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 over the entire input space to obtain 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Evaluating the network at one input and integrating the function it defines over the entire input space are fundamentally different tasks. That difference is where the normalization problem begins.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  When Normalization Is Tractable
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Normalizing constants are not always difficult to compute. For a probability distribution with a simple, known structure, the normalization factor may have an explicit form.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Consider a multivariate Gaussian with identity covariance:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;μ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;π&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;/2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter sizing reset-size3 size6"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line mtight"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;∥&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;μ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;∥&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter sizing reset-size3 size6"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Its normalization factor is determined explicitly by the dimension 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;π&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;/2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This is what makes the Gaussian case useful as a contrast. Its known distributional structure allows the normalization factor to be computed directly.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A more flexible neural-network probability model can represent a more complicated function, but the corresponding normalization integral may no longer be easy to compute.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Model structure&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Expressivity&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Normalization&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Structured distribution such as the Gaussian above&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Constrained by a known distributional form&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Explicitly computable&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Complex neural-network probability model&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Can represent more flexible functions&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;May require an intractable integral&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Normalization itself is therefore not the problem. The difficulty appears when the function being normalized becomes sufficiently complex.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 Becomes Difficult
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;For one input, the network computes&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;To obtain the Normalizing Constant, however, we need&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The first operation evaluates the model at a particular 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. The second depends on the behavior of the model across the entire input space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;When 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is a complicated neural-network function, integrating it over all possible inputs may become intractable. If the input space is also very high-dimensional, as with images, the problem becomes even harder.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key point is therefore more precise than simply saying that high-dimensional data is difficult. The central challenge is having to integrate an arbitrarily complex neural-network function over the full input space.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  The Tractability-Flexibility Tradeoff
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The Normalizing Constant exposes a central tension in probabilistic modeling.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A simpler model can make probability calculations easier, but its ability to represent complex data distributions may be limited. A more expressive model can represent more flexible distributions, but the required probability calculations may become harder.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The tradeoff can be summarized as:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;more structural restriction → easier probability computation → less flexibility&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;versus&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;more model flexibility → more difficult probability computation → potentially intractable normalization&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is the &lt;strong&gt;Tractability-Flexibility Tradeoff&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Deep Generative Modeling therefore has to consider both sides of the problem: how expressive the model is and whether the probability computations implied by that model can actually be carried out.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The Normalizing Constant sits directly at that intersection.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  How Generative Models Handle the Normalization Problem
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is difficult to compute directly, different Generative Modeling approaches make different choices.&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Approximate the Normalizing Constant:&lt;/strong&gt; Energy-Based Models approach the difficult Normalizing Constant through approximation.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Restrict the model structure:&lt;/strong&gt; Autoregressive Models, Flow-based Models, and Variational Autoencoders impose structural constraints to make the required probability-modeling computations manageable.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Model the generation process instead:&lt;/strong&gt; GANs focus on the generation process rather than directly computing the Normalizing Constant of an explicit probability density.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Bypass direct computation of the Normalizing Constant:&lt;/strong&gt; Score-based Diffusion Generative Models take an approach that does not require computing the Normalizing Constant directly.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;A &lt;strong&gt;Restricted Neural Network Model&lt;/strong&gt; does not simply mean a weak or low-capacity network. The restriction is structural: the model is designed so that the required probabilistic computations remain manageable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;From this perspective, the differences among Deep Generative Models are not only architectural. They also reflect different ways of handling the computational problem created by the Normalizing Constant.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  What to Look for in a Probabilistic Model
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When examining a probabilistic generative model, trace how it turns a model output into a valid probability distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If the model begins with an unnormalized score, ask what makes that score non-negative and what makes the resulting density integrate to 1. In the formulation used here, that means identifying&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Then ask whether 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 can actually be computed.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If it cannot, the model must take another approach: approximate the Normalizing Constant, constrain the model structure so the required computations become manageable, focus on the generation process instead of an explicit normalized density, or bypass direct computation of the Normalizing Constant.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That choice is a useful way to understand why different Generative Models adopt different structures.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A neural network score does not automatically define a probability density. Exponentiation makes the score positive,&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;but normalization requires&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;which gives&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;For simple structured distributions, the normalization factor can be computed explicitly. For flexible neural-network probability models, computing it over the entire input space may become intractable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is the central idea: &lt;strong&gt;greater model flexibility can make probability computation harder, and different Generative Models make different structural choices to handle that tradeoff.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/normalizing-constant-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/normalizing-constant-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>generativeai</category>
      <category>probability</category>
      <category>deeplearning</category>
    </item>
    <item>
      <title>Modeling Data Distributions: The Core Idea Behind Generative Models</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 12 Sep 2026 04:16:32 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/modeling-data-distributions-the-core-idea-behind-generative-models-3hjc</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/modeling-data-distributions-the-core-idea-behind-generative-models-3hjc</guid>
      <description>&lt;p&gt;A generative model is not trying to memorize a dataset. Its real target is the probability structure that could have produced the observed data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That distinction is the foundation of distribution modeling: we can observe finite samples, but we do not know the analytical form of the Data Distribution behind them. Generative modeling therefore introduces a parameterized Model Distribution and learns its parameters from those samples.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The challenge becomes much harder with high-dimensional data. A useful probability model needs enough flexibility to represent complex structure while remaining tractable enough to evaluate and train. This Tractability-Flexibility Tradeoff is what eventually motivates more expressive Deep Generative Models.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Start With Samples, Not the Distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose a training dataset contains 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 observations drawn independently from an unknown Data Distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;…&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;i.i.d.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This equation does not mean that we know the analytical form of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. We only observe the samples 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;…&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and assume that some underlying probability distribution generated them.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For an image dataset, the image files are directly observable. What we do not observe is the probability structure that determines which kinds of images are common, which are rare, and which structures repeatedly appear across different images.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The basic relationship is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;unknown Data Distribution
          |
          v
   observed samples
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Training data therefore provides evidence about the underlying distribution rather than direct access to it. Collecting many samples helps reveal recurring statistical patterns and shared structure that can be used to estimate what lies behind the observations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Because the exact Data Distribution is unknown, however, we cannot directly use it to evaluate probabilities or draw new samples. We need a separate probability model that can be learned from the observed data.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Data Distribution vs. Model Distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Generative modeling introduces a trainable Model Distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;≈&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The two distributions have different roles:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Data Distribution&lt;/strong&gt; 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the unknown distribution assumed to have generated the training data.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Model Distribution&lt;/strong&gt; 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is a parameterized probability distribution whose parameters are learned from the observed samples.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;The workflow is not to discover the exact Data Distribution first and then copy it. We never directly observe 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. Instead, we choose a probability model capable of representing the data structure and adjust its parameters through training.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Conceptually:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;observed i.i.d. samples
          |
          v
parameterized Model Distribution
          |
       training
          |
          v
approximation of the unknown
Data Distribution
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The relationship&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;≈&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;is not a specific training objective. It expresses the goal: the learned Model Distribution should approximate the unknown distribution behind the observations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Once learned, the same Model Distribution supports two important directions of computation:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;data ---------&amp;gt; probability
     evaluation

distribution -&amp;gt; data
      sampling
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Probability Evaluation asks how plausible a given data point is under the learned distribution. Sampling moves in the opposite direction by drawing a new data point from that distribution. Both operations depend on the same learned probability structure.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  One Distribution, Three Useful Views
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Learning a Data Distribution means more than generating realistic-looking samples. The same modeled distribution can be viewed through Generation, Density Estimation, and Unsupervised Representation Learning.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  1. Generation
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Generation draws a new sample from the learned Model Distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;new&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;If the model has learned a distribution of dog images, a new sample should exhibit the kinds of structures found in that data. The goal is not to reproduce a stored training image, but to generate a new data point consistent with the learned distribution.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  2. Density Estimation
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Density Estimation looks at the same distribution from the probability-evaluation side. Given a new input, the question is how plausible that input is under the learned distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;An input that matches structures commonly found in the training data can receive higher probability, while one that differs substantially from the learned data structure can receive lower probability. This perspective also connects naturally to Anomaly Detection, where inputs that deviate strongly from the learned distribution are of interest.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  3. Unsupervised Representation Learning
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Distribution modeling also requires capturing structures that recur across observations. Two dog images may have very different pixel values while still sharing repeated patterns such as ears, faces, tails, and bodies.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Learning these recurring patterns can be viewed as Feature Learning. In high-dimensional spaces, learning how data is structurally organized also connects distribution modeling to Manifold Learning.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Generation, Density Estimation, and Representation Learning are therefore not unrelated capabilities. They are different ways of looking at the same learned distribution: where the data tends to exist, what structure it shares, and what new samples are consistent with that structure.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why High-Dimensional Data Changes the Problem
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The basic idea becomes much harder when the number of variables grows.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Images, for example, occupy a very high-dimensional input space. More importantly, producing individually plausible pixel values is not enough to produce a coherent image. Pixels forming an eye must relate to nearby pixels, the eyes must relate to the face, and the face must relate to the rest of the object.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A useful Model Distribution must therefore represent not only individual variable values but also complicated dependencies among many variables.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That creates a fundamental tension:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;simple model
    |
    +-- easier probability computation and training
    |
    `-- limited ability to represent complex structure

more flexible model
    |
    +-- richer representation of data structure
    |
    `-- probability computation and training
        may become harder
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This is the Tractability-Flexibility Tradeoff.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Tractability vs. Flexibility
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Tractability&lt;/strong&gt; describes whether probability calculations and model training remain practically manageable. &lt;strong&gt;Flexibility&lt;/strong&gt; describes how richly the model can represent complex forms of the Data Distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;High-dimensional data often requires substantial flexibility because the underlying distribution may contain complicated dependencies. At the same time, a probability model must remain tractable enough to use and train.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A simple isotropic Gaussian illustrates the tradeoff:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;μ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;π&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;/2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;exp&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;&lt;span class="delimsizing size3"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen"&gt;∥&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;μ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;&lt;span class="mclose"&gt;∥&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;&lt;span class="delimsizing size3"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Here, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the data vector, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;μ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the mean vector at the center of the distribution, and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the dimensionality of the data space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important point is not the Gaussian itself, but what its simplicity gives us. Its probability structure is easy to work with, so it offers high tractability. That same simplicity, however, limits the range of complex high-dimensional distributions it can represent.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A simple distribution may therefore be computationally convenient while lacking enough flexibility to capture the structures found in real data.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Model property&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Benefit&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Limitation&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Simple distribution&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;High tractability&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Limited flexibility&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;More flexible distribution&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Richer data structure&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Harder probability computation and training&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Generative modeling has to operate between these two requirements. If the model is too simple, it cannot capture the structure of the Data Distribution. If flexibility is increased without preserving tractability, probability computation and training can become difficult.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The goal is not simply to increase the number of parameters. The model must be expressive enough to represent complex high-dimensional structure while remaining usable as a probability model.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Why This Leads to Deep Generative Models
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When high-dimensional Data Distributions are too complex for simple probability models, greater Model Expressivity becomes necessary.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Deep Neural Networks can represent complex relationships through multiple layers. Using that expressive capacity inside a Model Distribution provides a way to model structures that simpler probability distributions cannot represent adequately.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The target remains:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;≈&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This relationship is not a particular optimization objective. It states the goal of using a more expressive model to approximate the unknown Data Distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The conceptual progression is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;observed high-dimensional data
              |
              v
complex unknown Data Distribution
              |
      requires flexibility
              |
              v
    more expressive model
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The motivation for Deep Generative Models follows directly from this problem. We observe only finite i.i.d. samples, yet the unknown distribution behind high-dimensional data can contain complicated structure and dependencies.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Simple probability models may preserve tractability but lack sufficient flexibility. Deeper models provide the additional expressivity needed to approximate those more complex distributions.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Generative modeling begins with a simple asymmetry: &lt;strong&gt;we can observe samples, but we cannot directly observe the probability distribution that generated them.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;We therefore construct a parameterized Model Distribution and train it to approximate the unknown Data Distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;≈&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Once that distribution is learned, Generation, Density Estimation, and Representation Learning become different perspectives on the same modeled structure.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difficult part is high-dimensional data. Complex dependencies require flexibility, while probability evaluation and training require tractability. The Tractability-Flexibility Tradeoff is the key connection between simple probability distributions and the motivation for Deep Generative Models.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/data-distribution-modeling-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/data-distribution-modeling-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>generativeai</category>
      <category>probability</category>
      <category>deeplearning</category>
    </item>
    <item>
      <title>Approximate Inference: Sampling the Posterior vs Optimizing an Approximation</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Thu, 10 Sep 2026 04:54:39 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/approximate-inference-sampling-the-posterior-vs-optimizing-an-approximation-1nbo</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/approximate-inference-sampling-the-posterior-vs-optimizing-an-approximation-1nbo</guid>
      <description>&lt;p&gt;In a simple probabilistic model, posterior inference sounds straightforward: observe some data, compute the posterior distribution over hidden variables, and use it to answer the question you care about.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In complex models, that computation is often the hard part. The latent space may be high-dimensional, the posterior may have a complicated shape, and expectations under that posterior may be difficult to compute analytically.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The practical question becomes:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;If the exact posterior is difficult to compute, how can we turn inference into something tractable?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Approximate Inference gives us two major answers:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;MCMC:&lt;/strong&gt; approach the posterior through sampling.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Variational Inference:&lt;/strong&gt; approximate the posterior with a distribution found through optimization.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Both address the same posterior-inference problem, but they make it computationally manageable in different ways.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  The core mental model
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is observed data and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 represents hidden variables. Posterior inference is concerned with 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and, when needed, expectations under that distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The problem is not simply defining the posterior. It is computing with it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;When multiple hidden variables interact, their joint states determine the shape of the posterior. As those interactions become more complex, directly representing the exact posterior or calculating expectations under it becomes increasingly difficult.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Approximate inference changes the computational problem instead of insisting on an exact closed-form calculation.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Exact posterior is difficult to compute
                |
        Approximate Inference
          /             \
         /               \
      MCMC                 VI
       |                   |
   Sampling           Optimization
       |                   |
Markov Chain       Variational Family
       |                   |
Posterior-like      Best approximate
samples             distribution
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The key distinction is simple: MCMC approaches the posterior through samples, while VI searches for a tractable distribution that can stand in for it.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  MCMC: represent the posterior with samples
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Markov Chain Monte Carlo starts from the fact that directly obtaining the samples we want from a complicated posterior may be difficult.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead of calculating the posterior itself in closed form, MCMC constructs a stochastic process that approaches that posterior over time.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The goal is to build an &lt;strong&gt;ergodic Markov Chain&lt;/strong&gt; over the latent-variable space whose &lt;strong&gt;Stationary Distribution&lt;/strong&gt; is the target posterior.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The computational flow is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Construct an ergodic Markov Chain
whose stationary distribution
is the target posterior
                |
                v
Run the chain
                |
                v
Collect states as samples
                |
                v
Estimate posterior quantities empirically
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Ergodicity matters because the chain should not remain trapped indefinitely in a single starting state. As it progresses, the chain must be able to explore the state space needed to approach its target Stationary Distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Once the chain has approached that distribution, collected states can be used to approximate properties of the posterior. Metropolis-Hastings and Gibbs Sampling are representative examples of this MCMC approach.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The useful implementation-level mental model is that &lt;strong&gt;the samples become the practical representation of the posterior&lt;/strong&gt;. You do not need a convenient closed-form expression for the entire distribution if you can obtain samples that reflect it well enough to estimate the quantities you need.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That flexibility comes with computational cost. MCMC may require many repeated transitions, and it can be difficult to determine whether the collected samples are sufficiently independent. For complex models or large problems, repeated sampling can therefore become expensive.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This also shows where approximation enters MCMC. The method does not approximate the target posterior by choosing a simpler distribution family. With sufficient computation, it can approach the exact result.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In practice, however, processor time is finite, so only a limited number of samples can be collected.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;For MCMC, finite computation is the practical source of approximation.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Why high-dimensional sampling is difficult
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The role of the Markov Chain becomes easier to understand when we look at sampling in high-dimensional spaces.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Not every part of a large state space matters equally. The full space may be enormous, while useful samples can be concentrated in regions to which the target distribution assigns high probability.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Randomly choosing points from the entire space is therefore an inefficient way to find the regions that matter.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MCMC approaches this problem sequentially. Starting from some state, the chain repeatedly moves to another state. It first needs to reach a High-Probability Region and can then continue exploring regions with substantial probability under the target distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The mental model is not:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Search the entire high-dimensional space at once
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;It is closer to:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;current state
     |
     v
next state
     |
     v
next state
     |
     v
high-probability region
     |
     v
continue exploring and sampling
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Random-walk behavior provides useful intuition here. The point is not that MCMC learns a separate manifold.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important idea is that &lt;strong&gt;finding probability-concentrated regions is itself difficult in high dimensions, and a Markov Chain provides a way to move toward and explore those regions&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is why chain construction and sample collection are central to the method.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Variational Inference: turn inference into optimization
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Variational Inference takes the same posterior-inference problem and makes it tractable in a different way.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead of repeatedly collecting samples that reflect the exact posterior, VI approximates the difficult posterior with a probability distribution that is easier to work with.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This turns inference into an optimization problem.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The first step is to define a &lt;strong&gt;Variational Family&lt;/strong&gt; 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, a set of candidate distributions that are allowed to approximate the exact posterior.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Each 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∈&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is a candidate approximation to 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. To keep the approximation tractable, the family may use a Factorized Approximation or a Parametric Form such as a Gaussian.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The next step is to select the candidate that is closest to the exact posterior.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;VI expresses this as:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel mtight"&gt;∈&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal mtight"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;&lt;span class="mop"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;argmin&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;D&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;KL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Here, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the Variational Family, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is a candidate approximate distribution, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the Exact Posterior, and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is the optimal approximation within 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 according to KL Divergence.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The KL Divergence being minimized is:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;D&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;KL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathbb"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel mtight"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;&lt;span class="delimsizing size3"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;&lt;span class="delimsizing size3"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The two equations play different roles.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The first defines the &lt;strong&gt;optimization problem&lt;/strong&gt;: choose the candidate distribution in 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 that minimizes the divergence from the exact posterior.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The second defines the &lt;strong&gt;quantity being minimized&lt;/strong&gt;: the KL Divergence expressed as an expectation under 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The overall calculation flow is:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Start with the difficult Exact Posterior 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Choose a Variational Family 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Consider candidate distributions 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∈&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Measure their KL Divergence from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Optimize within 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Obtain the optimal approximation 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Use 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 in place of the Exact Posterior for subsequent inference calculations.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;This is the core idea behind &lt;strong&gt;Inference as Optimization&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MCMC explores the posterior through a sequence of samples. VI searches through a restricted space of probability distributions.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Where VI's approximation comes from
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Restricting the search space is what makes VI easier to compute, but that restriction also creates its main limitation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Suppose the true posterior cannot be represented well by the chosen Variational Family 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. Optimization can still find the best possible 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 within that family, but even a perfectly solved optimization problem cannot produce a distribution outside the family that was allowed from the start.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is where VI differs fundamentally from MCMC.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For VI, the approximation is not simply:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;We stopped computing too early.
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;It is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;We deliberately restricted
what the approximate posterior
is allowed to look like.
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Factorized or parametric assumptions can make inference tractable, but they also limit which posterior shapes can be represented.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;For VI, the restricted analytical approximation is itself the source of approximation.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  MCMC vs VI: the distinction that matters
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Both methods address the same problem: posterior inference when direct exact computation is difficult.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Their computational structures, however, are different.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;MCMC&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Variational Inference&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Core approach&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Sampling&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Optimization&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Posterior representation&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Collected samples&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Approximate distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Main structure&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Markov Chain&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Variational Family 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Target&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Stationary Distribution is the posterior&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Minimize KL Divergence to the posterior&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Practical source of approximation&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Finite computation&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Restricted approximation family&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Computational characteristic&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Repeated sampling can be costly&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Some VI methods can scale relatively well to large applications&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;When reading a probabilistic model or inference implementation, the most useful question is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Where has the original posterior-inference problem been moved?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;With MCMC, it has been moved into the behavior of a Markov Chain. You construct the chain so that its Stationary Distribution is the target posterior, run it, collect samples, and estimate posterior quantities empirically.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;With VI, it has been moved into an optimization problem. You define 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, search within that family, and use 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 as the tractable replacement for 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That structural difference is the most important mental model to carry into equations, models, and implementations.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Approximate Inference is a way to make difficult Posterior Inference computationally manageable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MCMC says:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Do not compute the entire posterior directly. Construct a Markov Chain whose Stationary Distribution is the posterior, then use samples from that chain.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Variational Inference says:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Do not compute the difficult posterior directly. Search for a tractable distribution that approximates it.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The crucial difference is where approximation enters the computation. In MCMC, practical approximation comes from finite sampling and finite computation. In VI, approximation comes from restricting the posterior to a chosen Variational Family.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Both are computational answers to the same question: &lt;strong&gt;what should we do when the posterior we want is too difficult to compute exactly?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/approximate-inference-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/approximate-inference-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>bayesian</category>
      <category>mcmc</category>
      <category>variationalinference</category>
    </item>
    <item>
      <title>Posterior Inference: From Joint Distributions to the Inference Bottleneck</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Tue, 08 Sep 2026 06:40:17 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/posterior-inference-from-joint-distributions-to-the-inference-bottleneck-6oo</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/posterior-inference-from-joint-distributions-to-the-inference-bottleneck-6oo</guid>
      <description>&lt;p&gt;A probabilistic model can describe more than the data you observe. It can also include hidden variables that capture structure you cannot observe directly.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But defining that model is only the beginning. Once an observation 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is available, the practical question changes:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Given this 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, what does the model imply about the hidden variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is the central problem of &lt;strong&gt;Posterior Inference&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The notation is compact, but the computation is not always easy. High-dimensional latent spaces, complex posterior distributions, and interactions among hidden variables can make both the posterior itself and expectations under that posterior difficult to compute.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Start with the Joint Distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose a probabilistic model contains an observed variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and a hidden or latent variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model does not treat them as unrelated quantities. Instead, it represents their probabilistic relationship through a &lt;strong&gt;Joint Distribution&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This joint distribution describes how the observed data and the hidden variable fit together inside a single probability structure.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Once 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is observed, however, the question becomes conditional. We are no longer asking only how 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 relate in general. We want to know how the possible values of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 are distributed given the particular observation 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That conditional distribution is the posterior.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Posterior Distribution: Conditioning on Observed Data
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The &lt;strong&gt;Posterior Distribution&lt;/strong&gt; is&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The numerator 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 contains the probabilistic relationship between the latent variable and the observation. The denominator 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 normalizes those values so that the result becomes a conditional probability distribution over 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The distinction is important:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;The joint distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 describes the probability structure of the model.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;The posterior distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 tells us what that structure implies about 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 after 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 has been observed.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;In that sense, the posterior connects the model with actual data.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Posterior Inference Has Two Closely Related Tasks
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Posterior Inference is not limited to obtaining the posterior distribution itself.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;One task is to compute&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;which answers the question: how should probability be distributed across possible latent states after observing 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The other task is to compute an &lt;strong&gt;expectation under that posterior&lt;/strong&gt;. In this case, the posterior is used to average a quantity required for later analysis or learning.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This distinction matters because some learning procedures use the posterior inside another computation. The EM Algorithm is a representative example.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  EM Shows Why Posterior Expectations Matter
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Consider a model with a latent variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Because 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is unobserved, the Complete-Data Log-Likelihood cannot be used directly as though both 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 were known. The &lt;strong&gt;Expectation-Maximization (EM) Algorithm&lt;/strong&gt; instead uses the posterior distribution under the current model parameters to compute its expectation over the possible latent states:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel amsrm"&gt;≜&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∑&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Here, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 denotes the current model parameters, while 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 denotes the parameters being evaluated.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The calculation can be understood in three steps:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Use 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to obtain the posterior 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Use those posterior probabilities as weights for 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Sum over 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to obtain 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;For each possible latent state, the Complete-Data Log-Likelihood is weighted by that state's posterior probability.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is not merely an arbitrary weighted sum. It is the Complete-Data Log-Likelihood averaged under the posterior distribution of the latent variable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This gives a useful implementation-level mental model: &lt;strong&gt;Posterior Inference determines how latent states are weighted, and learning uses those weights to construct the quantity it needs.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Posterior Inference is therefore connected directly to model learning, not only to analyzing a probabilistic model.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Where Exact Inference Becomes Difficult
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The conceptual process seems simple: define 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, observe 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, obtain 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, and then compute any required posterior expectation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difficulty is that the last two computations are not always tractable.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  High-Dimensional Latent Spaces
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;As the dimensionality of the latent space increases, the space of possible latent states becomes harder to handle directly.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The challenge is not merely that 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is hidden. A high-dimensional latent variable can create a large state space that must be considered during inference.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Complex Posterior Distributions
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;The posterior itself may also have a complicated form.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;When that happens, required expectations under 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 may not be available through an analytical calculation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This creates two related computational questions:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Can 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 be computed exactly?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Can the required expectation under 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 be computed exactly?&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Difficulty in either calculation can make inference a bottleneck.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Why Deep Models Add More Difficulty
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Deep Learning can add another source of difficulty through interactions among hidden variables.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;When hidden variables appear across multiple layers, the state of one variable can be affected by relationships involving other variables and layers. The resulting posterior structure must reflect those interactions.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The inference problem therefore becomes difficult for several reasons at once:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;the latent space may be high-dimensional,&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;the posterior distribution may have a complex form,&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;posterior expectations may not have an analytical solution,&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;interactions among hidden variables across layers can further complicate the posterior.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;This is why the &lt;strong&gt;Challenge of Inference&lt;/strong&gt; cannot be explained simply by saying that latent variables are unobserved.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The real difficulty comes from the structure of the inference problem. As the latent structure becomes more complicated, exact computation of the posterior and its expectations can become difficult enough to limit model learning and use.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Modeling and Inference Are Different Problems
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A useful mental model is to separate the probability model from the inference problem.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The modeling question is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;What joint probability structure describes the observed and hidden variables?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That structure is represented by&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The inference question is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Given an actual observation 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, what does that model imply about the hidden variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That target is&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;A later learning or analysis step may then require a quantity computed under that posterior, such as&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel amsrm"&gt;≜&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∑&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Defining a probabilistic model does not automatically mean that every quantity implied by that model can be computed easily.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The probability structure may be well defined while exact inference remains computationally difficult.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why Approximate Posterior Inference Becomes Necessary
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;If exact Posterior Inference were always tractable, no additional solution would be needed.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But complex probabilistic models cannot always rely on exact computation of the posterior distribution or the required posterior expectations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is where &lt;strong&gt;Approximate Posterior Inference&lt;/strong&gt; becomes necessary.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important point here is not a particular approximation method. It is the reason approximation is needed in the first place.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;As latent structure becomes more complicated, exact posterior computation becomes harder. A complex posterior can also make the expectations required for learning difficult to evaluate. When those computations become impractical, inference itself becomes a computational limitation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Approximate Posterior Inference is the next step for dealing with that limitation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  What to Look for in a Probabilistic Model
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When reading a latent-variable model, separate three pieces.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;First, identify the joint model:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Then identify the posterior inference target:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Finally, determine whether the algorithm needs the posterior itself or a quantity computed under it, such as the posterior expectation used by EM:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel amsrm"&gt;≜&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∑&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;That makes the practical question much clearer:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Can the required posterior computation be performed exactly, or has inference itself become the computational problem?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Posterior Inference connects a probabilistic model with observed data and asks what the model implies about its hidden variables after that data is available.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The conceptual progression is straightforward: start from the joint distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, condition on the observed 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to obtain 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, and then use that posterior directly or compute expectations under it when learning requires them.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difficulty is computational. High-dimensional latent spaces, complex posterior distributions, and interactions among hidden variables can make exact Posterior Inference difficult.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That computational limitation is what motivates Approximate Posterior Inference.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/posterior-inference-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/posterior-inference-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>probabilisticmodels</category>
      <category>posteriorinference</category>
      <category>latentvariables</category>
    </item>
    <item>
      <title>Inverse Problems: Why Predicting Backward Is Harder Than It Looks</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Sun, 06 Sep 2026 05:26:16 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/inverse-problems-why-predicting-backward-is-harder-than-it-looks-5eh5</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/inverse-problems-why-predicting-backward-is-harder-than-it-looks-5eh5</guid>
      <description>&lt;p&gt;Most machine learning examples follow a familiar direction: start with an input and predict an output.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Inverse problems ask the opposite question. You observe the result first, then try to infer the input, parameter, or underlying state that could have produced it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important catch is that this is often not a simple matter of running a function backward. One observation can be consistent with multiple possible causes, so the problem may require reasoning about a distribution of plausible solutions rather than recovering one unique answer.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is the core connection between inverse problems and generative modeling.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Forward Problems vs. Inverse Problems
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A &lt;strong&gt;Forward Problem&lt;/strong&gt; starts with an input and predicts the corresponding output.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Supervised classification is a typical example:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;input x
   |
   v
model
   |
   v
output y
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Probabilistically, the quantity of interest is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Given 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, we want to predict or characterize 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;An &lt;strong&gt;Inverse Problem&lt;/strong&gt; starts from the observed result and asks what input or state could have produced it:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;observed result y
        |
        v
infer possible x
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The corresponding conditional distribution is:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Given 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, we want to reason about possible values of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difference is deeper than swapping the order of the variables. In a forward problem, the relationship between an input and its result can be used to compute an output. In an inverse problem, one observed result may correspond to several possible inputs.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That makes the inverse direction fundamentally ambiguous in many cases.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Forward computation asks what an input produces. Inverse inference asks which inputs could explain what we observed.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Why the Inverse Direction Is Different
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Consider a process that transforms detailed data into a more limited observation:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;possible original data
        |
        v
  forward process
        |
        v
 limited observation
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The inverse task goes in the opposite direction:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;limited observation
        |
        v
    inference
        |
        v
possible original data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The challenge is that the observation may no longer contain enough information to identify one original state.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A low-resolution image, for example, may not preserve every detail from its high-resolution source. Several high-resolution images can therefore be consistent with the same low-resolution observation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The inverse problem is better described by a conditional distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;high-resolution&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;low-resolution&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The goal is not simply to undo an operation. It is to reason about the possible high-resolution images that are consistent with the observed low-resolution image.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Common Examples of Inverse Problems
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The same structure appears in several image reconstruction and transformation tasks.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Low Resolution to High Resolution
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Given a low-resolution image, infer possible high-resolution images:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;high-resolution&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;low-resolution&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;h3&gt;
  
  
  Masked Observation to Full Image
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Given partial image information, infer possible complete images:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;full&amp;nbsp;image&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;mask&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;h3&gt;
  
  
  Grayscale to Color
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Given a grayscale image, infer possible color images:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;color&amp;nbsp;image&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;gray&amp;nbsp;image&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;h3&gt;
  
  
  Stroke Painting to Image
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Given a stroke painting, infer possible images:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;stroke&amp;nbsp;painting&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;h3&gt;
  
  
  Sparse-View CT Observation to Cross-Sectional Image
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Given a sparse-view sinogram, infer possible CT cross-sectional images:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;P&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;cross-sectional&amp;nbsp;image&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;sparse-view&amp;nbsp;sinogram&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;These examples differ in their data and observation process, but they share the same basic structure:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;limited or transformed observation
              |
              v
     conditional inference
              |
              v
       more complete data
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This is also why inverse problems are closely related to &lt;strong&gt;Conditional Generation&lt;/strong&gt;. The observation acts as a condition, and the model must represent data that is consistent with that condition.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important idea here is not a particular generation method. It is the reverse reasoning structure: infer possible data or inputs from an observed result.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Why Not Just Learn an Inverse Function?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Because an inverse may not be unique.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Suppose several inputs produce the same observation:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;x1 ----\
x2 -----+----&amp;gt; y
x3 ----/
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;If only 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is available, there may be no way to determine which original 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 produced it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is one reason inverse problems can be &lt;strong&gt;ill-posed&lt;/strong&gt;. When one observation corresponds to several possible inputs, the observation alone may not determine a unique solution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Additional information or &lt;strong&gt;regularization&lt;/strong&gt; may therefore be needed.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A useful mental model is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Naive view:
y -&amp;gt; inverse function -&amp;gt; x

Better view:
y -&amp;gt; distribution over possible x
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The second view keeps the ambiguity visible instead of forcing a single answer where the observation may not justify one.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  High-Dimensional Data Makes the Problem Harder
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Non-uniqueness is not the only challenge.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Images and similar data are &lt;strong&gt;high-dimensional&lt;/strong&gt;. They can be represented by many variables, but real data is not randomly spread across every possible point in that high-dimensional space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A useful way to think about this is through &lt;strong&gt;manifold&lt;/strong&gt; structure. Real data exists within a complex structure rather than being distributed arbitrarily across the entire space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That means inverse inference cannot simply treat every possible high-dimensional configuration as equally meaningful. A model must be able to represent the complex structure in which real data exists and reason about possible data associated with the observation.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Latent Variables Add Another Layer
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Observed data may also fail to reveal the underlying structure through which it was generated.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In those cases, &lt;strong&gt;Latent Variable Inference&lt;/strong&gt; becomes important.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Conceptually:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;latent structure
      |
      v
generated data
      |
      v
observation
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Looking at the process in reverse means reasoning from the observation toward structure that may not be directly visible in the raw data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is another reason inverse problems are not simply algebraic inversion. The problem may also require inference about latent structure behind the observation.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Three Core Challenges in Generative Modeling
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Inverse problems lead naturally into three broader questions that arise when modeling complex data with generative models:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Representation
     |
     v
Learning
     |
     v
Inference
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Representation: How Do We Model the Joint Distribution?
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;High-dimensional data can contain many interacting random variables.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The representation problem asks how to model their &lt;strong&gt;Joint Distribution&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;When data contains a very large number of variables, directly handling all of their interactions becomes difficult. A generative model therefore needs a way to represent a complex probability distribution efficiently.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For a developer, the practical question is straightforward:&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;What kind of probability structure can this model represent?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;p&gt;That representation determines how the model describes the structure of complex data.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Learning: How Do We Model the Data Distribution from Samples?
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;The underlying data distribution can be written as:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Training data can be viewed as samples drawn from this distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model defines its own parameterized distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Learning means using observed samples to build a model distribution that describes the probability structure of the real data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Conceptually:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;samples from real data
        |
        v
     learning
        |
        v
model distribution p_theta(x)
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This leads to a central learning question:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;How should the real data distribution and the model distribution be compared?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The underlying distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is not directly available as a complete probability distribution. The model instead learns from samples and uses 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to describe the probability structure behind those samples.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Inference: What Structure Explains the Observation?
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;The third challenge is &lt;strong&gt;inference&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If generation moves from underlying structure toward observable data, inference looks in the reverse direction: from raw observations toward the higher-level structure or features that explain them.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This perspective is closely related to &lt;strong&gt;Inverse Graphics&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;high-level structure
        |
        v
   generated data

Generation: top -&amp;gt; bottom
Inference:  bottom -&amp;gt; top
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;A generative model is therefore not only about representing or generating data. It also connects to understanding what structure could explain an observation.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  What to Look for in an Inverse-Problem System
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When reading a model or system that solves an inverse problem, focus on a few questions:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;What is observed?&lt;/strong&gt; Identify the condition 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;What must be inferred?&lt;/strong&gt; Identify the unknown 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 or latent structure.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Is the solution unique?&lt;/strong&gt; If not, think in terms of multiple plausible solutions rather than a single deterministic inverse.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;What constrains the solution?&lt;/strong&gt; Look for additional information, regularization, or learned data structure.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;How is high-dimensional data represented?&lt;/strong&gt; The model must account for the complex structure of real data.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;What distribution is being learned?&lt;/strong&gt; Distinguish 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 from the model distribution 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;What does inference recover?&lt;/strong&gt; Determine whether the system is reasoning about possible data, latent structure, or high-level features.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;This framing helps clarify the role of representation, learning, and inference in an inverse-problem setting.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A Forward Problem predicts an output from a known input:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;An Inverse Problem starts from an observation and reasons about possible inputs:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The hard part is that the inverse direction may not have one unique answer.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is why inverse problems naturally lead to probabilistic modeling. The model may need to represent multiple possible solutions, account for complex high-dimensional data structure, and infer latent structure that is not directly visible in the observation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In generative modeling, this connects to three core tasks: representing complex probability distributions, learning them from observed samples, and using the learned structure for inference.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/inverse-problems-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/inverse-problems-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>generativeai</category>
      <category>inference</category>
      <category>deeplearning</category>
    </item>
    <item>
      <title>Generative Modeling: Learning the Distribution Behind the Data</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Thu, 03 Sep 2026 22:59:49 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/generative-modeling-learning-the-distribution-behind-the-data-3j4p</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/generative-modeling-learning-the-distribution-behind-the-data-3j4p</guid>
      <description>&lt;p&gt;Generative Modeling starts with a simple shift in perspective: instead of memorizing individual observations, learn the probabilistic structure that produced them.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If a model can represent that structure, it can use the learned distribution to evaluate data and generate new samples that follow the same underlying patterns.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That gives us the core mental model:&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Learn the distribution behind the data, then use that distribution for estimation or generation.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  From Observed Data to a Model Distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose a dataset contains many dog images.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Storing those images is not enough to create a new dog image that was never part of the training set. To generate new samples, the model needs to capture structure shared across the observed examples and represent that structure as a probability distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;We can think of the training data as samples drawn from an unknown Data Distribution:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;training&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The exact form of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is not known in advance. We only observe samples from it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Generative Modeling therefore learns a Model Distribution, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, from those observations. New samples can then be drawn from the learned distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;generated&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;samples&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Here, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 represents the distribution followed by real data, while 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 represents the distribution learned by the model.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The goal is for the Model Distribution to represent the Data Distribution well enough to support both probability evaluation and new sample generation.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Density Estimation and Sample Generation Share the Same Foundation
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A learned Model Distribution can be used in two closely related ways.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Density Estimation
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Density Estimation focuses on learning a distribution that can evaluate probabilities for data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If the model captures the structure of real data well, samples similar to real data can receive higher probability, while samples that differ from that structure can receive lower probability.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The important point is that the model is not simply remembering particular training examples. It is representing the broader probabilistic structure shared by the data.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Sample Generation
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Sample Generation uses the learned Model Distribution to draw new samples.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The generated samples do not need to be identical to anything in the training set. What matters is that they follow the structure represented by 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The overall flow is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Observed training data
        |
        v
Learn the Model Distribution
        |
        v
p_model(x)
   /          \
  v            v
Density      Sample
Estimation   Generation
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Density Estimation and Sample Generation are therefore two ways of using the same learned distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For a developer, the key structural idea is to identify the distribution being modeled and then see how that learned structure is used for probability evaluation or generation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why Random Sampling Is Not Enough
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Images, text, and audio are represented in high-dimensional spaces. But not every point in those spaces corresponds to meaningful real data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Consider images. If every pixel value is selected uniformly at random, the result is unlikely to resemble a real image.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The same applies to text. Randomly choosing characters rarely produces meaningful language.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The issue becomes clearer when we think about the full high-dimensional space:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;High-dimensional data space
+--------------------------------------+
|                                      |
|          enormous set of             |
|        possible configurations       |
|                                      |
|             +----------+             |
|             | real data|             |
|             | structure|             |
|             +----------+             |
|                                      |
+--------------------------------------+
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The number of possible images or text sequences can be enormous, while realistic data occupies only a &lt;strong&gt;negligible portion&lt;/strong&gt; of that space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So generation is not simply a matter of selecting values from a large space. The model has to represent the restricted structure where real data actually exists.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  The Real Challenge in High Dimensions
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The difficulty is not only that the data lives in a high-dimensional space. The model must represent the complex structure formed by real observations inside that space.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Realistic images are not arbitrary collections of pixel values. Meaningful text is not an arbitrary sequence of characters.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Real data exists in limited, structured regions rather than being spread uniformly across all possible configurations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This perspective connects naturally to the kind of data structure considered in &lt;strong&gt;Manifold Learning&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A naive picture of generation would be:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Generation
    =
choose values from a large space
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;A better mental model is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Generation
    =
learn where realistic data is structured
    +
sample according to that learned structure
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Representing complex high-dimensional distributions requires sufficient model capacity. Simple models may not be able to capture this complexity, which leads naturally toward &lt;strong&gt;Deep Generative Models&lt;/strong&gt; for representing more complex data distributions.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why Distribution Learning Matters Beyond Direct Generation
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Generative Modeling matters for more than producing new samples. Once a model has learned structure in the data distribution, that structure can also support other learning problems.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In reinforcement learning, possible futures can be simulated and used for &lt;strong&gt;Planning&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In Continual Learning, &lt;strong&gt;Generative Replay&lt;/strong&gt; can reuse previously learned information through generated data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Distribution learning can also help when part of the data is unobserved. The learned structure can support predictions about missing parts, connecting Generative Modeling with &lt;strong&gt;Imputation&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Another important connection is &lt;strong&gt;Latent Representation&lt;/strong&gt; learning. A generative model can capture features shared across different observations in a latent form, and those representations can then serve as general features for other learning problems.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Across these cases, the common idea is that structure learned from the data can be reused beyond direct sample generation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  From Learned Distributions to Real Generation Tasks
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The distribution perspective becomes especially important when the output must resemble realistic data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Examples include:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Image Super-Resolution&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Audio Super-Resolution&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Art Creation&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;X-to-X Translation&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;These problems look different, but they share a common requirement: the generated output must reflect the structure learned from real data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In Super-Resolution, the model takes a lower-resolution input and produces a higher-resolution result. Producing additional values is not enough; the result must follow the learned structure of realistic data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;X-to-X Translation transforms one data representation into another while producing an output consistent with the structure learned from data.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Art Creation follows the same general principle: the model uses learned data structure to produce a new result rather than simply reproducing an observed sample.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The common flow is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Real data
   |
   v
Learn its probabilistic structure
   |
   v
Model Distribution
   |
   +--&amp;gt; evaluate data probability
   |
   +--&amp;gt; generate new samples
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;From an implementation perspective, the central structure is straightforward: determine what distribution is being modeled, understand how the model represents the structured region occupied by high-dimensional data, and see how that learned distribution is used for estimation or generation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Generative Modeling is fundamentally about &lt;strong&gt;learning the distribution behind observed data&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Training examples are sampled from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, while generated samples come from the learned 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Density Estimation and Sample Generation share that learned distribution as their common foundation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difficult part is that realistic images, text, audio, and other high-dimensional data occupy only a small, structured portion of the full space of possible values. A generative model must capture that structure rather than sample randomly from the full space.&lt;/p&gt;

&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Learn the structure of the data distribution, then use that structure to evaluate or generate data.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/generative-modeling-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/generative-modeling-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>generativemodeling</category>
      <category>machinelearning</category>
      <category>densityestimation</category>
      <category>deeplearning</category>
    </item>
    <item>
      <title>Discriminative vs Generative Models: What Are You Actually Learning?</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Wed, 02 Sep 2026 05:33:44 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/discriminative-vs-generative-models-what-are-you-actually-learning-g0e</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/discriminative-vs-generative-models-what-are-you-actually-learning-g0e</guid>
      <description>&lt;p&gt;When a supervised model maps an input to an output, it is easy to assume that every model is learning essentially the same relationship. In practice, two models can solve the same prediction problem while modeling very different probability relationships.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A &lt;strong&gt;Discriminative Model&lt;/strong&gt; learns the relationship needed to predict the output directly. A &lt;strong&gt;Generative Model&lt;/strong&gt; instead models how the input is distributed for each possible output and uses that probability structure to infer the prediction.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The most useful question is therefore not simply, ""What does the model predict?"" but &lt;strong&gt;""What probability relationship does it learn directly?""&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Start with the supervised learning objective
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;At a high level, supervised learning asks us to learn a mapping from an observed input 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to a target output 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;↦&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Both discriminative and generative approaches aim to solve this mapping problem. The difference is the probability relationship they model in order to reach the prediction.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A compact mental model is:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Discriminative
x
│
├── learn p(y | x)
│
└── choose y directly

Generative
y
│
├── learn p(x | y)
├── combine with p(y)
│
└── infer the best y for x
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The prediction target is the same, but the learned structure is different.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Discriminative Models: learn the conditional relationship directly
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A Discriminative Model focuses on the conditional probability of an output given an input:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;For classification, prediction can be written as:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;ar&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The calculation flow is direct:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;input x
   ↓
estimate p(y | x)
   ↓
compare candidate outputs
   ↓
select the most probable y
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The model focuses on the relationship needed to distinguish possible outputs from the observed input. In the input space, this leads naturally to the idea of a &lt;strong&gt;decision boundary&lt;/strong&gt;: regions of the space are associated with different outputs according to the learned predictive relationship.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Support Vector Machine is a representative discriminative example in this comparison. Its role here is best understood through the decision structure it learns between outputs rather than as a model of the overall probability distribution of the data.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Generative Models: model the input distribution for each output
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A Generative Model approaches the same supervised problem from the opposite conditional direction. Instead of directly modeling 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, it models:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;This tells us how likely an input 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is under a particular output 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. The model then combines this conditional probability with the prior probability of the output, 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Prediction can therefore be written as:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;ar&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The calculation flow becomes:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;candidate y
   ↓
evaluate p(x | y)
   ↓
combine with p(y)
   ↓
compare p(x | y)p(y)
   ↓
select the best y
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Bayes rule shows how this connects back to the conditional probability used by the discriminative view:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;For a fixed input 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, the denominator 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is shared across all candidate outputs. When the goal is only to determine which output has the highest posterior probability, that common denominator does not affect the comparison.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is why a Generative Model can use 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 together with 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to choose the appropriate output without directly modeling 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Gaussian Mixture and Bayes Nets are representative generative examples in this comparison. The important distinction is that this approach models the &lt;strong&gt;probability distribution&lt;/strong&gt; describing how inputs relate to possible outputs.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  The comparison that matters
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;It is tempting to reduce the distinction to ""classification versus generation,"" but that misses the central point. In this supervised-learning setting, both approaches can predict 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;What differs is what they learn directly.&lt;/p&gt;

&lt;div class="table-wrapper-paragraph"&gt;&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Discriminative Model&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Generative Model&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Prediction goal&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Predict 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Predict 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Directly modeled relationship&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Additional probability used&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;—&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Prediction rule&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;ar&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;&lt;span class="mop"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;ar&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;&lt;span class="mop"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Useful structural view&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Decision boundary&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Probability distribution&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Representative example&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Support Vector Machine&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Gaussian Mixture, Bayes Nets&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;For developers, this distinction is useful when reading a model definition or implementation. If the model directly represents the relationship from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, the focus is discriminative. If it models how 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 behaves under each 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and combines that with 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, the focus is generative.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Discriminative and generative models can solve the same supervised prediction problem through different probabilistic views.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A Discriminative Model directly models:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;A Generative Model models:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;and combines it with 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to infer the appropriate output.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key distinction is not simply &lt;strong&gt;classification vs generation&lt;/strong&gt;. It is &lt;strong&gt;which probability relationship the model learns directly and uses for prediction&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/discriminative-vs-generative-models-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/discriminative-vs-generative-models-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>generativemodels</category>
      <category>supervisedlearning</category>
      <category>probability</category>
    </item>
    <item>
      <title>Generative Modeling: From Data Distributions to Deep Generative Models</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Wed, 02 Sep 2026 00:13:36 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/generative-modeling-from-data-distributions-to-deep-generative-models-5h6e</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/generative-modeling-from-data-distributions-to-deep-generative-models-5h6e</guid>
      <description>&lt;p&gt;If you approach generative models as ""networks that create images,"" the field quickly turns into a collection of disconnected architectures.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A more useful developer mental model starts one level lower:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;What probability structure could have produced the data, and how can we represent, learn, and infer that structure without making the computation impossible?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That question connects autoregressive models, VAEs, flow-based models, GANs, and diffusion models. Their architectures look very different, but they all respond to the same underlying tension: high-dimensional data distributions are difficult to represent, learn, normalize, sample from, and reason about.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Generative modeling can therefore be organized around three interacting problems:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Representation:&lt;/strong&gt; How do we represent a complex high-dimensional joint distribution?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Learning:&lt;/strong&gt; How do we make the model distribution approach the data distribution?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Inference:&lt;/strong&gt; Given an observation, how do we reason backward about hidden variables or the process that generated it?&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Once these three pieces are connected, the major families of deep generative models become much easier to understand.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  From prediction to distribution learning
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A discriminative model usually begins with a prediction problem. Given an input 

&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, predict the most likely output 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;&lt;span class="mop"&gt;ar&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The model focuses directly on the conditional relationship required for prediction.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A generative model asks a broader question. Instead of learning only the path from 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, it models the probability structure from which the data arises.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For class-conditional modeling, for example, we can model 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 together with the prior 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and recover the posterior using Bayes' rule:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;In unsupervised generative modeling, the target becomes the data distribution itself. We assume the training samples come from some unknown distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;…&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;i.i.d.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The model then constructs a parameterized distribution intended to approximate it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This perspective connects tasks that can otherwise seem separate:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;train&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;new&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Density estimation&lt;/strong&gt; asks how probable an observation is under the model. &lt;strong&gt;Generation&lt;/strong&gt; draws new samples from the learned model distribution. &lt;strong&gt;Unsupervised representation learning&lt;/strong&gt; can capture latent structure shared by the data while learning that distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;All three begin with the same underlying goal: learning the probability structure of the data.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why high-dimensional data makes this hard
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Real data usually lives in a high-dimensional space. An image, for example, is described by many variables, while valid observations occupy only a limited and complicated region among all possible combinations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So the first problem is not simply ""use a neural network."" It is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;How do we represent the joint distribution of many random variables compactly enough to compute with, while keeping enough flexibility to describe the data?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This connects naturally to inverse problems.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A forward problem moves from a cause 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 to an observation 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. An inverse problem starts from an observed 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and asks which possible 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 could have produced it. Conditional generation extends the same idea by generating possible 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 values consistent with a given condition.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;Forward:
cause x  ──────────&amp;gt;  observation y

Inverse:
possible cause x  &amp;lt;──────────  observation y

Conditional generation:
condition y  ──────────&amp;gt;  possible samples x
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Recovering a high-resolution image from a low-resolution one, estimating color from grayscale data, reconstructing missing regions, or recovering a CT slice from a sparse-view sinogram all share this structure.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The difficulty is that the inverse may not be unique. A single observation can be consistent with multiple possible causes. Inverse problems are therefore not simply about running a function backward; they require reasoning over possible causes that are compatible with the observation.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Latent variables turn inversion into posterior inference
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose a model contains an observed variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and a hidden variable 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The generative direction models the relationship between 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
. Once 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 has been observed, the reverse question is which values of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 could have produced it.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is posterior inference:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Posterior inference can require both computing the posterior distribution and calculating expectations under it. The E-step of the EM algorithm is a direct example:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;old&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∑&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;old&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Here the posterior over the unobserved 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 is used to compute the expected complete-data log-likelihood.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;As the latent space grows and interactions among hidden variables become more complicated, direct posterior computation can become intractable. Increasing model expressivity therefore leads naturally to another question: how can the required inference remain computationally feasible?&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;more expressive representation
        ↓
more complicated latent structure
        ↓
harder posterior inference
        ↓
need for approximate inference
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  When the posterior is intractable
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Two major approaches are MCMC and Variational Inference. Both approximate a posterior that is difficult to compute directly, but the approximation arises in different ways.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  MCMC: approximate with samples
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;MCMC constructs an ergodic Markov chain whose stationary distribution is the target posterior. Samples generated by running the chain are then used to approximate the posterior and the expectations we need.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;target posterior
      ↓
construct Markov chain
      ↓
run the chain
      ↓
collect samples
      ↓
approximate posterior expectations
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The practical approximation comes from finite computation. In real problems, only a limited amount of time is available for generating samples, and exploring the relevant probability regions can be expensive in high-dimensional or complex models.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MCMC therefore has a &lt;strong&gt;finite-time sampling approximation&lt;/strong&gt; in practice.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Variational Inference: approximate with optimization
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Variational Inference makes a different tradeoff. Instead of sampling directly from the posterior, it defines a tractable family of distributions 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 and searches within that family for a distribution close to the true posterior:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;∗&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel mtight"&gt;∈&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal mtight"&gt;Q&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop"&gt;&lt;span class="mop"&gt;ar&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;D&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;KL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∥&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;This turns posterior inference into an optimization problem.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The tractability comes from restricting the search space. If the true posterior cannot be represented by the chosen variational family, more optimization time alone cannot eliminate the mismatch.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The contrast is useful:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;MCMC approximation source:
finite-time sampling

Variational Inference approximation source:
restricted distribution family
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This distinction becomes concrete in a VAE. Rather than computing a complicated latent posterior directly, the model uses a variational distribution, with the Encoder acting as a Recognition Network that constructs the approximation. The Decoder generates observations from the latent variable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;An abstract inference problem has now become part of a trainable model architecture.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  The real bottleneck: flexibility versus tractability
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Representation and computation collide when we try to model realistic high-dimensional distributions.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A simple probability model can be easy to normalize and evaluate but may lack enough flexibility to describe complex data. A deep neural network can represent much richer functions, but its output is not automatically a valid probability density.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A probability density must be nonnegative and integrate to one. One way to construct such a density is:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;where&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size3 size1 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen mtight"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose mtight"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Exponentiation gives a positive quantity, while the normalizing constant 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;Z&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 ensures that the density integrates to one.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For a complex neural function over a high-dimensional space, however, computing that integral can itself become intractable.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;simple probability model
    → tractable
    → limited flexibility

deep neural representation
    → flexible
    → normalization or inference may become intractable
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This is the &lt;strong&gt;Tractability-Flexibility Tradeoff&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It provides a useful way to compare deep generative models. Rather than asking only which network architecture a model uses, ask which difficult probability computation its structure makes manageable.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Learning a model distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;In likelihood-based generative modeling, learning can be viewed as reducing the difference between the data distribution and the model distribution:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;D&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;KL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∥&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathbb"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathrm"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;&lt;span class="mopen delimcenter"&gt;&lt;span class="delimsizing size3"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mopen nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mfrac"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="frac-line"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose nulldelimiter"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose delimcenter"&gt;&lt;span class="delimsizing size3"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Expanding this expression separates a term that depends only on the data distribution from a term containing the model log probability. The data-only term is independent of 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
, so it does not change as the model parameters are optimized.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The learning objective therefore connects to increasing the model's log probability on observed data. With a finite training set, this gives the progression:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;minimize KL divergence
        ↓
minimize cross-entropy
        ↓
minimize negative log-likelihood
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The challenge is to make 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathrm mtight"&gt;model&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
 expressive enough for high-dimensional data while keeping the required probability computations feasible.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is where the major generative model families diverge.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Autoregressive models: factorize the joint distribution
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;An autoregressive model handles a high-dimensional joint distribution by decomposing it into sequential conditional distributions:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-limits"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel mtight"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∏&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="minner"&gt;…&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="mbin mtight"&gt;−&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Instead of directly modeling one complicated joint distribution, the model works with a product of conditional probabilities.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key structural idea is &lt;strong&gt;factorization&lt;/strong&gt;. The model represents the high-dimensional joint distribution through a sequence of conditional distributions that can be modeled in a computationally manageable form.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  VAE: latent variables meet approximate inference
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A latent-variable model can express the observed distribution as:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop op-symbol large-op"&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This provides a latent space for representing hidden structure, but it also introduces the posterior problem 
&lt;span class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;z&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∣&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;
.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A VAE connects the pieces this way:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;observed x
   ↓
Encoder / Recognition Network
   ↓
variational approximation to posterior over z
   ↓
latent z
   ↓
Decoder / Generative Network
   ↓
generated or reconstructed x
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Training connects this architecture to Variational Inference through maximizing the ELBO:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;latent-variable representation
        ↓
intractable posterior
        ↓
variational approximation
        ↓
Encoder
        ↓
ELBO-based learning
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;This is why a VAE is more than an Encoder followed by a Decoder. Its structure turns posterior intractability and variational approximation into a trainable generative model.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Flow-based models: use invertibility to preserve tractability
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Flow-based models start from a simple distribution and apply a sequence of invertible transformations to reach a more complex target distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Invertibility is the critical structural constraint. Because the transformations can be reversed, probability density can be tracked through them, allowing the model to train with NLL.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;architectural restriction
        ↓
invertible transformation
        ↓
density remains computable
        ↓
likelihood-based training becomes possible
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;The constraint is part of the solution to the tractability problem: it introduces a structural restriction while keeping density evaluation possible.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  GAN: learn the generation process instead of explicit density
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;GANs make a different choice. Instead of directly computing an explicit density function or normalizing constant, they learn the generation process itself.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The Generator tries to produce samples resembling real data, while the Discriminator tries to distinguish generated samples from real ones. The two networks train with opposing objectives in a minimax problem.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;latent input
    ↓
Generator
    ↓
generated sample ──┐
                   ├──&amp;gt; Discriminator
real sample ───────┘
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;GANs use this adversarial minimax process to construct an &lt;strong&gt;implicit generative model&lt;/strong&gt; rather than directly evaluating an explicit model density.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Diffusion: connect noise and data through many steps
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Diffusion models take another route. Rather than directly handling the transformation between a simple distribution and a complex data distribution in one step, they connect the two through a sequence of noise levels.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The forward process gradually adds Gaussian noise to real data:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mtight"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;∼&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;q&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathcal"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="mpunct"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;I&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord text"&gt;&lt;span class="mord"&gt;as&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;→&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;∞&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;As the process continues, the original data structure gradually disappears and approaches a simple isotropic Gaussian distribution.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Generation runs in the opposite direction:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;data
  ↓
add noise
  ↓
add more noise
  ↓
...
  ↓
Gaussian-like noise

generation:

Gaussian noise
  ↓
learned reverse step
  ↓
learned reverse step
  ↓
...
  ↓
data-like sample
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;


&lt;p&gt;Instead of using one direct transformation, diffusion models learn a reverse process that progressively reconstructs data structure from noise.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  The score view of diffusion
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Score-based generative models can describe this process using the score function:&lt;/p&gt;


&lt;div class="katex-element"&gt;
  &lt;span class="katex-display"&gt;&lt;span class="katex"&gt;&lt;span class="katex-mathml"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="katex-html"&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;s&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mrel"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="base"&gt;&lt;span class="strut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord"&gt;&lt;span class="mord"&gt;∇&lt;/span&gt;&lt;span class="msupsub"&gt;&lt;span class="vlist-t vlist-t2"&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;span class="pstrut"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sizing reset-size6 size3 mtight"&gt;&lt;span class="mord mathnormal mtight"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-s"&gt;​&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="vlist-r"&gt;&lt;span class="vlist"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mop"&gt;lo&lt;span&gt;g&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mspace"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="mopen"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mord mathnormal"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="mclose"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The score indicates the direction in which the log probability increases.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Two representative approaches are SMLD and DDPM.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;SMLD&lt;/strong&gt;, or Score Matching with Langevin Dynamics, estimates the score at multiple noise scales and uses Langevin Dynamics to sample while the noise scale decreases.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DDPM&lt;/strong&gt;, or Denoising Diffusion Probabilistic Model, learns a probabilistic reverse model for the steps of the forward noise-corruption process.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Their emphasis can be summarized as:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;SMLD:
score estimation
      +
Langevin Dynamics

DDPM:
forward corruption steps
      +
learned reverse probability model
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The details differ, but both approaches connect a simple noise distribution to a complex data distribution through multiple noise levels or steps.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That iterative structure also creates a practical tradeoff. Because generation requires multiple diffusion steps, sampling speed can become an important limitation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  One probability problem, different structural answers
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The major generative model families are easier to compare when viewed as different computational responses to the same high-dimensional distribution problem:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Autoregressive models&lt;/strong&gt; factorize a joint distribution into sequential conditional distributions.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;VAEs&lt;/strong&gt; introduce latent variables and use Variational Inference to approximate a difficult posterior while training through the ELBO.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Flow-based models&lt;/strong&gt; impose invertibility so density evaluation and NLL-based learning remain possible.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;GANs&lt;/strong&gt; avoid direct explicit-density evaluation and learn the generation process through adversarial minimax training.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Diffusion models&lt;/strong&gt; transform generation into a sequence of noise-corruption and reverse-process steps.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;The normalizing constant fits into the same picture. Energy-Based Models work with energy-based probability distributions in which the normalizing constant must be handled or approximated. Autoregressive models, flow-based models, and VAEs use computationally manageable structural constraints or model constructions. GANs avoid direct computation of explicit density and its normalizing constant by learning the generation process, while score-based diffusion uses the score rather than directly computing the normalizing constant.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Different architectures make different choices, but the underlying problem is the same: preserve enough flexibility to represent complex data while keeping generative modeling computationally feasible.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  A developer mental model for generative architectures
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When you encounter a generative architecture, start with three questions rather than its layer diagram.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Representation:&lt;/strong&gt; What distribution or latent structure is the model trying to represent?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Learning:&lt;/strong&gt; What objective reduces the difference between the model and the observed data distribution?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Inference:&lt;/strong&gt; What hidden variables or generating processes must be inferred from observations, and can those quantities be computed directly?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Then look at the structural choice the model uses to keep the relevant computations manageable:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;high-dimensional data distribution
          ↓
representation must be expressive
          ↓
probability or posterior computation becomes difficult
          ↓
choose a computational strategy
          ↓
factorize
approximate
restrict
avoid explicit density
or learn a multi-step reverse process
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;No single family removes every tradeoff. In the comparison considered here, VAEs and flow-based models can show weaknesses in generation quality, GANs can face difficulties with generation diversity, and diffusion models can pay for their iterative generation process with slower sampling.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So the useful comparison is not simply ""Which model is better?""&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Which computational problem does the model solve through its structural choice, and what does that choice cost in quality, diversity, or speed?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Generative modeling is not fundamentally about producing realistic-looking samples. It is about learning an unknown high-dimensional data distribution while keeping &lt;strong&gt;Representation, Learning, and Inference&lt;/strong&gt; computationally manageable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Autoregressive models, VAEs, flow-based models, GANs, and diffusion models look different because they make different structural choices around the same underlying problem. Once you identify whether an architecture factorizes a distribution, approximates an intractable quantity, imposes a structural constraint, avoids explicit density evaluation, or learns a multi-step reverse process, the landscape of deep generative models becomes much easier to reason about.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/generative-model-overview-course-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/generative-model-overview-course-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>generativemodeling</category>
      <category>deeplearning</category>
      <category>probabilisticmodels</category>
      <category>diffusion</category>
    </item>
    <item>
      <title>How Modern Transformer Blocks Work — From RMSNorm to MoE</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Mon, 29 Jun 2026 10:42:05 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/how-modern-transformer-blocks-work-from-rmsnorm-to-moe-44cc</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/how-modern-transformer-blocks-work-from-rmsnorm-to-moe-44cc</guid>
      <description>&lt;p&gt;The original Transformer idea is still alive.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But modern LLM blocks are not just the 2017 Transformer copied and scaled.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;They are engineered for deeper training, longer context, cheaper inference, and larger capacity.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is why components like RMSNorm, GQA, RoPE, SwiGLU, and MoE matter.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Core Idea
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A modern Transformer block still follows the same basic pattern:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Attention updates token relationships.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The Feed-Forward Network transforms each token representation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Residual connections keep information flowing.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But modern LLMs changed the details.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Those details are not cosmetic.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;They make large-scale training and inference practical.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  The Key Structure
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A typical modern Transformer block looks like this:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Input&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ RMSNorm or Pre-Layer Normalization&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Self-Attention with GQA and RoPE&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Residual Connection&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ RMSNorm or Pre-Layer Normalization&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Feed-Forward Network with SwiGLU or MoE&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Residual Connection&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;More compactly:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Modern Transformer Block = stable normalization + efficient attention + stronger FFN + residual flow&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Each component solves a real scaling problem.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Pre-LN improves deep training stability.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GQA reduces KV Cache memory.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE injects position into attention.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;SwiGLU improves FFN expressiveness.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MoE increases capacity without activating all parameters.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Pseudo-code View
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A simplified modern block looks like this:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;def transformer_block(x):
    h = rms_norm(x)

    attn = grouped_query_attention(
        q=apply_rope(query(h)),
        k=apply_rope(key(h)),
        v=value(h)
    )

    x = x + attn

    h = rms_norm(x)

    ffn = swiglu_ffn(h)

    x = x + ffn

    return x
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;With MoE, the FFN part can become:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;h = rms_norm(x)

selected_experts = router(h)

ffn = run_top_k_experts(h, selected_experts)

x = x + ffn
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;The pattern stays simple.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Normalize.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Transform.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Add back.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Repeat.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Concrete Example
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Imagine the model processes this token:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;"bank"&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The attention block helps decide whether “bank” means:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;a financial institution&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;or the side of a river&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE helps the model understand token order and distance.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GQA helps attention run with a smaller KV Cache.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The FFN then transforms the contextual representation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If the model uses MoE, the router may send this token to experts specialized for finance, geography, or general language.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is the intuition.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Modern Transformer blocks are not just bigger.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;They are more selective, stable, and hardware-aware.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Pre-LN vs Post-LN
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The original Transformer commonly used Post-LN.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Post-LN:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;x = LayerNorm(x + Sublayer(x))
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Modern LLMs often use Pre-LN.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Pre-LN:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;x = x + Sublayer(LayerNorm(x))
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;The difference looks small.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But it matters.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Pre-LN normalizes before the sublayer.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That helps gradients flow through deep Transformer stacks.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;When a model has dozens or hundreds of layers, this becomes critical.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Pre-LN is not just a formatting choice.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is a training stability choice.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  RMSNorm
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;RMSNorm is a simpler normalization method.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;LayerNorm recenters and rescales.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RMSNorm mainly rescales using the root mean square.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The RMS is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RMS(h) = sqrt((1 / n) * Σ hᵢ²)&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Then the normalized vector is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;h_norm = h / (RMS(h) + ε) * g&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Why use it?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It keeps activation scale stable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It removes some computation compared with LayerNorm.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It works well in large LLMs.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Example:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;h = [3, 4]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RMS(h) = sqrt((9 + 16) / 2) ≈ 3.54&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Normalized h ≈ [0.85, 1.13]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key idea:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RMSNorm stabilizes scale without doing more than necessary.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Attention Block: GQA + RoPE
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Modern attention is often not plain Multi-Head Attention.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It usually combines memory-aware attention with positional encoding.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Grouped-Query Attention reduces KV Cache size.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Rotary Positional Embedding injects position into Query and Key.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The attention flow becomes:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Input&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Q, K, V projection&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Apply RoPE to Q and K&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Share K/V by groups using GQA&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Compute attention&lt;br&gt;&lt;br&gt;
→ Output projection&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This matters for inference.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Long-context generation is often limited by KV Cache memory.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GQA reduces that pressure.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE keeps position information inside attention without adding a large position table.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  SwiGLU
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;The Feed-Forward Network is not just a simple MLP anymore.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Many modern LLMs use SwiGLU.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;SwiGLU is a gated activation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;One path carries information.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Another path controls how much passes through.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A simplified formula:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;SwiGLU(x) = (W₁x) * Swish(W₂x)&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Example:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;W₁x = 4&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Swish(W₂x) = 0.5&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Output = 2&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The gate decides how much information moves forward.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That gives the FFN more control than a plain activation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Mixture of Experts
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Mixture of Experts increases model capacity without activating every parameter for every token.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead of one FFN, the model has multiple expert networks.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A router chooses which experts handle each token.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Example router output:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Expert 1 = 0.45&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Expert 2 = 0.19&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Expert 3 = 0.05&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Expert 4 = 0.31  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;With Top-2 routing:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Expert 1 and Expert 4 are selected.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Only those experts run.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is why MoE is called sparse.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model may have many parameters.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But each token uses only a small subset.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Dense FFN vs MoE
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Dense FFN:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;every token uses the same FFN&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;all FFN parameters are active&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;simpler to train and serve&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;compute grows directly with FFN size&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;MoE:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;each token is routed to selected experts&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;only part of the model activates&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;increases total capacity efficiently&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;adds routing and load-balancing complexity&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;The key difference:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Dense FFN = same compute path for every token&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MoE = conditional compute path per token&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MoE is powerful.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But it is not free.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It introduces routing instability, expert imbalance, and distributed communication overhead.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Multi-Token Prediction
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Standard language modeling predicts one next token.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;At position t:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;predict token t + 1&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Multi-Token Prediction trains the model to predict multiple future tokens.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;At position t:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;predict token t + 1, t + 2, t + 3 ...&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This gives more learning signals from the same representation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Standard training:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;one position → one supervision signal&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MTP training:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;one position → multiple supervision signals&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This can improve sample efficiency.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;In some systems, it can also support faster generation ideas.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Naive vs Modern View
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Naive view:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Transformer block = attention + FFN&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Modern view:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Transformer block = stable normalization + efficient attention + gated FFN + sparse scaling&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Naive block:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;attention
ffn
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Modern block:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;rmsnorm
rope
gqa
residual
rmsnorm
swiglu or moe
residual
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;This matters because modern LLM performance is not just about parameter count.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is about architecture details that make those parameters trainable and deployable.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Implementation Perspective
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When reading modern LLM code, look for these patterns:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;self.input_layernorm = RMSNorm(...)

self.self_attn = Attention(..., rope=True, num_key_value_heads=...)

self.post_attention_layernorm = RMSNorm(...)

self.mlp = SwiGLU(...) or MoE(...)
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;The key clue for GQA is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;number of query heads &amp;gt; number of key-value heads&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key clue for RoPE is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;position is applied to Q and K before attention&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key clue for MoE is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;router logits decide which experts run&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;These details tell you what kind of Transformer block you are actually looking at.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Important Conditions and Limits
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Pre-LN improves stability, but the whole optimization setup still matters.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RMSNorm is efficient, but it does not replace good initialization or training design.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GQA reduces KV Cache memory, but may trade off some attention flexibility.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE works well for long contexts, but very long extrapolation may still need scaling techniques.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;SwiGLU improves FFN behavior, but increases FFN structure complexity.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;MoE increases capacity, but adds routing and system complexity.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Modern Transformer design is a trade-off system.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Every upgrade solves one bottleneck and introduces another design choice.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why This Matters Again
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Modern LLMs are not just large neural networks.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;They are carefully engineered stacks.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If you understand the block, you can better understand:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;why inference needs KV Cache optimization&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;why RoPE appears in attention code&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;why RMSNorm replaces LayerNorm&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;why GQA changes memory usage&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;why MoE models can be huge but still sparse&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;This is the difference between using LLMs and understanding how they scale.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Modern Transformer blocks preserve the original Transformer idea.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But they upgrade almost every practical detail.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The shortest version:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Modern Transformer Block = Pre-LN/RMSNorm + GQA/RoPE Attention + SwiGLU/MoE FFN + Residual Connections&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If Self-Attention is the core idea, the modern block is the production-grade version of that idea.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is built for depth, context length, inference memory, and scalable capacity.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Discussion
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When reading modern LLM architecture, which component feels most important to understand first?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RMSNorm, RoPE, GQA, SwiGLU, or MoE?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;br&gt;
Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/modern-transformer-blocks-llm-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/modern-transformer-blocks-llm-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GitHub Resources&lt;br&gt;
AI diagrams, study notes, and visual guides:&lt;br&gt;
&lt;a href="https://github.com/zeromathai/zeromathai-ai" rel="noopener noreferrer"&gt;https://github.com/zeromathai/zeromathai-ai&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>ai</category>
      <category>machinelearning</category>
      <category>llm</category>
      <category>transformers</category>
    </item>
    <item>
      <title>Why Positional Embeddings Matter — APE, RPE, and RoPE Explained for Developers</title>
      <dc:creator>zeromathai</dc:creator>
      <pubDate>Fri, 26 Jun 2026 15:01:50 +0000</pubDate>
      <link>https://dev.to/zeromathai/why-positional-embeddings-matter-ape-rpe-and-rope-explained-for-developers-27gn</link>
      <guid>https://dev.to/zeromathai/why-positional-embeddings-matter-ape-rpe-and-rope-explained-for-developers-27gn</guid>
      <description>&lt;p&gt;Self-Attention can compare every token with every other token.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But there is a catch.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;By itself, it does not know the order of tokens.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is a serious problem because “dog bites man” and “man bites dog” use the same words but mean completely different things.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Core Idea
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A Transformer needs two kinds of information:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;what the token is&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;where the token is&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Token embeddings provide the “what.”&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Positional embeddings provide the “where.”&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This matters because attention without position is order-blind.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It can compare tokens, but it does not naturally know which token came first.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  The Key Structure
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;A simple positional embedding flow looks like this:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Token Embedding + Positional Information → Input Representation&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;For Absolute Positional Embedding:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;E = X + P&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Where:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;X = token embedding&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;P = positional embedding&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;E = final input representation&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;More compactly:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Transformer input = meaning vector + position signal&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Different positional methods change how the position signal is injected.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Pseudo-code View
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Basic positional injection:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;tokens = tokenize(text)

x = embedding(tokens)

position = positional_embedding(token_positions)

input_representation = x + position
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;For attention-based position methods:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;q = project_query(x)

k = project_key(x)

q = apply_position(q)

k = apply_position(k)

attention_scores = q @ k.T
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;APE usually modifies the input embedding.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RPE usually modifies the attention score.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE usually modifies Query and Key.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That difference is the whole story.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Concrete Example
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Compare these two sentences:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;dog bites man&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;man bites dog&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The token set is the same:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;dog, bites, man&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But the order changes the meaning.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Without positional information, Self-Attention sees token relationships but has no built-in sequence order.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;With positional information, each token representation includes location.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So “dog” at position 1 is different from “dog” at position 3.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is why positional encoding is not optional.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is required for language understanding.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  APE: Absolute Positional Embedding
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Absolute Positional Embedding assigns a vector to each position index.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Position 1 has one vector.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Position 2 has another vector.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Position 3 has another vector.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Then the model adds that position vector to the token embedding.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Example:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Token embedding:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;X = [0.2, 0.5]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Position embedding:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;P = [0.1, -0.2]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Final representation:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;E = [0.3, 0.3]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;APE is easy to understand.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It says:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;this token is at this exact position&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why APE Is Useful
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;APE is simple.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It is easy to implement.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It works well when sequence lengths stay close to what the model saw during training.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Implementation-wise, it is just:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;x = token_embedding + position_embedding
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;That makes it cheap and clean.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But the simplicity has a cost.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;APE treats position as a fixed index.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If the model sees much longer inputs than it was trained on, unseen positions can become unreliable.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That makes APE weaker for long-context extrapolation.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  RPE: Relative Positional Embedding
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Relative Positional Embedding focuses on distance.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Instead of asking:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;What position is this token at?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It asks:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;How far apart are these two tokens?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is often more natural for language.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A subject and verb may appear at different absolute positions.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But their relative distance and direction still matter.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A simplified RPE attention score looks like this:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Aᵢⱼ = (QᵢKⱼᵀ + Rᵢ₋ⱼ) / √d&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Rᵢ₋ⱼ represents the relative position between token i and token j.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This means position directly affects attention.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Concrete RPE Example
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Suppose:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;QᵢKⱼᵀ = 12&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Rᵢ₋ⱼ = 4&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;√d = 4&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Then:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Aᵢⱼ = (12 + 4) / 4 = 4&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Without the relative term:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Aᵢⱼ = 12 / 4 = 3&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So the distance relationship increased the attention score.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is the intuition.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RPE lets the model say:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This token is more relevant because of where it is relative to me.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  RoPE: Rotary Positional Embedding
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Rotary Positional Embedding takes a different path.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It does not add a position vector to the input.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It rotates Query and Key vectors based on position.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The core idea:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;position becomes rotation&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;A 2D rotation matrix looks like this:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Rθ = [[cosθ, -sinθ], [sinθ, cosθ]]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If you rotate [1, 0] by 90 degrees:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;[1, 0] → [0, 1]&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE applies this idea across Query and Key dimensions.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Different positions get different rotations.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Then attention scores naturally include relative position.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why RoPE Works Well
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;RoPE uses absolute position to rotate Q and K.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;But when Q and K are compared, the score depends on their relative position difference.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The key relationship is:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;(RθⁱQ)ᵀ(RθʲK) = QᵀRθʲ⁻ⁱK&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This means the attention score contains j - i.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;That is the relative distance.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;So RoPE gives you a useful combination:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;absolute-position injection + relative-position behavior&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is why RoPE became popular in modern LLMs.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  APE vs RPE vs RoPE
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;APE:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;adds position vectors to token embeddings&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;simple and cheap&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;good for fixed or known sequence lengths&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;weaker for long-context extrapolation&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;RPE:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;adds relative distance information to attention scores&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;directly models token-to-token distance&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;flexible for variable lengths&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;can complicate attention implementation&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;RoPE:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;rotates Query and Key vectors by position&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;makes relative distance appear inside attention&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;memory-efficient&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;works well with modern long-context LLMs&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;The key difference:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;APE = where am I?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RPE = how far are we?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE = rotate Q/K so distance appears in attention&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Implementation Perspective
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;If you are reading Transformer code, look at where position enters the model.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;APE usually appears near the embedding layer:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;x = token_embedding + position_embedding
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;RPE usually appears inside attention score computation:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;scores = q @ k.T + relative_position_bias
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;RoPE usually appears after Q and K projection:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;q = apply_rope(q, positions)

k = apply_rope(k, positions)

scores = q @ k.T
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;This is the developer shortcut.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Find the injection point.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Then you know which positional method the model uses.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Naive vs Practical View
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Naive view:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Positional embedding just tells the model token order.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Practical view:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Positional design affects long-context behavior, caching, memory, and attention quality.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Naive mindset:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;add positions
run attention
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Practical mindset:&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight plaintext"&gt;&lt;code&gt;choose how position enters attention
consider context length
consider extrapolation
consider KV Cache compatibility
consider implementation complexity
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;This matters because positional encoding is not a small detail.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;It changes how the model behaves when the context becomes long.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Why This Matters Again
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Short inputs can hide positional weaknesses.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Long-context models expose them.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If positional information does not extrapolate well, the model may become unstable outside its training length.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;This is why modern LLMs care so much about RoPE variants and long-context scaling.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The position method affects whether a model can reliably handle long prompts, code files, documents, and conversations.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Important Conditions and Limits
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;APE is easy but tied to absolute indices.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RPE is expressive but can complicate attention computation.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE is efficient and practical, but still needs careful scaling for very long contexts.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Also:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Positional embeddings do not create reasoning by themselves.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;They only give attention a way to use order.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The model still needs training to learn useful patterns.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Takeaway
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Self-Attention needs positional information because it is order-blind by default.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;APE adds absolute position to embeddings.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RPE adds relative distance to attention scores.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;RoPE rotates Query and Key vectors so relative position appears naturally.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The shortest version:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Positional Embedding = the order signal that makes attention understand sequence structure&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;If you understand where position enters the model, you understand the difference between APE, RPE, and RoPE.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Discussion
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When learning Transformer internals, which positional method feels most intuitive to you?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;APE, RPE, or RoPE?&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Originally published at zeromathai.com.&lt;br&gt;
Original article: &lt;a href="https://zeromathai.com/en/advanced-positional-embeddings-en/" rel="noopener noreferrer"&gt;https://zeromathai.com/en/advanced-positional-embeddings-en/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;GitHub Resources&lt;br&gt;
AI diagrams, study notes, and visual guides:&lt;br&gt;
&lt;a href="https://github.com/zeromathai/zeromathai-ai" rel="noopener noreferrer"&gt;https://github.com/zeromathai/zeromathai-ai&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</description>
      <category>ai</category>
      <category>machinelearning</category>
      <category>llm</category>
      <category>transformers</category>
    </item>
  </channel>
</rss>
