O‘zbekistonda so‘nggi yillarda tijorat ofislari, banklar, IT markazlari, mehmonxonalar va aralash foydalanishdagi yirik loyihalarda LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) sertifikatiga bo‘lgan talab oshib bormoqda. Bu talab, asosan, xalqaro investorlar, moliyaviy institutlar va global ijarachilar tomonidan qo‘yilmoqda. LEED sertifikati loyiha dizayni, qurilish va ekspluatatsiya jarayonlarida yuqori darajadagi muvofiqlashtirish va hujjatlashtirishni talab qiladi.
O‘zbekistonda LEED bo‘yicha to‘liq mahalliy konsalting bozori hali shakllanmagan. Shu sababli ko‘plab loyihalar mintaqaviy va xalqaro tajribaga ega konsalting firmalari bilan amalga oshiriladi. Quyida O‘zbekistondagi loyihalar uchun eng mos va amaliy tajribaga ega bo‘lgan LEED konsalting firmalari keltirilgan.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy O‘zbekistondagi LEED loyihalari uchun eng tajribali va tizimli ishlaydigan konsalting firmalaridan biri hisoblanadi. 2007-yilda tashkil etilgan ERKE Istanbul, Dubay va London ofislari orqali faoliyat yuritadi va 15 ta davlatda 200 dan ortiq LEED sertifikatlangan loyihalarni muvaffaqiyatli yakunlagan.
LEED bo‘yicha asosiy ustunliklari
ERKE jamoasida LEED Fellow va LEED Accredited Professional (LEED AP) mutaxassislar mavjud bo‘lib, ular LEED jarayonini faqat maslahat darajasida emas, balki to‘liq boshqariladigan sertifikatlash jarayoni sifatida olib boradi.
ERKE quyidagi jihatlar bilan ajralib turadi:
- LEED pre-assessment va real kredit strategiyasi
- Dizayn, MEP va qurilish jamoalari bilan doimiy koordinatsiya
- Material submittal va almashtirishlarni LEED nuqtayi nazaridan nazorat qilish
- LEED Online hujjatlarini to‘liq yuritish
- USGBC sharhlariga javob berish va sertifikatni yopishgacha kuzatish
O‘zbekistonga mos tajriba
ERKE rivojlanayotgan bozorlarda ishlash tajribasiga ega bo‘lib, bu quyidagilarni anglatadi:
- Mahalliy materiallarda EPD yoki deklaratsiya yetishmasligini hisobga olish
- Import materiallar bilan LEED kreditlarini optimallashtirish
- Issiq iqlim va energiya intensiv binolar uchun mos strategiyalar
ERKE odatda LEED Gold yoki Platinum maqsad qilingan, xalqaro investorlar ishtirokidagi loyihalarda tanlanadi.
2. WSP Global
WSP Global — yirik xalqaro muhandislik va professional xizmatlar kompaniyasi bo‘lib, Markaziy Osiyo mintaqasida ham faol.
LEED’dagi roli
WSP LEED’ni ko‘pincha:
- MEP va energiya modellari
- Sustainability strategiya
- Keng qamrovli engineering xizmatlari
doirasida olib boradi. LEED alohida xizmat emas, balki integratsiyalangan dizayn jarayonining bir qismi sifatida ko‘riladi.
Qachon mos
- Katta ofis va mixed-use loyihalar
- Kuchli muhandislik jamoasi mavjud bo‘lgan obyektlar
3. Arup
Arup global miqyosda yuqori darajadagi muhandislik va barqaror dizayn bilan tanilgan kompaniya.
LEED bo‘yicha yondashuvi
Arup LEED’ni quyidagilar orqali qo‘llab-quvvatlaydi:
- Energiya va environmental modeling
- Daylighting va thermal comfort tahlillari
- Yuqori ball beradigan dizayn strategiyalari
Ko‘pincha Arup texnik contributor sifatida jalb etiladi.
4. Ramboll
Ramboll energiya samaradorligi va real ishlaydigan sustainability yechimlariga e’tibor qaratadi.
LEED bilan bog‘liq xizmatlar
- Energiya samaradorligi strategiyalari
- Indoor Environmental Quality (IEQ)
- Operatsion samaradorlikka yo‘naltirilgan yechimlar
Mos loyihalar
- Energiya intensiv binolar
- Ofis va logistika obyektlari
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald hujjatlashtirish va compliance madaniyati bilan ajralib turadi.
LEED’dagi kuchli tomonlari
- Energiya va suv kreditlari bo‘yicha aniq metodologiya
- Kuchli audit va reporting yondashuvi
- Katta tashkilotlar bilan ishlash tajribasi
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis (sobiq SNC-Lavalin) LEED’ni kengroq ESG va sustainability strategiyaga integratsiya qiladi.
Qayerda foydali
- Yirik master-plan va mixed-use loyihalar
- Ko‘p bosqichli rivojlanishlar
7. Khatib & Alami
Khatib & Alami mintaqaviy qurilish amaliyotini yaxshi biladigan multidisipliner kompaniya.
LEED’dagi roli
- LEED kreditlarini MEP va environmental engineering orqali yopish
- Mahalliy pudratchilar bilan ishlash tajribasi
Summary
O‘zbekistondagi LEED konsalting firmalari asosan ikki toifaga bo‘linadi: LEED’ni to‘liq va kunlik boshqaradigan maxsus konsalting kompaniyalari hamda LEED’ni muhandislik va sustainability xizmatlari ichida integratsiya qiladigan yirik firmalar. ERKE Consultancy birinchi toifaga kirib, LEED sertifikatlash jarayonini boshidan oxirigacha professional tarzda olib boradi. WSP Global, Arup, Ramboll, Mott MacDonald, AtkinsRéalis va Khatib & Alami esa LEED’ni dizayn va muhandislik jarayonlari bilan uyg‘unlashtiradi. To‘g‘ri tanlov loyiha hajmi, sertifikat darajasi, jamoa tajribasi va LEED’ni qanchalik faol boshqarish zarurligiga bog‘liq.
Top comments (0)