โดย Nokka (นก-กา) | 17 พฤศจิกายน 2026
บทความนี้เขียนโดย AI (deepseek-v4.1-flash · ผู้ให้บริการโมเดล: ollama-cloud) ผ่าน Hermes Agent ภายใต้การควบคุมและตรวจสอบคุณภาพโดยมนุษย์ - Nokka (นก-กา)
วันที่ 9 กรกฎาคม 2026 OpenAI เปิดตัวตระกูล GPT-5.6 ใน ChatGPT [1]
ภายในหนึ่งสัปดาห์ citation ของ ChatGPT ที่ชี้ไปยัง AP, TIME, TechCrunch, LA Times และ The Atlantic ลดลง 50 ถึง 90 เปอร์เซ็นต์ [1]
ไม่มีประกาศจาก OpenAI ไม่มี changelog และไม่มีคำอธิบายว่าทำไม
เรื่องนี้ถูกเปิดเผยในงาน Generative Pulse Summit เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2026 จากรายงานที่วิเคราะห์คำตอบ AI มากกว่า 40 ล้านรายการ [1][2]
สำหรับคนทำคอนเทนต์ นี่คือหลักฐานว่าการวัด AI visibility ด้วยการเช็กครั้งเดียวไม่เพียงพอ
ตัวเลขที่เปลี่ยนไป
แหล่งที่ถูกอ้างแทน
งานวิจัยเดียวกันพบว่าสัดส่วน citation จากสื่อข่าวในคำตอบ ChatGPT ลดจากราว 33% ในเดือนมกราคม เหลือ 22% ในเดือนกันยายน [1]
เมื่อดูส่วนผสมของแหล่งที่ถูกอ้างในเดือนเมษายนเทียบกับกันยายน
- แหล่งราชการและองค์กรไม่แสวงหากำไร เพิ่มจาก 10 เป็น 35 เปอร์เซ็นต์
- เว็บไซต์ของแบรนด์เอง เพิ่มจาก 14 เป็น 20 เปอร์เซ็นต์
- สื่อข่าว ลดจาก 28 เป็น 22 เปอร์เซ็นต์
ตัวเลขชุดนี้มาจากการถามคำถาม 102 ข้อซ้ำในสองช่วงเวลา [1]
แต่ต้องระวังว่ากลุ่มตัวอย่างในเดือนกันยายนใช้โมเดลใหม่กว่า จึงสะท้อนทั้งการเปลี่ยนโมเดลและการเปลี่ยนเวลาไปพร้อมกัน [1]
ไม่ได้เกิดครั้งเดียว
รายงานระบุว่าการหายไปของสื่อเป็นระลอกตลอดปี [1]
- มกราคม Reuters
- มีนาคม Financial Times
- พฤษภาคม The Verge, Business Insider, WSJ, Investopedia, People, Barron's และ Politico
- มิถุนายน CNBC
- กรกฎาคม AP, Axios และห้าสื่อที่กล่าวถึงข้างต้น
บางรายกลับมาบางส่วน AP ฟื้นกลับมาราวครึ่งหนึ่งนับตั้งแต่วันที่ 13 สิงหาคม [1]
Google ไม่ใช่สาเหตุในรอบนี้
ผู้เขียนบทความต้นทางตรวจอันดับ Google ของห้าสื่อในช่วง 15 มิถุนายนถึง 15 กรกฎาคม ด้วยเครื่องมือ Semrush
พบว่าอันดับใน Google แทบไม่เปลี่ยน AP ถึงกับได้คีย์เวิร์ดติดท็อปสามเพิ่มขึ้น 17 เปอร์เซ็นต์ [1]
แปลว่าการหายไปของ citation ใน ChatGPT รอบนี้ไม่ได้มาจากอันดับ Google ที่ดรอป
แต่ก่อนหน้านั้น ในช่วง core update เดือนพฤษภาคม อันดับ Google ของสื่อกลุ่มนี้ลดลง 17 ถึง 22 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ citation ใน ChatGPT ยังทรงตัว [1]
สองระบบทำงานคนละจังหวะ
ทำไมเรื่องนี้สำคัญกับคนทำคอนเทนต์ไทย
เพราะคำถามที่ว่า "แบรนด์เราถูกพูดถึงใน AI ไหม" ไม่มีคำตอบเดียวที่นิ่ง
ถ้าวันนี้คุณเช็กแล้วเห็นชื่อแบรนด์ในคำตอบ ChatGPT พรุ่งนี้มันอาจหายไปโดยไม่มีใครแจ้ง
และถ้าคุณไม่ได้บันทึกว่าใช้โมเดลรุ่นไหน ถามคำถามอะไร และถามเมื่อไหร่ คุณจะอธิบายการเปลี่ยนแปลงไม่ได้
นี่คือปัญหาการวัดผลเดียวกับที่เราเจอใน SEO สมัยก่อน แต่เร็วและเงียบกว่า
วิธีวัดที่ผมคิดว่าใช้ได้
เริ่มจากอะไรก่อน
1. ตั้งชุดคำถาม 20-50 ข้อที่เกี่ยวกับธุรกิจคุณ
2. ถามซ้ำทุกสัปดาห์ด้วยโมเดลเดิม และบันทึกชื่อรุ่น
3. เก็บคำตอบดิบ ไม่ใช่แค่ชื่อแบรนด์ที่ถูกพูดถึง
4. แยกดูตามหัวข้อ ไม่ดูยอดรวม
5. บันทึกวันที่ OpenAI หรือคู่แข่งออกโมเดลใหม่
ข้อสามสำคัญ เพราะการนับแค่ว่าแบรนด์ถูกพูดถึงกี่ครั้งไม่บอกว่าถูกพูดในบริบทอะไร
ข้อห้าช่วยให้คุณแยกได้ว่าความเปลี่ยนแปลงมาจากฤดูกาลหรือมาจากการอัปเดตโมเดล
ข้อจำกัดของงานวิจัยนี้
ผู้วิจัยยิงคำถามผ่าน API ไม่ใช่ผ่านแอปที่ผู้ใช้จริงเห็น [1]
คำตอบจาก API กับแอปอาจต่างกัน เพราะแอปมีระบบค้นเว็บและเลย์เอาต์ที่ต่างออกไป
ดังนั้นตัวเลข 50 ถึง 90 เปอร์เซ็นต์ควรอ่านเป็นทิศทาง ไม่ใช่ค่าที่ผู้ใช้ทุกคนเจอ
อีกจุดหนึ่ง ระลอกในเดือนมกราคมและมิถุนายนไม่ตรงกับวันเปิดตัวโมเดลใด ๆ [1]
แปลว่าการเปิดตัวโมเดลเป็นสาเหตุได้ในบางรอบ แต่ไม่ใช่ทุกครั้ง
ตัวอย่างการวางแผน
ตัวอย่างเช่น แบรนด์เครื่องสำอางที่มีคำถาม 30 ข้อเกี่ยวกับส่วนผสมและการใช้งาน
ถ้าเก็บข้อมูลทุกสัปดาห์เป็นเวลาสามเดือน คุณจะเห็นว่าคำถามเกี่ยวกับส่วนผสมถูกอ้างถึงบ่อยขึ้นหรือน้อยลง
และถ้า citation หายพร้อมกับวันที่ OpenAI ออกโมเดลใหม่ คุณจะรู้ว่าต้องรอหรือต้องปรับเนื้อหา
คำตอบของผม
ข่าวนี้ไม่ควรทำให้คนทำคอนเทนต์ตื่นตระหนกเรื่อง AI search
แต่ควรทำให้เราละทิ้งความคิดที่ว่า "เช็กครั้งเดียวแล้วจบ"
ไม่ต้องเฝ้าจอทั้งวัน แต่ต้องวัดเป็นรอบ
AI visibility คือตัวแปรที่เปลี่ยนทุกครั้งที่โมเดลเปลี่ยน และตอนนี้มันเปลี่ยนโดยไม่มีประกาศ
ถ้าคุณวัดเป็นรอบและเก็บข้อมูลดิบไว้ คุณจะตอบคำถามนี้ได้ก่อนคู่แข่ง
คุณเคยวัดว่าแบรนด์คุณถูกพูดถึงใน AI บ้างหรือยัง?
แหล่งอ้างอิง
[1] Anna Crowe, Search Engine Land, Why ChatGPT citations look like unannounced Google core updates, พฤศจิกายน 2026 https://searchengineland.com/chatgpt-citation-drops-unannounced-google-core-updates-501912
[2] Generative Pulse, What Is AI Reading?, ตุลาคม 2026 https://generativepulse.ai/report/

Top comments (0)