DEV Community

Cover image for Hướng Dẫn Toàn Diện Về Phép Lịch Sự Tại Nhật Bản — Những Điều Tuyệt Đối Không Nên Làm, Quy Tắc Cần Biết Và Những Chuẩn Mực Xã Hội Ngầm
shogun_japan
shogun_japan

Posted on

Hướng Dẫn Toàn Diện Về Phép Lịch Sự Tại Nhật Bản — Những Điều Tuyệt Đối Không Nên Làm, Quy Tắc Cần Biết Và Những Chuẩn Mực Xã Hội Ngầm

Giới thiệu

Nhật Bản đôi khi được gọi là "quốc gia có ý thức về phép lịch sự nhất thế giới."

Nhưng thực tế, mọi chuyện không khó đến vậy. Nếu bạn nắm được những quy tắc cơ bản, người Nhật sẽ vô cùng bao dung với người nước ngoài. Vấn đề chỉ đơn giản là không biết mà thôi. Đây đều là những sai lầm hoàn toàn có thể tránh được khi bạn đã nhận thức được chúng.

Đọc xong hướng dẫn này, bạn sẽ không bao giờ phải ngượng ngùng trong chuyến đi Nhật Bản. Và bạn sẽ trở thành kiểu du khách mà người Nhật nghĩ rằng: "Người này hiểu chuyện đấy."


1. Phép lịch sự trên tàu và phương tiện giao thông công cộng

Tàu điện Nhật Bản là những chuyến tàu yên tĩnh nhất thế giới.

Những điều TUYỆT ĐỐI không nên làm:

  • Nghe điện thoại trên tàu — Đây là vi phạm phép lịch sự nghiêm trọng nhất tại Nhật Bản. Loa phát thanh trên tàu liên tục nhắc nhở hành khách không nghe điện thoại
  • Nói chuyện ồn ào — Nói thì thầm là tiêu chuẩn trên tàu Nhật Bản. Kể cả khi đi cùng bạn bè
  • Đeo ba lô trên lưng — Trên tàu đông, hãy ôm ba lô phía trước hoặc đặt dưới chân
  • Ngồi ghế ưu tiên mà không nhường — Hãy đứng dậy ngay khi người già, phụ nữ mang thai, người khuyết tật hoặc cha mẹ có con nhỏ đến gần
  • Lao vào tàu khi cửa đang đóng — Nếu cửa đang đóng, hãy đợi chuyến sau. Tàu đến mỗi vài phút một lần

Quy tắc cần biết:

  • ✅ Để hành khách xuống trước khi bạn lên (xếp hàng hai bên cửa)
  • ✅ Đứng một bên trên thang cuốn (bên trái ở Tokyo, bên phải ở Osaka)
  • ✅ Di chuyển vào phía trong trên tàu đông
  • ✅ Chú ý âm lượng tai nghe tránh bị rò rỉ âm thanh

Lời khuyên từ người địa phương: Giờ cao điểm buổi sáng (7:30–9:00) đông đúc đến mức không tưởng. Tránh mang vali lớn vào thời điểm này. Hãy để hành lý ở khách sạn và đi nhẹ nhàng — đó mới là cách thông minh.


2. Phép lịch sự khi ăn uống — Quy tắc cơ bản của ẩm thực Nhật Bản

Phép lịch sự trên bàn ăn Nhật Bản rất đơn giản khi bạn đã biết.

Những điều TUYỆT ĐỐI không nên làm:

  • Dùng đũa xiên thức ăn (sashi-bashi) — Hành động này giống với phong tục tang lễ. Đây là điều vi phạm mà người Nhật ghét nhất
  • Chuyền thức ăn từ đũa sang đũa (hashi-watashi) — Điều này cũng giống phong tục tang lễ (nghi thức nhặt xương sau hỏa táng)
  • Cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm (tate-bashi) — Hành động này giống lễ cúng trên bàn thờ Phật. Tuyệt đối không làm
  • Ăn mà không nhấc bát lên (inu-gui) — Tại Nhật Bản, cách đúng là cầm bát cơm và đĩa nhỏ trên tay khi ăn
  • Để lại tiền tip — Nhật Bản không có văn hóa tiền tip. Việc tip thực tế gây ra sự bối rối

Quy tắc cần biết:

  • ✅ Nói "itadakimasu" trước khi ăn và "gochisousama deshita" sau khi ăn
  • ✅ Húp mì ramen và soba có tiếng là được phép (thực ra nghe như bạn đang thưởng thức món ăn)
  • ✅ Ăn sushi bằng tay là được phép (kể cả ở nhà hàng sushi cao cấp)
  • ✅ Chỉ rót một ít nước tương vào đĩa nhỏ (đừng đổ ngập)
  • ✅ Với sashimi, đặt wasabi trực tiếp lên cá thay vì hòa tan vào nước tương — đó mới là cách của người sành ăn

Lời khuyên từ người địa phương: Điều quan trọng nhất là "itadakimasu" và "gochisousama deshita." Chỉ cần nói hai cụm từ này thôi, nhân viên nhà hàng và đầu bếp sẽ mỉm cười. Phát âm không cần hoàn hảo — điều quan trọng là sự cố gắng.


3. Phép lịch sự khi tham quan đền thần và chùa

Đền thần và chùa Nhật Bản là điểm du lịch, nhưng cũng là nơi thờ cúng.

Những điều TUYỆT ĐỐI không nên làm:

  • Đi qua giữa cổng torii — Phần giữa gọi là "seichu" và là lối đi dành cho các vị thần
  • Chụp ảnh bên trong chính điện — Chụp bên ngoài thường không sao, nhưng chụp ảnh bên trong thường bị cấm
  • Chạm vào tượng Phật — Chỉ được nhìn. Chạm vào là điều cấm kỵ
  • Gây ồn ào — Hãy giữ sự yên tĩnh
  • Vào khu vực cấm — Luôn tuân thủ biển "tachiiri kinshi" (cấm vào)

Cách cầu nguyện đúng:

  1. Cúi đầu trước khi đi qua cổng torii
  2. Đi dọc theo hai bên đường tham bái
  3. Rửa tay và miệng tại temizuya (bồn nước): tay trái → tay phải → đổ nước vào tay trái để súc miệng → rửa lại tay trái → nghiêng gáo để rửa cán
  4. Đặt lễ vật vào hòm saisen
  5. Tại đền thần: cúi hai lần, vỗ tay hai lần, cúi một lần / Tại chùa: chắp tay và cúi một lần (không vỗ tay)

Lời khuyên từ người địa phương: Khi người Nhật thấy du khách nước ngoài thực hiện đúng nghi thức rửa tay tại temizuya, họ thực sự ấn tượng. Hãy xem video YouTube về "cách rửa tay tại temizuya" trước chuyến đi và bạn sẽ tự tin thực hiện tại chỗ.


4. Phép lịch sự trên đường phố và nơi công cộng

Đường phố Nhật Bản sạch nhất thế giới. Đây là lý do.

Những điều TUYỆT ĐỐI không nên làm:

  • Vừa đi vừa ăn (aruki-gui) — Điều này bị coi là thiếu lịch sự tại Nhật Bản. Nếu muốn ăn, hãy dừng lại và đứng yên
  • Xả rác — Nhật Bản có rất ít thùng rác công cộng. Hãy mang rác theo người
  • Hút thuốc khi đi bộ — Điều này vi phạm quy định thành phố ở nhiều khu vực. Bạn có thể bị phạt
  • Nói chuyện ồn ào — Nơi công cộng ở Nhật Bản rất yên tĩnh. Đặc biệt chú ý ở khu dân cư
  • Chụp ảnh người khác mà không xin phép — Nhật Bản tôn trọng quyền riêng tư. Chụp ảnh geisha hoặc maiko mà không xin phép đặc biệt bị phản đối

Quy tắc cần biết:

  • ✅ Mang rác theo người (lấy một túi nhựa nhỏ từ konbini cho tiện)
  • ✅ Luôn tuân thủ đèn giao thông (gần như không ai vượt đèn đỏ ở Nhật Bản)
  • ✅ Luôn xếp hàng (chen hàng là điều cấm kỵ tối thượng)
  • ✅ Đặt ô vào giá để ô ở lối vào, hoặc bỏ vào túi nhựa
  • ✅ Giữ nút "mở" trong thang máy để người khác đi qua

Lời khuyên từ người địa phương: Khi không tìm được thùng rác, hãy đến konbini. Konbini có thùng rác. Nhưng đừng mang rác riêng với số lượng lớn đến — chỉ vứt những thứ nhỏ sau khi bạn đã mua hàng. Đó mới là phép lịch sự.


5. Phép lịch sự tại khách sạn và ryokan

Cơ sở lưu trú Nhật Bản có những quy tắc riêng biệt.

Những điều TUYỆT ĐỐI không nên làm:

  • Đi vào mà vẫn mang giày — Cởi giày ở lối vào. Chuyển sang dép trong nhà
  • Mang dép nhà vệ sinh ra phòng — Có dép riêng cho khu vực nhà vệ sinh. Luôn nhớ đổi lại
  • Đặt khăn vào bồn tắm chung — Đặt khăn nhỏ lên đầu
  • Tự trải futon (tại ryokan) — Nhân viên sẽ chuẩn bị cho bạn
  • Gây ồn ào vào đêm khuya — Tường nhà lưu trú Nhật Bản khá mỏng

Quy tắc cần biết:

  • ✅ Tuân thủ giờ nhận phòng (luôn gọi điện nếu bạn đến muộn)
  • ✅ Yukata do ryokan cung cấp có thể mặc ở bất kỳ đâu trong tòa nhà
  • ✅ Đồ dùng một lần có thể mang về
  • ✅ Đồ uống trong tủ lạnh mini có thể tính phí (kiểm tra trước khi uống)

Lời khuyên từ người địa phương: Mẹo để biết cởi giày ở đâu: nhìn bậc thềm. Các tòa nhà Nhật Bản luôn có một bậc thềm nâng cao nơi bạn chuyển từ giày sang dép. Khi bạn thấy bậc thềm, đó là lúc cần cởi giày.



🔒 Phan 7-12 bao gom 6 chu de thiet yeu hon — quy tac tai onsen va sento, quy tac chup anh, phep lich giao tiep, dieu cam ky van hoa, meo theo mua, va tai sao nam vung phep lich giup chuyen di Nhat Ban thu vi hon.

Doc toan bo bai viet tren Ghost → https://shogunjapan.ghost.io/vi/huong-dan-toan-dien-ve-phep-lich-su-tai-nhat-ban-nhung-dieu-tuyet-doi-khong-nen-lam-quy-tac-can-biet-va-nhung-chuan-muc-xa-hoi-ngam/


Shogun_japan

Top comments (0)