Gujarat Board Std 11 Computer – Gujarati Medium
પ્રકરણ ૧ – ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમનો પરિચય
Textbook Swadhyay – MCQ Solutions
📚 પ્રકરણ ૧: ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમનો પરિચય
ગુજરાત બોર્ડના 2026થી લાગુ થયેલા નવા અભ્યાસક્રમ મુજબ ધોરણ 11 કોમ્પ્યુટર વિષયના પ્રકરણ 1નું નામ "ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમનો પરિચય" છે.
આ લેખમાં આ પ્રકરણના પાઠ્યપુસ્તકના સ્વાધ્યાયમાં આપેલા તમામ 10 બહુવિકલ્પી પ્રશ્નો (MCQs) ના સાચા જવાબો અને ટૂંકી સમજૂતી આપવામાં આવી છે.
આ MCQs વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષા પહેલાં Quick Revision કરવામાં મદદરૂપ થશે.
📝 Textbook MCQ Solutions
પ્રશ્ન 1: નીચેનામાંથી કયું DBMS નું પૂરું નામ છે?
- (a) ડેટા બ્લોક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (Data Block Management System)
- (b) ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (Database Management System) ✅
- (c) ડેટા બાઇટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (Data Byte Management System)
- (d) ડેટા બિટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (Data Bit Management System)
✅ સાચો જવાબ: (b) ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
સમજૂતી:
DBMS નું પૂરું નામ Database Management System છે. DBMS નો ઉપયોગ ડેટાબેઝમાં રહેલા ડેટાને સ્ટોર, મેનેજ અને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે.
પ્રશ્ન 2: નીચેનામાંથી કયો શબ્દ પ્રોસેસ કરેલા ડેટાનો ઉલ્લેખ કરે છે?
- (a) ઇન્ફોર્મેશન (Information) ✅
- (b) રો (Raw)
- (c) ફેક્ટ્સ (Facts)
- (d) ફીલ્ડ (Field)
✅ સાચો જવાબ: (a) ઇન્ફોર્મેશન
સમજૂતી:
કાચા ડેટા (Raw Data) પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવે ત્યારે તે અર્થપૂર્ણ અને ઉપયોગી Information (માહિતી) બને છે.
પ્રશ્ન 3: નીચેનામાંથી કયું ડેટા મોડેલ નથી?
- (a) ફ્લેટ (Flat)
- (b) રિલેશનલ (Relational)
- (c) રોટેશનલ (Rotational) ✅
- (d) A અને B બંને
✅ સાચો જવાબ: (c) રોટેશનલ (Rotational)
સમજૂતી:
Flat અને Relational ડેટા મોડેલ છે. પરંતુ Rotational નામનું કોઈ માન્ય ડેટા મોડેલ નથી.
પ્રશ્ન 4: નીચેનામાંથી કયું ડેટાબેઝમાં StudentName નું શ્રેષ્ઠ વર્ણન કરે છે?
- (a) રિલેશનશિપ (Relationship)
- (b) એટ્રિબ્યુટ (Attribute) ✅
- (c) એન્ટિટી (Entity)
- (d) ડેટા (Data)
✅ સાચો જવાબ: (b) એટ્રિબ્યુટ
સમજૂતી:
StudentName એ Student entity ની એક વિશેષતા છે. તેથી તેને Attribute કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે Student entity ના Name, RollNo અને Address તેના attributes હોઈ શકે છે.
પ્રશ્ન 5: નીચેનામાંથી કયું ડેટાબેઝ નથી?
- (a) MySQL
- (b) લિબ્રેઓફિસ બેઝ (LibreOffice Base)
- (c) લિબ્રેઓફિસ ઇમ્પ્રેસ (LibreOffice Impress) ✅
- (d) SQL સર્વર (SQL Server)
✅ સાચો જવાબ: (c) લિબ્રેઓફિસ ઇમ્પ્રેસ
સમજૂતી:
MySQL, LibreOffice Base અને SQL Server ડેટાબેઝ સાથે સંબંધિત સોફ્ટવેર છે. જ્યારે LibreOffice Impress નો ઉપયોગ Presentation બનાવવા માટે થાય છે.
પ્રશ્ન 6: નીચેનામાંથી કયું ડેટાબેઝનું સામાન્ય ઘટક નથી?
- (a) ચાર્ટ (Chart) ✅
- (b) ટેબલ (Table)
- (c) ક્વેરીઝ (Queries)
- (d) ફોર્મ (Form)
✅ સાચો જવાબ: (a) ચાર્ટ
સમજૂતી:
ડેટાબેઝમાં Table, Query, Form અને Report જેવા મુખ્ય ઘટકોનો ઉપયોગ થાય છે. Chart ડેટાબેઝનું સામાન્ય મૂળભૂત ઘટક નથી.
પ્રશ્ન 7: બેઝ ડેટાબેઝમાં ઇમેજ સ્ટોર કરવા માટે નીચેનામાંથી કઈ ડેટા ટાઇપનો ઉપયોગ થાય છે?
- (a) ટેક્સ્ટ (Text)
- (b) બાઇનરી (Binary) ✅
- (c) બૂલીયન (Boolean)
- (d) બાઇટ (Byte)
✅ સાચો જવાબ: (b) બાઇનરી
સમજૂતી:
Image જેવી ડિજિટલ ફાઇલોને ડેટાબેઝમાં સંગ્રહ કરવા માટે Binary data નો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આવી માહિતી Binary formatમાં સ્ટોર કરવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન 8: નીચેનામાંથી કયા સ્વરૂપમાં ડેટા વેલ્યૂ રજૂ કરી શકાતી નથી?
- (a) ટેક્સ્ટ (Text)
- (b) ન્યુમેરિક (Numeric)
- (c) આલ્ફાન્યુમેરિક (Alphanumeric)
- (d) પિક્ચર (Picture) ✅
✅ સાચો જવાબ: (d) પિક્ચર
સમજૂતી:
ડેટા વેલ્યૂ સામાન્ય રીતે Text, Numeric અથવા Alphanumeric સ્વરૂપમાં રજૂ કરી શકાય છે. Picture ને સામાન્ય ડેટા વેલ્યૂ તરીકે સીધી રીતે રજૂ કરવાને બદલે તેને યોગ્ય Binary formatમાં સ્ટોર કરવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન 9: નીચેનામાંથી કયું આપણને સરળ અને યુઝર ફ્રેન્ડલી રીતે ટેબલમાં ડેટા એન્ટર કરવાની મંજૂરી આપે છે?
- (a) રિપોર્ટ (Report)
- (b) ક્વેરી (Query)
- (c) ફોર્મ (Form) ✅
- (d) ફીલ્ડ (Field)
✅ સાચો જવાબ: (c) ફોર્મ
સમજૂતી:
Form એ યુઝર માટે સરળ interface આપે છે, જેના દ્વારા ટેબલમાં ડેટા સરળતાથી Enter, View અથવા Edit કરી શકાય છે.
પ્રશ્ન 10: નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ સંખ્યાઓ સ્ટોર કરવા માટે કરી શકાતો નથી?
- (a) TINYINT
- (b) DOUBLE
- (c) DATE ✅
- (d) CHAR
✅ સાચો જવાબ: (c) DATE
સમજૂતી:
TINYINT અને DOUBLE સંખ્યાત્મક (Numeric) ડેટા સ્ટોર કરવા માટે વપરાય છે. CHAR માં સંખ્યાઓને character તરીકે સ્ટોર કરી શકાય છે. જ્યારે DATE ડેટા ટાઇપનો ઉપયોગ તારીખ સ્ટોર કરવા માટે થાય છે.
🎥 Chapter 1 Video Playlist
જો તમે આ પ્રકરણને વિડિયો દ્વારા શીખવા અને સમજવા માંગતા હો, તો નીચેની YouTube Playlist પણ જોઈ શકો છો.
👉 GSEB Std 11 Computer – Chapter 1 Video Playlist
આ Playlist દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ પ્રકરણના topics ને વધુ સરળતાથી સમજી શકે છે અને MCQsની તૈયારી પણ કરી શકે છે.
📌 Quick Revision – Answer Key
| પ્રશ્ન | સાચો જવાબ |
|---|---|
| 1 | (b) Database Management System |
| 2 | (a) Information |
| 3 | (c) Rotational |
| 4 | (b) Attribute |
| 5 | (c) LibreOffice Impress |
| 6 | (a) Chart |
| 7 | (b) Binary |
| 8 | (d) Picture |
| 9 | (c) Form |
| 10 | (c) DATE |
🎯 Conclusion
આ લેખમાં ધોરણ 11 કોમ્પ્યુટર – પ્રકરણ 1: ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમનો પરિચય ના પાઠ્યપુસ્તકના સ્વાધ્યાયમાં આપેલા તમામ 10 MCQs ના સાચા જવાબો અને ટૂંકી સમજૂતી આપવામાં આવી છે.
વિદ્યાર્થીઓ આ પ્રશ્નોનો ઉપયોગ પરીક્ષા પહેલાં Quick Revision માટે કરી શકે છે.
જો તમને આ પ્રકરણના Important Extra MCQs, Practice Questions અથવા Quiz જોઈએ, તો તે પણ આગળના લેખમાં મેળવી શકશો.
📚 Related Topics
- GSEB Std 11 Computer Chapter 1 Notes
- DBMS Basics for Beginners
- GSEB Std 11 Computer Important Questions
- GSEB Std 11 Computer MCQ Practice
Note: આ લેખ Gujarat Board Std 11 Computer Gujarati Medium ના 2026થી લાગુ થયેલા નવા અભ્યાસક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
💬 તમારો Feedback અમારે માટે મહત્વનો છે!
આ લેખમાં કોઈ ભૂલ, માહિતીની ખામી અથવા સુધારાની જરૂરિયાત જણાય તો અમને જરૂર જણાવો.
તમારા Comment દ્વારા તમે નીચેની બાબતો શેર કરી શકો છો:
- ❓ કોઈ પ્રશ્નનો જવાબ ખોટો લાગતો હોય તો જણાવો.
- 💡 કોઈ Topic વધુ સરળ રીતે સમજાવવો જોઈએ એવું લાગે તો જણાવો.
- 📚 કોઈ નવા Chapter અથવા Topic માટે Article જોઈએ તો જણાવો.
- 📝 વધુ MCQs, Practice Questions અથવા Quiz જોઈએ તો જણાવો.
- 👨🏫 Teachers, Students અને Parents — દરેકનો Feedback અમારે માટે મહત્વનો છે.
તમારો એક Comment અમને વધુ સારા અને ઉપયોગી Educational Articles બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. ❤️
👇 તમારો Feedback Comment માં જરૂર જણાવો!
🏷️ Tags
#gujaratboard #computer #dbms #students
Top comments (0)