Bài viết gốc được xuất bản tại ITPrep - Cẩm nang & Cheat Sheet Phỏng vấn IT.
Chào mừng anh em Fresher mới gia nhập thế giới phát triển phần mềm! Khả năng rất cao là công ty đầu tiên bạn bước vào đang chạy dự án theo mô hình Agile, và cụ thể hơn là Scrum.
Nhưng thú thật đi, lý thuyết Scrum trên trường lớp và Scrum "thực chiến" ở công ty nó khác nhau một trời một vực đúng không? Bài viết này sẽ là cuốn "cẩm nang sinh tồn" giúp anh em Dev, QA/Tester hay BA fresher nhanh chóng bắt nhịp, không chỉ để "tồn tại" mà còn đóng góp giá trị thực sự cho team ngay từ những Sprint đầu tiên.
1. Nền tảng: Agile là Tư Duy, Scrum là Công Cụ
Đừng nhầm lẫn hai khái niệm này. Agile là một triết lý (linh hoạt, thích ứng, lấy khách hàng làm trung tâm). Còn Scrum là một framework (khung làm việc) cụ thể để hiện thực hóa triết lý đó.
Trong Scrum, bạn chỉ cần nhớ công thức 3-5-3:
- 3 Vai trò (Roles): Product Owner (Người định hướng sản phẩm), Scrum Master (Người bảo vệ quy trình) và Development Team (Anh em mình - những người trực tiếp làm ra sản phẩm).
- 5 Sự kiện (Events): Sprint, Sprint Planning, Daily Scrum, Sprint Review, Sprint Retrospective.
- 3 Tạo tác (Artifacts): Product Backlog (Danh sách tính năng), Sprint Backlog (Task làm trong Sprint) và Increment (Sản phẩm chạy được cuối Sprint).
2. Fresher đứng ở đâu trong đội hình Scrum?
Nhiều anh em mới vào thường rụt rè vì nghĩ mình là "lính mới". Nhưng trong Scrum, dù bạn là Junior Dev, Tester thực tập hay BA Fresher, bạn đều được gọi chung là thành viên của Development Team. Team tự quản và cùng nhau chịu trách nhiệm hoàn thành Sprint, không có phân cấp chức danh cứng nhắc.
Kỹ năng sinh tồn cho Fresher:
- Chủ động "giơ tay": Hỏi khi không hiểu requirement, chủ động nhận task vừa sức.
- Đừng giấu dốt: Bị kẹt bug (blocker) quá lâu? Lên tiếng ngay trong buổi Daily để được anh em senior gánh giúp.
- Thích nghi: Requirement có thể thay đổi giữa chừng (đặc sản của Agile), hãy tập làm quen với việc đập đi code lại thay vì cằn nhằn.
3. Cách "thực chiến" trong các sự kiện Scrum
Biết lịch họp là một chuyện, biết cách "nói gì trong buổi họp" lại là chuyện khác:
🎯 Sprint Planning (Lập kế hoạch)
- Việc của bạn: Lắng nghe để hiểu mục tiêu Sprint. Nếu PO/BA giải thích task mà bạn thấy logic chưa ổn hoặc technical không khả thi, hãy dũng cảm đặt câu hỏi. Đừng nhận bừa rồi về code không ra.
☕ Daily Scrum (Họp đứng hằng ngày)
- Việc của bạn: Báo cáo siêu ngắn gọn trong 15 phút.
- Ví dụ chuẩn chỉnh: "Hôm qua em đã làm xong UI trang Login và tạo PR. Hôm nay em sẽ ghép API. Hiện tại em đang bị block vì API chưa deploy lên môi trường Dev, anh Backend check lại giúp em nhé."
📺 Sprint Review (Demo sản phẩm)
- Việc của bạn: Xem thành quả của cả team sau một Sprint. Ghi chú lại feedback của khách hàng để rút kinh nghiệm cho Sprint sau.
🔄 Sprint Retrospective (Họp "Rút kinh nghiệm")
- Việc của bạn: Đừng im lặng! Đây là lúc team nhìn lại xem cái gì làm tốt, cái gì dở. Bạn có thể góp ý: "Sprint này em thấy khâu test bị dồn vào cuối ngày thứ 6 nên hay bị lố giờ, Sprint sau mình test cuốn chiếu được không ạ?".
4. Scrum vs Kanban: Team bạn đang chơi hệ nào?
Ngoài Scrum, nhiều team IT lại thích dùng Kanban. Fresher cần phân biệt được để bắt nhịp:
- Scrum: Chạy theo vòng lặp cố định (Sprint 1-2 tuần). Hết Sprint là có sản phẩm để demo. Phù hợp cho team build tính năng/sản phẩm mới.
- Kanban: Chạy liên tục (Continuous flow), giới hạn số lượng task đang làm (WIP Limit). Task nào xong thì kéo task mới vào. Cực kỳ phù hợp cho team maintain (bảo trì) hoặc support (fix bug khẩn cấp).
5. Đồ nghề "cày cuốc"
Tùy công ty, nhưng 90% bạn sẽ phải làm quen với các công cụ quản lý task như:
- Jira: "Trùm cuối", đầy đủ tính năng nhưng hơi phức tạp lúc đầu.
- Trello: Siêu đơn giản, kéo thả thẻ bài, hợp với team nhỏ.
- Asana / Azure DevOps: Cũng rất phổ biến trong các team tech.
Tip nhỏ: Sáng ra việc đầu tiên là mở bảng Jira/Trello lên xem task của mình đang ở cột nào, làm xong thì nhớ kéo sang cột "Done" để Scrum Master không phải nhắc nhở nhé!
Lời kết
Agile/Scrum không phải là viên đạn bạc giải quyết mọi vấn đề, nhưng nó là môi trường tuyệt vời để Fresher phát triển cả về kỹ năng cứng lẫn kỹ năng mềm (giao tiếp, làm việc nhóm). Đừng ngại sai, hãy cứ chủ động và minh bạch, team sẽ luôn hỗ trợ bạn.
💡 Khám phá thêm: Nếu bạn đang chuẩn bị cho các đợt phỏng vấn vị trí Fresher, từ Dev đến BA, đừng quên ghé thăm ITPrep.com.vn để gom thêm các bí kíp, cheat sheet và câu hỏi phỏng vấn thực chiến nhé!
Top comments (0)