ประโยชน์ของการหารเศษเหลือกับการเขียนโปรแกรม

บทความนี้เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มต้นศึกษาภาษาโปรแกรมมิ่งทุกภาษา รวมถึงผู้ที่ทำงานด้านการพัฒนาซอฟต์แวร์หรือสายงานที่เกี่ยวข้องโดยในบทความนี้จะกล่าวเฉพาะการหารเศษเหลือที่เกิดขึ้นระหว่างจำนวนเต็มบวกและจำนวนเต็มบวกเท่านั้นเพื่อจะได้ง่ายแก่ความเข้าใจในแง่ของการใช้ประโยชน์ทางคณิตศาสตร์ในเรื่องการหารเศษเหลือว่าเอามาทำอะไรบ้างการเขียนโปรแกรมต่าง ๆ

สำหรับคนที่กลัวคณิตศาสตร์ที่จะอธิบายในบทความเรื่องนี้ อย่ากังวลไปค่ะ ในบทความนี้จะไม่มีสมการยาก ๆ หรือคณิตศาสตร์บางอย่างที่หลายคนอาจจะลืมไปหมดแล้ว เราจะเริ่มต้นไปด้วยกันและหวังว่าเนื้อหาในบทความนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านนะคะ

มาทบทวนการหารกันก่อนนะคะ

การหารก็คือการแบ่งจำนวน

ตัวอย่างที่ 1: เรามีลูกเทนนิสทั้งหมด 10 ลูก ต้องการแบ่งลูกเทนนิสออกมาเป็น 2 ส่วนอย่างละเท่า ๆ กัน
ดังนั้น แต่ละส่วนมีลูกเทนนิส 5 ลูก

หรือใช้สัญลักษณ์เป็น 10 ÷ 2 = 5 ซึ่งเป็นการหารลงตัวไม่มีเศษเหลือ

---

ตัวอย่างที่ 2: แต่ถ้าเปลี่ยนเป็นเรามีลูกเทนนิสทั้งหมด 10 ลูก เหมือนเดิมแต่ต้องการแบ่งออกมาเป็น 3 ส่วน

จากรูปภาพเราพบว่ายังเหลือ 1 ลูกที่เป็นเศษออกมา นั่นแปลว่าเป็นการหารไม่ลงตัวและมีเศษเป็น 1 หรือการหารเศษเหลือเป็น 1 นั่นเอง

---

การหารเศษเหลือกับการเขียนโปรแกรม

ในการหารเศษเหลือหรือหารเอาเศษของจำนวนเต็ม โดยทั่วไปก็จะเรียกว่าตัวดำเนินการโมดูลัส (Modulus Operator) ภาษาโปรแกรมมิ่งส่วนใหญ่ใช้เครื่องหมาย % เป็นตัวดำเนินการ (Operator)

มาดูตัวอย่างการหารเศษเหลือโดยใช้เครื่องหมาย % กันค่ะ

ตัวอย่างที่ 3: 5 % 3 มีค่าเท่ากับ 2 ความหมายคือ เมื่อนำ 5 มาหาร 3 จะเหลือเศษเป็น 2

---

ตัวอย่างที่ 4: 2 % 2 มีค่าเท่ากับ 0 ความหมายคือ เมื่อนำ 2 มาหาร 2 จะได้ค่าลงตัวเป็น 1 ไม่มีเศษ หรือเศษ 0

---

ตัวอย่างที่ 5: 3 % 2 มีค่าเท่ากับ 1 ความหมายคือ เมื่อนำ 3 มาหาร 2 จะเหลือเศษเป็น 1

---

ตัวอย่างการใช้ประโยชน์การหารเศษในการเขียนโปรแกรมภาษา C

ตัวอย่างที่ 6: โปรแกรมการหาเลขคู่หรือเลขคี่ของจำนวนเต็มใด ๆ ด้วยภาษา C

#include <stdio.h>

int main() {
    int number = 8;

    if (number % 2 == 0) {
        printf("Even number");
    } else {
        printf("Odd number");
    }

    return 0;
}

ผลลัพธ์: Even number

คำอธิบาย: โปรแกรมนี้ใช้ตรวจสอบว่าค่าจำนวนเต็มที่กำหนดให้ตัวแปร number เป็นเลขคู่หรือเลขคี่ โดยสร้างเงื่อนไขว่า ถ้าหากว่าเป็นเลขคู่ (Even) หรือตัวเลขที่หาร 2 แล้วลงตัวหรือไม่มีเศษเหลือ หรือ number % 2 มีค่าเท่ากับ 0
แต่หากเงื่อนไขไม่เป็นจริงจะเป็นเลขคี่ (Odd)

---

ตัวอย่างที่ 7: โปรแกรมหาค่าตั้งแต่ 1 - 10 ว่ามีเลขใดมีเลขคี่บ้างด้วยภาษา C

#include <stdio.h>

int main() {
    for (int number = 1; number <= 10; number++) {
        if (number % 2 != 0) {
            printf("%d\n", number);
        }
    }

    return 0;
}

ผลลัพธ์:

1
3
5
7
9

คำอธิบาย: โปรแกรมนี้ต้องการหาว่าจาก 1 - 10 มีเลขใดบ้างที่เป็นเลขคี่ เลขคี่คือเมื่อเราหารแล้วมีเศษเหลือ หรือ number % 2 != 0

เอาล่ะค่ะจากตัวอย่างที่ยกมานั้นหวังว่าจะช่วยให้หลายท่านที่เข้ามาอ่านจะเข้าใจในประโยชน์ของการหารเศษเหลือกับการเขียนโปรแกรมกันนะคะ บทความต่อไปจะแสดงตัวอย่างของหารเศษเหลืออีกหลายตัวอย่างที่น่าสนใจโดยใช้ภาษา C เป็นตัวอย่างนะคะ

ช่วยให้กำลังใจผ่าน Buy Me a Coffee: https://buymeacoffee.com/wudure
ติดต่อ: [e-mail]

ขอบคุณมากค่ะ ที่แวะเข้ามาอ่านบทความนี้