DEV Community

Andrzej Klusiewicz
Andrzej Klusiewicz

Posted on

10 narzędzi AI, o których warto wiedzieć w 2026 (nie tylko ChatGPT)

Świat AI to dziś dużo więcej niż jeden popularny czat. Zebrałem dziesięć adresów, które naprawdę się przydają: od areny porównującej modele, przez wyszukiwarkę z podanymi źródłami, po generowanie obrazu, głosu i gotowej prezentacji.

Świat sztucznej inteligencji to dziś znacznie więcej niż jeden popularny czat. Powstała cała galaktyka stron, na których można porównać modele, wyszukać informacje z podanymi źródłami, wygenerować obraz, głos czy muzykę, a nawet złożyć gotową prezentację w kilka minut. Zebraliśmy dziesięć adresów, które naszym zdaniem warto mieć w zakładkach - od „areny", na której modele walczą o pierwsze miejsce, po narzędzia, które przydadzą się w codziennej pracy. Każdą stronę pokazujemy na prawdziwym zrzucie ekranu, a nie na grafice poglądowej.

Mapa dziesięciu narzędzi AI pogrupowanych według kategorii: areny modeli, wyszukiwanie, modele open-source, obraz, głos, muzyka, prezentacje, katalog narzędzi, praca z dokumentami

Dziesięć narzędzi z tego przeglądu, pogrupowanych według tego, do czego służą.

JSystems

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Gdzie sprawdzić, który model AI jest dziś najlepszy - i skąd się bierze ranking
  • Czym wyszukiwarka oparta na AI różni się od zwykłego czatu
  • Skąd pobrać gotowe modele i jak przetestować je w przeglądarce
  • Czym wygenerować muzykę, głos i obraz bez instalowania czegokolwiek
  • Gdzie znaleźć narzędzie AI do konkretnego zadania
  • Jak zamienić zbiór dokumentów w rozmowę, podcast i mapę myśli

1. Arena - pojedynki modeli i ranking

Arena modeli

Otwórz arena.ai

Co chwilę pojawia się nowy model AI, a każdy producent twierdzi, że jego rozwiązanie jest najlepsze. Arena (wcześniej znana jako LMArena) rozstrzyga te spory w prosty sposób: dwa modele dostają to samo pytanie, a Ty wybierasz lepszą odpowiedź, nie wiedząc, który model ją napisał. Z tysięcy takich ślepych pojedynków powstaje ranking - działa to podobnie do systemu punktów w szachach, gdzie wygrana z mocniejszym przeciwnikiem daje więcej.

W praktyce wygląda to tak: wpisujesz pytanie, a dwa nieoznaczone modele - „Asystent A" i „Asystent B" - odpowiadają obok siebie. Dopiero gdy zagłosujesz, która odpowiedź jest lepsza (albo że obie są równie dobre lub słabe), Arena odsłania, które to były modele. Ten brak podpowiedzi sprawia, że oceniasz samą jakość odpowiedzi, a nie markę.

Arena w trybie pojedynku - to samo pytanie po polsku, dwie odpowiedzi obok siebie od Asystenta A i Asystenta B oraz przyciski głosowania, która jest lepsza

Tryb pojedynku (Battle Mode): to samo pytanie trafia do dwóch anonimowych modeli, a pod odpowiedziami głosujesz - „A jest lepsze", „Oba są dobre", „Oba są złe" lub „B jest lepsze". Modele odsłaniają się dopiero po głosie.

JSystems

Efektem jest tablica wyników (po angielsku leaderboard, czyli lista liderów) z osobnymi kategoriami: rozmowa, kodowanie, obraz, wideo czy zadania dla agentów. To jedno z najuczciwszych źródeł wiedzy o tym, który model naprawdę radzi sobie najlepiej, bo opiera się na ocenach prawdziwych użytkowników, a nie na deklaracjach.

Strona Arena z rankingiem modeli w kategorii Agent - pozycje od 1 do 10 z paskami przewagi i wynikiem procentowym

Arena (dawniej LMArena): ranking modeli w kategorii Agent. Każdy wiersz to model z paskiem przewagi i wynikiem procentowym.

JSystems

Do czego się przyda: gdy zastanawiasz się, który model wybrać do konkretnego zadania, albo chcesz na bieżąco śledzić, jak zmienia się czołówka.

2. Perplexity - wyszukiwarka, która podaje źródła

Wyszukiwanie AI

Otwórz perplexity.ai

Perplexity to coś pomiędzy wyszukiwarką a czatem. Zadajesz pytanie zwykłym językiem, a w odpowiedzi dostajesz zwięzłe podsumowanie - ale, co najważniejsze, z odnośnikami do stron, z których informacja pochodzi. Dzięki temu możesz jednym kliknięciem sprawdzić oryginał i ocenić, czy odpowiedź jest wiarygodna.

To zasadnicza różnica wobec klasycznego czatu, który odpowiada wyłącznie na podstawie tego, czego nauczył się podczas treningu. Perplexity najpierw przeszukuje internet, a dopiero potem układa odpowiedź - dlatego dobrze sprawdza się w researchu, gdy zależy nam na aktualnych i sprawdzalnych danych. Pytania można zadawać po polsku, a odpowiedzi również są po polsku.

Perplexity odpowiada po polsku na pytanie o różnicę między RAG a fine-tuningiem, z odnośnikami do źródeł i tabelą porównawczą

Perplexity odpowiada po polsku na pytanie o różnicę między dwoma podejściami do AI - z odnośnikami do źródeł i tabelą porównawczą.

JSystems

Do czego się przyda: do szybkiego researchu, zbierania źródeł i sprawdzania faktów - wszędzie tam, gdzie ważne jest, skąd pochodzi informacja.

3. Hugging Face - magazyn gotowych modeli

Modele open-source

Otwórz huggingface.co

Jeśli pojedziesz krok dalej niż gotowe czaty, prędzej czy później trafisz na Hugging Face. To największa na świecie biblioteka gotowych modeli sztucznej inteligencji - do rozpoznawania mowy, generowania obrazów, tłumaczenia, analizy tekstu i setek innych zadań. Programiści nazywają ją „GitHubem dla AI", bo działa jak wspólny magazyn, z którego każdy może pobrać model i wbudować go we własną aplikację. W większości za darmo.

Hugging Face stoi na trzech filarach: gotowych modelach, zbiorach danych (po angielsku datasets, czyli uporządkowane paczki danych) oraz Spaces - działających aplikacjach, które uruchomisz wprost w przeglądarce. To miejsce bardziej techniczne niż reszta tej listy, ale warto je znać, bo stoi za wieloma narzędziami AI, z których korzystamy na co dzień. Przejdźmy przez te trzy filary po kolei.

Modele - gotowe „mózgi" do pobrania

Model to wytrenowana sieć, która potrafi wykonać konkretne zadanie: rozpoznać mowę, wygenerować obraz, przetłumaczyć tekst czy odpowiedzieć na pytanie. Każdy model ma własną kartę (po angielsku model card) z opisem, licencją i przykładem użycia, a po lewej stronie zawężasz listę filtrami - według zadania, języka czy biblioteki. Znajdziesz tu zarówno wielkie modele językowe, jak i małe, lekkie wersje do uruchomienia na własnym laptopie - w tym polskie modele, na przykład rodzinę Bielik.

Hugging Face, sekcja Models - po lewej filtry zadań i bibliotek, pośrodku lista modeli, po prawej panel uruchamiania modeli

Hugging Face, sekcja Models. Po lewej filtry (zadania, biblioteki, języki), pośrodku lista modeli, po prawej panel ich uruchamiania.

JSystems

Zbiory danych - paliwo, na którym uczą się modele

Zbiory danych to gotowe, uporządkowane paczki materiałów: teksty, obrazy, nagrania dźwięku czy tabele, na których trenuje się i testuje modele. Zamiast samodzielnie zbierać tysiące przykładów, sięgasz po gotowy zestaw udostępniony przez społeczność. Listę przefiltrujesz według rodzaju danych (tekst, obraz, dźwięk), rozmiaru i formatu, a zawartość każdego zbioru możesz podejrzeć bezpośrednio w przeglądarce, zanim go pobierzesz. To podstawowe narzędzie pracy każdego, kto buduje albo dostraja własny model.

Hugging Face, sekcja Datasets - po lewej filtry rodzaju danych, rozmiaru i formatu, pośrodku lista zbiorów danych z liczbą plików i datą aktualizacji

Hugging Face, sekcja Datasets - zbiory danych do trenowania modeli. Po lewej filtry rodzaju danych, rozmiaru i formatu, w środku lista gotowych zestawów.

JSystems

Spaces - gotowe aplikacje AI w przeglądarce

Spaces to mała galeria działających aplikacji zbudowanych na modelach z Hugging Face. Wchodzisz, klikasz i korzystasz - bez instalowania czegokolwiek i bez pisania kodu. Znajdziesz tu generatory obrazów, czaty z modelami językowymi, narzędzia do obróbki dźwięku czy demonstracje świeżych modeli. To najszybszy sposób, żeby przekonać się, na co stać dany model, zanim zdecydujesz się wpiąć go we własny projekt. Sekcja „Spaces of the week" pokazuje, co aktualnie jest najpopularniejsze.

Hugging Face, sekcja Spaces - katalog aplikacji AI z kafelkami Spaces of the week, każdy z nazwą aplikacji i kategorią

Hugging Face, sekcja Spaces - katalog gotowych aplikacji AI do uruchomienia w przeglądarce. U góry „Spaces of the week", czyli najpopularniejsze w tym tygodniu.

JSystems

Ciekawe przykłady - od czego zacząć

  • Model: Whisper od OpenAI - zamienia nagranie mowy na tekst i radzi sobie z wieloma językami, także z polskim.
  • Zbiór danych: Common Voice od Mozilli - ogromna kolekcja nagrań głosu od ochotników z całego świata, w wielu językach, w tym po polsku.
  • Space: FLUX - generator obrazów, w którym wpisujesz opis sceny i dostajesz gotową grafikę wprost w przeglądarce.

Do czego się przyda: gdy chcesz pobrać konkretny model, sięgnąć po gotowy zbiór danych, sprawdzić polskie modele językowe albo uruchomić gotową aplikację AI w przeglądarce.

4. Suno - muzyka z opisu słownego

Muzyka

Otwórz suno.com

Suno tworzy kompletne utwory muzyczne - z wokalem, instrumentami i tekstem - na podstawie krótkiego opisu. Wystarczy napisać, jaki gatunek i nastrój Cię interesuje, a w kilkadziesiąt sekund dostajesz gotową piosenkę. Tekst możesz wpisać własny, również po polsku, albo pozwolić, żeby narzędzie napisało go za Ciebie.

W sekcji Explore posłuchasz utworów stworzonych przez innych użytkowników - to dobry sposób, żeby zobaczyć, na co stać to narzędzie, zanim sam coś wygenerujesz. Efekty bywają zaskakująco dobre, choć warto pamiętać, że przy materiałach komercyjnych trzeba zwrócić uwagę na warunki licencji.

Suno, sekcja Explore - przykładowe utwory wygenerowane przez społeczność z okładkami i licznikami odtworzeń

Suno, sekcja Explore - przykładowe utwory wygenerowane przez społeczność, z okładkami i licznikami odtworzeń.

JSystems

Do czego się przyda: do podkładu muzycznego pod film, intro do podcastu, jingla albo po prostu do zabawy.

5. ElevenLabs - naturalny głos AI

Głos

Otwórz elevenlabs.io

ElevenLabs zamienia tekst na mowę, która brzmi naturalnie - z intonacją, pauzami i emocjami. To dziś jedno z najlepszych narzędzi tego typu, obsługujące również język polski. Możesz wybrać gotowy głos albo, za zgodą właściciela, sklonować konkretny głos na podstawie próbki nagrania.

Zastosowań jest mnóstwo: lektor do filmu, audiobook, głos asystenta w aplikacji czy dubbing. Na stronie głównej znajdziesz próbki głosów w różnych stylach - od narracji po swobodną rozmowę - które można odsłuchać bez zakładania konta.

ElevenLabs - strona zamiany tekstu na mowę z próbkami głosów w trybach Characters, Narration i Conversational

ElevenLabs - strona zamiany tekstu na mowę. Próbki głosów prezentowane w trybach: postaci, narracja i swobodna rozmowa.

JSystems

Do czego się przyda: do nagrań lektorskich, audiobooków, dubbingu i głosu w aplikacjach - także po polsku.

6. There's An AI For That - katalog narzędzi

Katalog narzędzi

Otwórz theresanaiforthat.com

Narzędzi AI są dziś tysiące i łatwo się w nich pogubić. There's An AI For That (w skrócie TAAFT, co po angielsku znaczy mniej więcej „jest na to AI") to ogromny katalog, w którym wpisujesz zadanie, a strona podpowiada narzędzia, które je wykonają. Każde ma krótki opis, kategorię i licznik popularności.

To dobry punkt startowy, gdy wiesz, co chcesz osiągnąć, ale nie wiesz, czym. Zamiast przekopywać się przez dziesiątki artykułów, w jednym miejscu porównasz dostępne opcje i szybko zawęzisz wybór.

There's An AI For That - wyszukiwarka i katalog narzędzi AI z polem wyszukiwania, kategoriami i listą narzędzi z liczbą wyświetleń

There's An AI For That - wyszukiwarka i katalog narzędzi AI. Na górze pole wyszukiwania i kategorie, niżej lista narzędzi z opisami.

JSystems

Do czego się przyda: gdy szukasz narzędzia do konkretnego zadania i chcesz porównać dostępne opcje w jednym miejscu.

7. Krea - obraz i wideo na żywo

Obraz i wideo

Otwórz krea.ai

Krea to pakiet narzędzi do generowania i edycji obrazów, a także wideo i grafiki 3D. Tym, co wyróżnia tę stronę, jest tryb pracy na żywo: efekt zmienia się w czasie rzeczywistym, w miarę jak rysujesz prosty szkic albo poprawiasz opis. To zupełnie inne doświadczenie niż żmudne wpisywanie polecenia i czekanie na wynik.

Krea zbiera w jednym miejscu różne modele do obrazu i pozwala je łączyć, dopracowywać i powiększać. Sprawdza się zarówno przy szybkim szkicowaniu pomysłów, jak i przy bardziej dopracowanych grafikach do projektów.

Krea - strona startowa pakietu narzędzi do generowania i edycji obrazów, wideo i grafiki 3D, z przyciskiem uruchomienia aplikacji

Krea - pakiet narzędzi do generowania i edycji obrazów, wideo i grafiki 3D. Strona startowa z przyciskiem uruchomienia aplikacji.

JSystems

Do czego się przyda: do szybkiego szkicowania pomysłów wizualnych, generowania grafik i ich dopracowywania.

8. Bolt.new - gotowa aplikacja z jednego opisu

Budowanie aplikacji

Otwórz bolt.new

Bolt.new robi rzecz, która jeszcze niedawno brzmiała jak science fiction: opisujesz zwykłym językiem, co ma robić aplikacja, a narzędzie samo pisze kod i od razu uruchamia działającą wersję w przeglądarce. Nie musisz nic instalować ani znać się na programowaniu - wpisujesz pomysł, a po chwili klikasz po gotowej stronie czy aplikacji i prosisz o kolejne poprawki, też zwykłym zdaniem.

To jeden z najgłośniejszych przykładów nurtu nazywanego „programowaniem przez rozmowę" - gdzie AI bierze na siebie żmudne pisanie kodu, a Ty zostajesz przy decyzjach, co i jak ma działać. W tej samej lidze gra v0 od firmy Vercel, które w podobny sposób buduje wygląd i interfejs strony. Świetnie nadaje się do szybkiego prototypu, czyli najprostszej działającej wersji pomysłu, którą można komuś pokazać.

Bolt.new - strona z hasłem What will you build today i polem, w które wpisano po polsku pomysł na prostą aplikację z listą zadań do zrobienia

Bolt.new: w polu wpisujesz po polsku, co chcesz zbudować (tu: prosta aplikacja z listą zadań), a narzędzie wygeneruje kod i uruchomi działającą aplikację.

JSystems

Do czego się przyda: gdy chcesz szybko zbudować prototyp aplikacji, prostą stronę albo makietę pomysłu - bez pisania kodu od zera.

9. Gamma - prezentacje składane przez AI

Prezentacje

Otwórz gamma.app

Gamma tworzy gotowe prezentacje, dokumenty i proste strony internetowe na podstawie krótkiego opisu tematu. Podajesz, o czym ma być prezentacja, a narzędzie samo dobiera układ slajdów, grafiki i strukturę treści - całość wygląda spójnie, bez godzin spędzonych na poprawianiu marginesów. Interfejs jest dostępny po polsku.

Gotowy materiał można dalej swobodnie edytować, zmieniać motyw kolorystyczny i opublikować jako stronę albo wyeksportować. To duża oszczędność czasu dla każdego, kto regularnie przygotowuje prezentacje czy oferty.

Gamma po polsku - narzędzie do tworzenia prezentacji i stron, z podglądem automatycznie złożonej prezentacji

Gamma w polskiej wersji - narzędzie do tworzenia prezentacji i stron. Po prawej podgląd automatycznie złożonej prezentacji.

JSystems

Do czego się przyda: do szybkiego przygotowania prezentacji, oferty lub prostej strony bez ślęczenia nad układem.

10. NotebookLM - asystent do dokumentów

Praca z dokumentami

Otwórz notebooklm.google.com

NotebookLM od Google to asystent, który pracuje wyłącznie na materiałach, które mu wgrasz: dokumentach, plikach PDF, stronach czy nagraniach. Dzięki temu odpowiada na pytania na podstawie Twoich źródeł, a nie ogólnej wiedzy z internetu - i przy każdej odpowiedzi wskazuje, z którego fragmentu korzystał.

Najciekawsze jest panel Studio: z wgranych materiałów NotebookLM potrafi przygotować zwięzłe podsumowanie, mapę myśli, fiszki do nauki, a nawet kilkuminutowy „podcast" - rozmowę dwóch głosów omawiających Twoje dokumenty. To wymarzone narzędzie do nauki i porządkowania wiedzy.

NotebookLM w środku notatnika - po lewej panel Źródła, pośrodku czat z odpowiedzią po polsku, po prawej panel Studio z opcjami Audio Overview, Video, Mind Map i fiszek

NotebookLM w środku notatnika: po lewej panel Źródła, pośrodku czat z odpowiedzią, po prawej Studio (podsumowanie audio, wideo, mapa myśli, fiszki).

JSystems

Do czego się przyda: do nauki, analizy dokumentów i szybkiego ogarnięcia dużej ilości materiału w jednym miejscu.

Szybkie podsumowanie - co do czego

Jeśli chcesz mieć całość w jednym miejscu, oto zestawienie wszystkich dziesięciu stron z kategorią i informacją o planie bezpłatnym:

# Strona Do czego służy Plan bezpłatny
1 Arena Ranking i pojedynki modeli AI Tak
2 Perplexity Wyszukiwanie z podanymi źródłami Tak (z limitami)
3 Hugging Face Gotowe modele, dane i aplikacje Tak
4 Suno Generowanie muzyki Tak (z limitami)
5 ElevenLabs Zamiana tekstu na naturalny głos Tak (z limitami)
6 There's An AI For That Katalog narzędzi AI Tak
7 Krea Generowanie i edycja obrazu, wideo Tak (z limitami)
8 Bolt.new Budowanie aplikacji z opisu słownego Tak (z limitami)
9 Gamma Prezentacje i strony z opisu Tak (z limitami)
10 NotebookLM Asystent do własnych dokumentów Tak

Wskazówka: nie próbuj poznać wszystkich naraz. Wybierz jedno zadanie, które masz pod ręką - research, prezentację, podkład muzyczny - i przetestuj jedną stronę z tej listy. Najszybciej nauczysz się AI na własnym, konkretnym przykładzie.

Poznawanie stron o AI to świetny początek - ale prawdziwą wartość daje umiejętność połączenia tych narzędzi we własne automatyzacje i agentów AI.

Tego uczymy na praktycznych szkoleniach JSystems. Oba mają termin gwarantowany:

Szkolenie Tworzenie agentów AI - JSystems
Szkolenie Tworzenie agentów AI

Szkolenie n8n + AI - automatyzacja firmy - JSystems
Szkolenie n8n + AI


Chcesz pogłębić temat na żywym szkoleniu z trenerem? Zobacz kurs Tworzenie agentów AI w JSystems — termin gwarantowany.

Więcej zrzutów ekranu i przykładów: jsystems.pl/blog

Top comments (0)